Главная

Истикъама

Истикъама

Истикъама (гьамиша ва бушвал тийиз дуьз рекье аваз фин) – им нефсиниз хас тир хесетрикай ва адетрикай яргъа хьун ва гьамиша гьакъикъат кьун ва Аллагь Таалади эмирнавай дуьз рекье аваз фин я. Эй зи аялар, куьн чинебан ва ачух крарихъ инанмишбурукай хьухь ва истикъамадин гьалкъадиз гьахь – им керематрилай гьайбатлу кар я.

РикIел хуьх, истикъама хьуни Аллагьдихъай кичIе хьун тамамди ийизва. Истикъама – им, чпикай Къуръанда ва гьадисра лагьанвай, къилихар кьиле тухун патал жуван нефс гьевеслу авун я.

Аллагьди лагьана (мана):

«Инсанрихъ галаз мергьяматлу хьухь, абуруз хъсанвал авун буйругъ ая ва авамрихъ галаз алакъаяр атIутI» («Аль-Араф» сура, 199-аят).

Жуван заманадин гъвечIибуруз буба хьиз хьухь, чIехибуруз – хва хьиз. Инсанриз арифдарвилелди (вуна масабуруз гузвай насигьатар кьилди ва я Къуръандин куьмекдалди уьмуьрда кьиле тухуналди) ва иер насигьатралди ви Раббидин рекьиз эвера, хъсанвилин куьмекдалди абурухъ галаз гьуьжет ая.

Хъуьтуьл хьухь, инсанрихъ галаз абурун акьулдин дережада аваз, абур гъавурда акьадай чIалал рахух. Ахьтин дуьшуьшда умуд ава хьи, Аллагьди вун ихтибарлубурукай, умуд кутаз жедайбурукай сад ийидайдахъ ва ваз куьмекчияр яз мусурманар гудайдахъ. Истикъамадин гьалкъадай экъечIмир ва Аллагьди вун ахтармишунрикай (макр) хуьда лагьана умуд ийимир, вучиз лагьайтIа ам виридалайни чинебан сир я.

Аллагь Таалади лагьана (мана):

«Гьакъикъатда, «Чи Рабби – Аллагь я» лагьай ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун патав рекьидай вахтунда малаикар эвичIда ва лугьуда:

«КичIе жемир ва пашман жемир, квез и дуьньяда хиве кьур Женнетдал шадвал ая» («Фуссилат» сура, 30-аят). Аллагьдин гафарин:

«Ва ахпа крара кIевиз дуьз рехъ кьурбурун» мана – мусурманри крар рикIин сидкьидай, Аллагь патал ийизвай ва Шариатдин истемишунрив кьурвал Халикьдиз ибадат ийизвай я. Абу Бакр ас-Сиддикьа лугьудай хьи, а гафарин мана – абуру Аллагьдилай гъейри маса са худадивайни тIалабнач. Умара гьисабзавай хьи, абурун мана – дуьз рехъ хкягъайдалай кьулухъ абур къерехдиз алат тавун, сикIери хьиз амалдарвилер тавун (Шариатдин эмиррилай элячIиз алахъиз) я.

Пайгъамбарди лагьана:

«Дуьз рехъ яхъ ва адай жезвай кьван суваб квевай гьисабиз жедач (ва я: жуван къуватдалди ва алакьунралди квевай дуьз рехъ кьаз жедач). Чир хьухь, куь динда виридалайни хъсан кар – капI я, ва анжах гьакъикъатда инанмиш кас алахъзава гьамиша дастамаз хуьз».

ГьакIни чир хьухь хьи, динда дуьз рехъ кьун – им вичин куьмекдалди гьар са карда тамамвилив агакьзавай дережа я. И дережадик анжах зурба инсанрин тIем акакьда. Им тестикь авун яз са шейхди агакьарай кьиса гъин. Адаз ахварай Пайгъамбар акуна ва ада жузуна:

«Я Аллагьдин Расул , чал агакьайвал, вуна икI лагьана:

«Гьуд» сура ракъурайла зун рехи хьана». Адай вун куь рехи авуна: пайгъамбаррикай кьисайри, я тахьайтIа халкьар кьиникьикай кьисайри?»

Ада лагьана:

«Абуру ваъ, Аллагьдин гафари (мана):

«Ваз эмирнавайвал дуьз рехъ яхъ!»».

ДАГЪУСТАНДИН МУФТИЙ, ШЕЙХ АГЬМАД ЭФЕНДИ АБДУЛАЕВ

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Устазди ганвай, Аллагьдиз ﷻ зикир авунин, тапшуругъар вахтунда, эдебдин къайдаяр кьиле тухуз, тамамариз алахъ. Са гьихьтин ятIани себеб аваз ахъа хьайи вирд эвез хъийиз алахъ. Метлеблу ва устаздиз хийир авай крар хабар кьун тавуна авуртIани жеда, амма ада...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

> Ислам динди инсандин уьмуьр вири патарихъай гуьрчегарзава. Ада мусурманриз зайифбурухъ галаз регьимлу жез, кесибриз садакьаяр гуз, чIехибуруз гьуьрмет ийиз, вичин хизандин къайгъуда жез, зулум ийизвайбуруз ва я четин гьалда гьатайбуруз куьмек гуз чирзава. Ада чаз диде-бубадиз, дустариз ва...


Цавун ракIарар ахъа жезвай йиф

Лайлату-ль-Къадрдин гьа-къиндай Аллагь Таалади «аль-Къадр» лугьудай сура ракъурна (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава».   А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату-ль-Къадрдин...


Алукьзавай сувар мубаракрай!

Регьимлу ва Мергьяматлу Аллагьдин тIварцIелди! Играми мусурман стхаярни вахар, за квез виридаз алукьзавай шад ва нурлу сувар Ид-уль-фитIр мубарак ийизва.   Рамазан вацра куьне кьур вири сивер, авур дуьаяр ва вири хъсан крар къуй Аллагь Таалади кьабулрай, абур Ада квез са шумуд сеферда эвез...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...