Главная

Папарихъ галаз сабурлу хьун

Папарихъ галаз сабурлу хьун

Папарихъ галаз сабурлу хьун

Квез чир хьухь хьи, мусурманар, муъминрин къайда – им чпин папарихъ галаз сабурлу хьун ва абуру гузвай зарар эхун я. Идакай гзаф кьисаяр агакьарнава. Абурукай сад гъин.

Шейх Агьмад ар-Рифаидиз чуьруьк гвай паб авай ва ада вичин мецелди шейхдиз зиян гузвай. Са касдиз ахварай шейхдиз Аллагь ﷻ рази тир дережа авайди акуна. ГьикI ятIани са сеферда а кас алимдин кIвализ фена ва адаз шейхдин папа машадалди адан къуьнер ягъиз акуна, адан парталар лагьайтIа чIулав хьанвай. Шейх а чIавуз кисна акъвазнавай. А кас хъел кваз шейхдин кIваляй экъечIна. Ахпа ам шейхдин муьруьдрихъ галаз гуьруьшмиш хьана ва абурувай хабар кьуна: «Эй инсанар, квевай гьикI кисна акъвазиз жезва, а дишегьлиди чи шейхдиз ахьтин зиян гудай вахтунда?!» Муьруьдрикай сада лагьана: «А дишегьлидин магьардин (мехъерин савкьватдин) къимет – вад виш къизилдин пул я, шейх лагьайтIа, кесиб кас я». А чIавуз а касди вад виш динар кIватIна, синидал алаз шейхдин кIвализ тухвана ва адан вилик эцигна. Шейхди хабар кьуна: «Им вуч я?» Ада лагьана: «Им ваз флан ва флан крар ийизвай бахтсуздан мехъерин савкьват я». А чIавуз шейх хъуьрена ва ада лагьана: «Нагагь за адан гатунарни мез эх тавунайтIа, ваз зун Аллагь ﷻ рази тир дережада аваз аквадайни кьван?»

Са муъмин касдиз вичин папахъ галаз чара жез кIан хьайила, адавай жузуна: «Адакай ваз гьихьтин зарар ава?» Ада жаваб гана: «Акьуллу касди вичин папан пис крар дуьздал акъуддайди туш». Чара хьайидалай кьулухъ адавай: «Вун адахъ галаз вучиз чара хьана?» - лагьана хабар кьурла, ада жаваб гана: «Заз чаради хьанвай дишегьлидикай ийизвай ихтилатрикай заз вуч ава кьван».

Гьахьняй за квез, эй зи аялар, куьне куь папарихъ галаз хъсан рафтарвал ийидайвал веси ийизва. Абуруз хъсан къилихар къалура, хъуьтуьл хьухь ва шадвиле ва разивиле хьухь. Инсанри гьатта виридалай гъвечIи гъалатIдайни чун хьтинбурун (муьруьдрин) чIуру терефар къалурзава. Чи гъвечIи нукьсанарни крар абуру чIехибурай гьисабзава. Лап акьалтIай саягъда мукъаят хьухь ва инсанри куьн айиб авуникай игьтиятвал ая, кIантIа абур гафар хьурай ва я крар. Разибур, хушбур, дуствал ийидайбур ва жуван папарин рикIер секинардайбур хьухь. Къуй Аллагьди ﷻ куь санал яшамиш хьайи уьмуьрдин эхир хъсанди авурай!

Квез чир хьухь хьи, эгер чна мукьвал-мукьвал папарихъ галаз гьуьжетар ийиз ва а чIавуз пис гафар лугьуз хьайитIа, шаксуз, абуру чаз тIимил гьуьрмет ийида. ЧIехи пай дуьшуьшра кIвалин крарал машгъул хьуниз килигна, абуруз чахъ гелкъведай вахт бес жезвач. Гьавиляй сабур ая, мергьяматлу хьухь ва абурулай гъил къачу. Абуруз насигьатар хъуьтуьлдиз ва эдеблувилелди, векъивал тавуна ая.

Шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ, алемрин Раббидиз ﷻ.

Ктаб гьижрадин 1436-йисан мугьаррам вацра кхьена акьалтIарна. Къуй Аллагьди ﷻ чи Сайид Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ, адан хизандиз ва асгьабриз хийир-дуьаяр авурай ва саламар ракъуррай!

Дагъустандин Муфтий, Шейх Агьмад Эфенди Абдулаев

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...