Главная Ахлакь

Инсанриз куьмек ва гьуьрмет авун

Инсанриз куьмек ва гьуьрмет авун

Аллагьдин Расулди ﷺ лугьудай: «Аллагьди ﷻ СиратI муькъвел а касдин кIвачер мягькемарда хьи, ни инсанриз куьмек гузватIа». Мад...

Дамахсузвал ва муьтIуьгъвал

Дамахсузвал ва муьтIуьгъвал

  Дамахсузвал (таваду`) – им михьиз Аллагьдиз ﷻ муьтIуьгъ хьун ва са наразивални авачиз Адан кьадар-кьисмет кьабулун я. МуьтIуьгъвал...

Къалурун патал крар авунин амалдарвилер

Къалурун патал крар авунин амалдарвилер

Къалурун патал крар авунин амалдарвилерик Аллагь Тааладиз мукьва хьунин ниятдалди ибадат авун акатзава. Им гьакъидихъ кIвалах авуниз ухшар...

Аллагь Тааладикай ﷻ хъсан фикир хьунин лазимвал

Аллагь Тааладикай ﷻ хъсан фикир хьунин лазимвал

Квез чир хьухь, мусурманар, Аллагь Тааладикай хъсан фикир хьун – им инсанрин виликан ва гележегдин несилар акъваздай чка я. Аллагь Таалади пак...

Аллагь Тааладикай хъсан фикир хьунин лазимвал

Аллагь Тааладикай хъсан фикир хьунин лазимвал

Квез чир хьухь, мусурманар, Аллагь Тааладикай хъсан фикир хьун – им инсанрин виликан ва гележегдин несилар акъваздай чка я. Аллагь Таалади пак...

Папарихъ галаз сабурлу хьун

Папарихъ галаз сабурлу хьун

Квез чир хьухь хьи, мусурманар, муъминрин къайда – им чпин папарихъ галаз сабурлу хьун ва абуру гузвай зарар эхун я. Идакай гзаф кьисаяр агакьарнава....

Аллагьдик ﷻ умуд кутунин лайихлувал

Аллагьдик ﷻ умуд кутунин лайихлувал

Квез чир хьухь хьи, Аллагьдик ﷻ умуд кутунилай чIехи дережа авач. Ни Аллагьдик ﷻ умуд кутунватIа, Адан къарарриз муьтIуьгъ ятIа, вичин вири крар Адал...

РикIин сидкьивал

РикIин сидкьивал

РикIин сидкьивилин асул-мана Квез чир хьухь хьи, рикIин сидкьивал (ихлас) – им вири крар къалурун патал авуникай михьи авун я. РикIин сидкьивал...

КIанивал

КIанивал

Квез чир хьухь хьи, кIанивал – им инсандин тIебиатди са касдихъ ва я са затIунихъ, ада (кIанзавайда) ам кIан хьанвайдаз лезет гуниз килигна, рикIиз...

Хсуси азадвал

Хсуси азадвал

Квез чир хьухь хьи, халис азадвал (жуван аслу туширвал) – им вун инсанрин лукI тахьун ва Аллагьдин ﷻ махлукьатрикай садавайни ваз буйругъар гуз...

Аллагьдик ﷻ умуд кутуникай лагьай къизилдин гафар

Аллагьдик ﷻ умуд кутуникай лагьай къизилдин гафар

Аллагьдик ﷻ умуд кутунин асул-мана ачухзавай гафар: 1. Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Инсанрикай виридалайни къуватлу жез кIанзавайда къуй Аллагьдик ﷻ...

Жуьрэтлувиликай ва инсанвиликай кьисаяр

Жуьрэтлувиликай ва инсанвиликай кьисаяр

Чал адалатлу инсанрилай чпикай тарс жедай кьисаяр агакьна. Агъадихъ чна абурукай бязибур гъида: 1. Ахъайзава хьи, вали Хатамаз «аль-Асам» (бишиди)...

Инсанвал ва жуьрэтлувал

Инсанвал ва жуьрэтлувал

Жуьрэтлувилин (викIегьвилин) ва инсанвилин асул-мана Квез чир хьухь хьи, жуьрэтлувилин (футувва) ва инсанвилин (мурувва) асул-манадин гъавурда...

РикIин чIехивиликай ва жумартвиликай иер гафар

РикIин чIехивиликай ва жумартвиликай иер гафар

1. Алимрикай сада лагьана: «Заз зи патав игьтияжвал аваз атай са касдизни ваъ лугьуз кIан туш, вучиз лагьайтIа, эгер ам акьалтIай намуслу кас яз...

Хъсанвилихъ эверун ва айиб крарикай хуьн

Хъсанвилихъ эверун ва айиб крарикай хуьн

Хъсанвилихъ эвер гун ва айиб крарикай хуьн – им хъсан крар ийиз буйругъ авун ва писвал ийиз къадагъа авун я. Ибн Аббаса агакьарайвал, ада...

Куьруь насигьатар

Куьруь насигьатар

Авайдал рази хьун ТIимилдал рази хьун, я тахьайтIа гзаф затIар кIан тахьун – им жуваз авачирди кIан тахьун, авайдал рази хьун ва Аллагьди ﷻ кхьенвай...

Шукур авунин виридалайни гъвечIи дережа

Шукур авунин виридалайни гъвечIи дережа

Диндин алимри лугьузва хьи, Аллагьдиз ﷻ шукур авунин виридалайни гъвечIи дережа – мецелди шукур авун я. Гафаралди шукур тийизвай касдилай зайиф кас...

Чан гуз гьазурвал, рикIин чIехивал ва жумартвал

Чан гуз гьазурвал, рикIин чIехивал ва жумартвал

Жумартвилин асул-мана Квез чир хьухь хьи, жумартвилин асул-мана – им масабур патал са затI игьсан ийидайла четинвал тахьун я. ГьакIни лагьанва:...

Гъейрат

Гъейрат

Квез чир хьухь хьи, гъейрат (ревность) – им маса касди гьи карда хьайитIани иштирак авуна кIан тахьун я. Машгьур вали аш-Шиблиди лагьана: «Гъейрат...

Регьимлувал – тIарикъатдин са пай я

Регьимлувал – тIарикъатдин са пай я

Шейх ас-Сухравардиди «Авариф аль-маариф» ктабда кхьизва: «ТIарикъатдин терефдаррин асул хесетдиз садаз-сад кIан хьун ва хуш хьун, диндин стхайрихъ...

Аллагьдихъай кичIе хьун ва Адан регьимдик умуд кутун

Аллагьдихъай кичIе хьун ва Адан регьимдик умуд кутун

Квез чир хьухь хьи, инсандивай Аллагьдин регьимдик умуд кутаз анжах къутармиш хьунин рехъ жагъайла ва гьа мураддив агакьун патал куьмек ийидай затI...

Истикъама

Истикъама

Истикъама (гьамиша ва бушвал тийиз дуьз рекье аваз фин) – им нефсиниз хас тир хесетрикай ва адетрикай яргъа хьун ва гьамиша гьакъикъат кьун ва Аллагь...

Ислягьвал кIан хьун

Ислягьвал кIан хьун

Квез чир хьухь, эй мусурманар, вуж ислягьвилелди яшамиш хьанатIа, ада шагьиддин уьмуьр гьална. Вучиз лагьайтIа инсанрихъ галаз ислягь алакъаяр хуьн –...

Инсанри гузвай зиян артух хьун – Дуьньядин эхир мукьва хьунин лишан

Инсанри гузвай зиян артух хьун – Дуьньядин эхир мукьва хьунин лишан

Пайгъамбарди ﷺ лагьана хьи, Дуьньядин эхир хьунин лишанрикай сад – писвал гзаф хьун ва инсанрин арада гуж авун чукIун я. Гьавиляй сабур авун лазим...

Насигьат

Насигьат

Квез чир хьухь, эй мусурманар, дин – насигьат я, идакай гьадисда лагьанвайвал: «Дин – им насигьат, рикIин михьивал я». Асгьабри жузуна: «Я...

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...