Главная

Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!

 

Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер,

Дустар хьанва къаргъаярни лифер.

Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац,

Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац.

Алахъзавай масадан фу яванриз,

И кар чешне туш са бязи инсанриз.

***

Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан,

Алава яз, захъ галукьна гафни къван.

Гъуьрч хьиз хьана, зал туькIуьриз тфенг, тур,

Тахсир квачиз, бейкефариз, хаз хатур.

Вун кьванни хуьх, ихтибармир гуьлледал,

Дуьнья, мирес, къвазнава са гьилледал.

***

Дагъви лугьуз, гатамир хур,

Дидеди хайиди дуьзенда.

Атлу лугьуз, мийир мур-мур,

КIвач тахьай кас уьзенгда.

***

Уьмуьр, уьмуьр, икI фад катиз,

Вун шив яни, гар яни?

Кьуьзуьвал зав кIанз агудиз,

На заз кьазвай кар яни?

***

Рахамир вун харчиз, кьил кьуна цава,

Килиг, ваз мецикай душман жеда, дуст.

Гаф ширинди хьиз, туькьуьлдини ава,

Лагьанач лугьумир, пашман жеда, дуст.

***

– Авани вахъ, лагь кван, дустар,

РикI са кIусни тийидай тIар?

– Ава, ава, абурни я аялар,

Кьве аялдин кьан за квез тIвар.

 

Саймиш ийидай чIехибур,

Чеб ятIани гъвечIибур,

Къенибур тир хиялар,

Руьгь гьамга хьиз михьибур.

 

Сад Магьсуд я, сад я Султан,

Зун сивиз кьий абурун гьардан.

Яргъалайни хьайила зи ван,

Гьуьрметдалди кьадай гардан.

***

Лугьудай хьи ваз ламра,

ЖедайтIа лугьуз:

– Заз пар икьван гзаф куьз

Язава, дунгъуз.

***

Лагьай тир хьи за ваз, дуст,

Фимир бегдин виликай.

Ваз са хата хкатда

Адан туькьуьл мецикай.

Мадни за ваз лагьанай:

Фимир ламран кьулухъай.

Яраб ви гьал гьикI ятIа,

Адан гацум галукьай?

 

Кьве бапIах

Са устIарди амалралди цвана кьве бапIах,

Сад хутIуниз, сад алукIиз, ийиз фурс, дамах.

 

Садан кукIва туна ада ал-яру дуьгуьр,

Сад дуьм лацу хъицикьдикай авуна туькIуьр.

 

И жуьре акур са касди кьуна фад хабар:

– И рангарин бармакар куьз я ви, устIар?

Жавабдихъ ам суалдиз са яргъалди къекъвенач,

Суал гайи касдивни я са артух луькIвенач.

 

– Гьукуматдин къурулуш дегиш жеда и къара,

Хабар тушни ваз стIун и кардикай, фугъара?

 

Гьукуматдин кьилиз эгер атун хьайитIа лацубур,

АлукIна хьиз лацу бапIах, кьил кьада за такабур.

 

Тайин лугьуз жеч, атун хьайитIа ярубур,

АлукIна хьиз яру бапIах, рази ида за абур.

 

Гьа и тегьер дуьнья гьалда, кас тийиз бейкеф,

Кьена фидай дуьньядикай хкудда, дуст, кеф.

 

Гагь лацуди, гагь яруди, дегишариз ара-ара,

Кьил хуьзавай дасмалчияр гзаф хьанва чи арада.

 

 

Кьудар

Мез ава кьил хуьдай, мез ава кьил хадай,

Мез ава цIалцIам гафар ийиз рахадай,

Мез ава гагь ширин, гагь жедай туькьуьл,

Са жизвидлай инсандин хадай, дуст, гуьгьуьл.

***

Эбеди яз гудач дуьнья садазни,

И кар течир авач гьич са къанмазни.

Уьмуьр легьзе я, дуст, дуьньяни «женнет»,

Тади ая, лезет хкуд жувазни!

***

Ша, дуст, вун зи чIалаз килиг, нефсиниз лагь тет1.

Гьар са куьниз кьадар кIанда, куьз я и девлет?

Виридаз хьиз, вазни жеда эхират кьисмет,

Девлет аниз гваз хъфидай авай туш адет.

***

Жегьеннем аватIа, Женнетни ава,

Себ-сив аватIа, минетни ава.

Эгер бул ятIа дуьньяда куьрпеяр,

Мехъерни межлис, муьгьуьббатни ава.

***

Дугъри кас, дуьз кас завалдик акатдач.

АкатайтIа, завалдикай хкатдач.

Гьарайдиз гьай гудай виликан дустар,

Язух чIугваз, а сифте хьиз, агатдач.

***

Им уьмуьр я, фад акъатна хъфидай.

Чун – чилин руг, гару кул гваз шткидай.

Майил-бенде кьуьзуьвилин хурава,

Гзаф бендер чандик кумаз кхьидай.

***

Им зи патай, дустар, квез тавакъу я:

Куьне куь дердер дерт къалиндаз ахъая.

Тухда гишиндакай такьазмайла хабар,

Дуствал хвена, куьне квез са чара ая!

***

Квасадиз кIанзавайди са тIвар я,

Тек зур сятда кавха хьунни са кар я.

Эй инсанар, къуллугъар кIанз, йикьевай,

Куьне ийизвай чамаррикай заз хабар я.

***

Эгер къуншияр хьайитIа вахъ, дуст, хъсанбур,

Ви кьецIи рушни гъуьлуьз фида, алачтIан абур…

Бегьем уьмуьр патал авай чпихъ метлеб,

Чи ата-бубайрин мисалар я ибур.

 

 

 

Йиф

Къал ква кицIерик,

Нез сада-садан рикI.

КикIиз сад-садав,

Мусалди хьуй икI?

Вахтуниз килиг,

ЯтIа им гьи чIав.

Йиф кума вилик,

Ахвариз тур чав.

Абурун арада вуч

ХьанватIа яраб?

Гьатнава жеди

Кьведаз са кIараб.

 

Майил Эфендиев

 

 

___________________

1.Тет – квахь лугьун.

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Жуван нефсинихъ галаз женг чlугун

Суал: Са бязибуру жуван къизмишвилихъ ва нукьсан-синихрихъ галаз женг чIугун чIехи жигьад я лугьузвай тIарикъатдин устазрин гафар тапарар я лугьуз тестикьарзава. ЧIехи жигьад абуру кафиррихъ галаз тухузвай дяве я лугьузва. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, гьахъ туш. Къуръандай, гьадисрай ва чIехи...


Куьмек це, я Аллагь ﷻ

  Дагъустан   Зи Дагъустан, зи хайи ватан, Цин кӏаник вун акатнава. Чи рикӏериз я вун багьа, Тӏалабзава, фад секинвал жагъура.   Сад хьанва дагъни-аран, Ахвар амач, квахьнава иви. Халкь сад хьана цӏийи кьилелай, Умудзава стхавални хъсанвал.   Чун Дагъустанвияр - чи...


Бахтлу хьунин хиялар

Эхиримжи вахтара инсанри къвердавай гзаф жуьреба-жуьре чкайрай шейэр маса къачузва. Гзафбуру идакай зурба лезет хкудзава, гьатта абур акьван герек шейэр туштIани.   Са затI маса къачурла лезет гун – гьар садаз таниш гьисс я, ам къалурунин дережа гьар жуьре ятIани: садбуру лап шадвал...


Кьиникьихъ галаз алакъалу Шариатдиз акси адетар

1.         ЯхцIурар (яхцIурни цIикьведар) къейд авун патал тешкилзавай межлисар. Кьейиди рикIел хкун патал адетар ийидайла мусурман тушир халкьарин адетриз тешпигь жедай ихтияр авач. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанвайвал, яс пуд йикъалай гзаф кьадай ихтияр...


ФатIимадиз Аллагь ﷻ кIан я

Эхирни, икьван вахтунда гуьзетай югъ алукьна! Им ФатIима хизанни галаз са вацра хуьруьз хъфизвай югъ тир.   Гьамиша хьиз, пакамаз фад къарагъна, дидедихъ галаз капI авуна, ФатIимади рекье гьатдайвал шейэр кIватиз башламишна. Дах мискIиндай хтайла, вирида санал экуьнин тIуьн нез...