Жуьмя-кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъувун
Жуьмя-кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъувун
Суал: Са бязибуру жуьмя-кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъувун шариатдихъ галаз кьан тийидай кар я лугьуз тестикьарзава. Абур гьахъ яни?
Жаваб: Эгер хуьруьн ва я шегьердин къене жуьмядин капI са чкада вирида санал ийиз ва гьа и кпIунални «Аль-Фатигьа» ва «Ат-Тагьият» гъалатIар галачиз кIелиз чизвай яхцIур касдилай тIимил тушиз инсанар хьайитIа, адалай кьулухъ нисинин капI хъувун къадагъа я. Эгер и шартIарикай сад кьванни кими яз хьайитIа, жуьмядин кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъийида. Имам Шафииди (Аллагь вичелай рази хьурай) вичин «Умму» ктабда кхьизва: «Эгер са шегьерда жуьмядин капI са шумуд чкада ийизватIа, а шегьердин жемятди жуьмя-кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъувун лазим къвезва».
Са ни ятIани Аллагьди ﷻ чаз ругуд ваъ, вад капI ферз авунва лугьун мумкин я. Бес имам Шафиидиз (Аллагь вичелай рази хьурай) Аллагь Таалади ﷻ чи хиве йикъа вад капI ферз авунвайди чизвачирни? Винидихъ галай шартIар хуьн тавурла жуьмя йикъан кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъувун лазим къвезва лугьудайла, адаз а кардикай хабар авачирни? Аллагьди ﷻ чи хиве йикъанни йифен къене ругуд капI тунва лагьана садани тестикьарзавач. Нисинин капI, эгер жуьмя-кпIуна хьайи нукьсан эвез хъувун паталди, адан тамамвилин гьакъиндай шаклувал арадал къвез хьайитIа авун лазим я.
Месела, эгер вад ферз кпIуникай сад ахъайнаваз ва ахъайнавай капI гьим ятIа рикIелай алатнаваз хьайитIа, шариатди, шак амукь тавун патал, абур вадни цIийи кьилелай хъувун къалурзава. Яни ахъайнавай са капI къаза хъувун патал вад капIни цIийи кьилелай хъувуна кIан жезва. Къуй гила а авамри Аллагьди ﷻ чи хиве а кпIар тунвач лугьурай.
Инал суал арадал атун мумкин я: шак алатIа вучиз ахьтин жуьмядин капI авун герек къвезва? Бязи имамри лугьузвайвал, 40 кас галачизни жуьмядин капI авуртIа жезва. Адан къиметлувални адакай ибарат я хьи, са хуьруьн ва я шегьердин жемят вири санал кIватI жезва. Жуьмя-кпIунин къиметлувал гьа им я, гьавиляй ам дуьз жезва лугьузвай имамрин гафуниз табий хьана ийизва. Ва жуьмя-кпIунилай кьулухъ якъинвал жедайвал, имам Шафиидиз (адалай Аллагь рази хьурай) табий хьана нисинин капIни хъийизва.
