Главная

Аялдиз вич кьена кIанзавайла

Аялдиз вич кьена кIанзавайла

Аялдиз вич кьена кIанзавайла

«ЦIийи хабаррай» «Вили китдал» къугъвазвай аял кьилери гзаф кьадарралди чпи-чеб кьиникьикай сифте малуматар гайила, ида халкьдиз хъиткьинай бомбадин гужлу таъсир авунай. Диде-бубайрик къалабулух акатнай ва абуру чпин аялар соцсетра квел машгъул ятIа, гуьзчивал ийиз гатIумнай. Амма са шумуд йис алатна ва секинсузвал тIимил жез башламишна.

 

Анжах аял кьилериз кьиникьихъ галаз къугъунрихъ итиж амазма. Группайрин тIварар ва къайдаяр дегиш жезва, гьаниз килигна абурун тешкилатчийрал ва иштиракчийрал гуьзчивал тухун четин жезва. 2023-йисуз аялар рекьизвайбур «Телеграмдиз» куьч хьана. Чпи-чеб рекьизвайбурун кIватIалдик экечIзавайбурун яш генани жегьил хьанва – цIуд йис.

«Зи руш Настядиз кIелиз, вири хизандихъ галаз ял ягъиз, мугьманриз физ кIанзавайди тир. Амма лап са тIимил вахтунда адакай маса инсан хьана. Ада вахаз гьараюнар ийизвай, кIелунихъ итиж амачир. Гьиниз физ хьайитIани, телефон гваз жедай. За фикирзавай, им вири яшдивай я, ам чIехи жезва. Гатуз ял ягъиз фена, амма гьал дегиш хьанач. Гуьзгуьдин вилер. Са кардихъни итиж амач. Зи руш гьакI дуьшуьш яз хьайи карди къутармишна. За ара-бир адавай телефон къачузвай, анжах ада захъай са жуьре вичин «Телеграм» чуьнуьхзавай. Амма са сеферда телефондиз хабар атана. Заз ам шаклу яз акуна. Зун рушавай, адаз хабар авачиз, телефон къачуниз ва адаз вуч къариб хабарар хквезватIа, кьил акъудуниз мажбур хьана. «Зегьле ракъурдай кичIевал» - и гафар зи гьалдикай лугьун патал тIимил я. Чпи-чеб кьиникьикай виридалайни чIуру жуьрейра малуматар рахкурзавай телеграм-канал. Зи Настядин цIуд йис я… гъавурда акьазвани? ЦIуд! Чун психологдин патав фена. Руша лагьана хьи, ада вичи-вич кьиникай фикирзавай» (Татьяна).

Къенин юкъуз ихьтин кьиса ван татай хьтин, ажайибди туш. Амма диде-бубайри са къайгъуни авачиз аялриз смартфонар багъишиз, зур йисалай садра, абуру телефонриз вуч ийизватIа, ахтармишиз ва абурун лап хъсан аялрин фагьумдиз чпи-чеб кьиникьин фикирар гьинай къвезва лугьуз, мягьтел жез давамарзава. Жуван аялар гьикI хатасуз ийида? Телефондал диде-бубайрин гуьзчивилин программа эциг. Ида михьиз ваъ, амма са кьадар хьайитIани зиян гузвай каналрикай аял хуьда. Ада гаджетар ишлемишзавай вахтунал кьадар эциг. Куь хизанда гьикьван вахт соцсетра хьуниз акъудзаватIа, адахъ галаз икьрар кутIуна ва ам кIевиз вилив хуьх. Телефон гваз къакъатна чара жез аялдиз къадагъа ая. Ам гьамиша куь вилик хьурай, эгер куьн фидай чка аваз хьайитIа, адавай телефон къахчу.

 

Сафия Фокина

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Аллагьдиз ﷻ дамах гвайбур такIан я!

Са нянихъ Айша вичин дидедихъ галаз мультикдиз килигзавай. Аник квай гада гзаф дамахар гвайди тирвиляй, ам садазни кIандачир. Айшади хабар кьуна: «Диде, эгер жув гьакъикъатдани масабурулай хъсан тирла, дамахиз ихтиярар авачни?!» Дидедиз вичин руша фикирзавай тегьер акурла,...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран хтул   Асма бинт Абу Бакра ахъайзава хьи, гьеле Меккада амаз ам руфунал залан хьана. Аял хадай вахт жедайла, чна гъуьлуьхъ галаз Мединадиз куьч хьун кьетIна. Рекье чун Къуба лугьудай чкада акъвазна.   Ана за чи хва Абдуллагь хана. За ам Аллагьдин Расулдин ﷺ патав тухвана ва...


Аялдиз тIуьн ва тербия гун

Али бин Абу ТIалиба лугьудай: «Аялдиз дидедин некIедилай берекатлу ва менфятлу нек авач». Нек гьасил хьун ва акъатун патал хилбадин жевгьерди ва я гьалимади хъсан таъсир ийизва, амма мукьвал-мукьвал хилба ишлемишуни некIедин дад дегишарун ва аялдин къен ракъурун мумкин я.   Йикъа...


Цавун ракIарар ахъа жезвай йиф

Лайлату-ль-Къадрдин гьа-къиндай Аллагь Таалади «аль-Къадр» лугьудай сура ракъурна (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава».   А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату-ль-Къадрдин...