Главная

Истикъама

Истикъама

Истикъама (гьамиша ва бушвал тийиз дуьз рекье аваз фин) – им нефсиниз хас тир хесетрикай ва адетрикай яргъа хьун ва гьамиша гьакъикъат кьун ва Аллагь Таалади эмирнавай дуьз рекье аваз фин я. Эй зи аялар, куьн чинебан ва ачух крарихъ инанмишбурукай хьухь ва истикъамадин гьалкъадиз гьахь – им керематрилай гьайбатлу кар я.

РикIел хуьх, истикъама хьуни Аллагьдихъай кичIе хьун тамамди ийизва. Истикъама – им, чпикай Къуръанда ва гьадисра лагьанвай, къилихар кьиле тухун патал жуван нефс гьевеслу авун я.

Аллагьди лагьана (мана):

«Инсанрихъ галаз мергьяматлу хьухь, абуруз хъсанвал авун буйругъ ая ва авамрихъ галаз алакъаяр атIутI» («Аль-Араф» сура, 199-аят).

Жуван заманадин гъвечIибуруз буба хьиз хьухь, чIехибуруз – хва хьиз. Инсанриз арифдарвилелди (вуна масабуруз гузвай насигьатар кьилди ва я Къуръандин куьмекдалди уьмуьрда кьиле тухуналди) ва иер насигьатралди ви Раббидин рекьиз эвера, хъсанвилин куьмекдалди абурухъ галаз гьуьжет ая.

Хъуьтуьл хьухь, инсанрихъ галаз абурун акьулдин дережада аваз, абур гъавурда акьадай чIалал рахух. Ахьтин дуьшуьшда умуд ава хьи, Аллагьди вун ихтибарлубурукай, умуд кутаз жедайбурукай сад ийидайдахъ ва ваз куьмекчияр яз мусурманар гудайдахъ. Истикъамадин гьалкъадай экъечIмир ва Аллагьди вун ахтармишунрикай (макр) хуьда лагьана умуд ийимир, вучиз лагьайтIа ам виридалайни чинебан сир я.

Аллагь Таалади лагьана (мана):

«Гьакъикъатда, «Чи Рабби – Аллагь я» лагьай ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун патав рекьидай вахтунда малаикар эвичIда ва лугьуда:

«КичIе жемир ва пашман жемир, квез и дуьньяда хиве кьур Женнетдал шадвал ая» («Фуссилат» сура, 30-аят). Аллагьдин гафарин:

«Ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун» мана – мусурманри крар рикIин сидкьидай, Аллагь патал ийизвай ва Шариатдин истемишунрив кьурвал Халикьдиз ибадат ийизвай я. Абу Бакр ас-Сиддикьа лугьудай хьи, а гафарин мана – абуру Аллагьдилай гъейри маса са худадивайни тIалабнач. Умара гьисабзавай хьи, абурун мана – дуьз рехъ хкягъайдалай кьулухъ абур къерехдиз алат тавун, сикIери хьиз амалдарвилер тавун (Шариатдин эмиррилай элячIиз алахъиз) я.

Пайгъамбарди лагьана:

«Дуьз рехъ яхъ ва адай жезвай кьван суваб квевай гьисабиз жедач (ва я: жуван къуватдалди ва алакьунралди квевай дуьз рехъ кьаз жедач). Чир хьухь, куь динда виридалайни хъсан кар – капI я, ва анжах гьакъикъатда инанмиш кас алахъзава гьамиша дастамаз хуьз».

ГьакIни чир хьухь хьи, динда дуьз рехъ кьун – им вичин куьмекдалди гьар са карда тамамвилив агакьзавай дережа я. И дережадик анжах зурба инсанрин тIем акакьда. Им тестикь авун яз са шейхди агакьарай кьиса гъин. Адаз ахварай Пайгъамбар акуна ва ада жузуна:

«Я Аллагьдин Расул , чал агакьайвал, вуна икI лагьана:

«Гьуд» сура ракъурайла зун рехи хьана». Адай вун куь рехи авуна: пайгъамбаррикай кьисайри, я тахьайтIа халкьар кьиникьикай кьисайри?»

Ада лагьана:

«Абуру ваъ, Аллагьдин гафари (мана):

«Ваз эмирнавайвал дуьз рехъ яхъ!»».

ДАГЪУСТАНДИН МУФТИЙ, ШЕЙХ АГЬМАД ЭФЕНДИ АБДУЛАЕВ

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


СУАЛ-ЖАВАБ

Нежесдихъ гъил галукьайтIа, дастамаз чIур жезвани? Чиркерихъ (нежес) гъил ва я бедендин маса пай галукьай чlавуз дастамаз чlур жезвач, амма ам целди чуьхуьн лазим я. Инсандиз себеб ва муьгьтежвал авачиз, вичиз-вич нежесрай кьацlурдай ихтияр авач, гьарам я....


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...


Эминхуьре диндин гурлу межлис

18-апрелдиз Стlал Сулейманан райондин Эминхуьруьн мискlинда диндин зурба мярекат кьиле фена. Межлисдиз «Дуьадин межлис» лугьудай тlвар гана, вучиз лагьайтlа и мярекатдал Дагъустан ва вири Россия Аллагьди ﷻ бедбахтвилерикай хуьн патал гзаф дуьаяр авуна.   Малум тирвал, алай йисан...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран иман   Са сеферда Пайгъамбарди ﷺ асгьабривай хабар кьуна: «Квекай садаз кьванни (къе) ахвар акунани?» Са асгьабди лагьана: «Заз акуна, гьикI цаварилай терезар эвичIнатIа ва абурал вунни Абу Бакр алцумна, вун адалай залан хьана. Ахпа Абу Бакр ва Умар алцумна, Абу...


Авиценнадин ахтармишун

Инсан – паярикай кIватIнавай тамам тушир органрин кIватIал туш, ам сагъ сад тир махлукьат я. Адан беден, акьул ва руьгь акьван кIевиз сад-садак акахьнава хьи, са чкада хьайи гьар гьи чIурувили хьайитIани гьикI хьайитIани масабуруз таъсир ийида. Алай девирдин психосоматикади Исламдин адетри ва...