Гьижаб алай сад лагьай офицер
Алай вахтунда вири дуьньяда агалкьунар авай мусурман дишегьлийрикай чаз къвердавай гзаф кьисаяр ван къвезва. Аллагьдин регьимдалди къвердавай гзаф савадлу, са мураддихъ ялзавай дишегьлияр машгьур жезва, ва гьа са вахтунда абуру чпин диндин инанмишвилерни хуьзва.
ЦIийи Зеландиядин полицияди гьижаб чпин къуллугъдин парталрал алава авурдалай кьулухъ, Зина Али уьлкведин тарихда гьижаб алай сад лагьай полицейский хьана. «ЦIийи Зеландиядин полицияда гьижаб алаз кIвалахдай мумкинвал хьун хуш жедай кар я, - лагьана ада NZ Herald издательстводиз. – Зи фикирдалди, зи дуьшуьшдикай хабар хьайила, гзаф мусурман дишегьлийриз захъ галаз шерик жез ва тарихда амукьиз кIан жеда».
Зина Али Фиджида дидедиз хьана ва аял чIавуз ЦIийи Зеландиядиз куьч хьана. Ада лагьана хьи, вич Ислам диндин дишегьлийрикай яз хьунал ада дамахзава ва вичи полицияда кIвалах авунин къарар Крайстчерчда хьайи терактрин нетижада 51 мусурман кьейидалай кьулухъ кьабулайди, алава хъувуна.
«Гьа чIавуз зун гъавурда акьуна хьи, полицияда инсанриз куьмек гуз жедай гзаф мусурман дишегьлияр-офицерар хьун лазим я», - лагьана ада. Ада гьакIни ихьтин фикир авуна: «ЧIехи пай дишегьлийриз гзаф вахтара полициядихъ галаз рахаз кичIе жезва, ва, мумкин я, эгер итим-офицер атайтIа, абуру кIвалин рак агалун. Дишегьли-офицер аваз хьуни неинки ихтибарвал арадал гъизва, гьакIни тахсирвилер ачухунин карда жуьреба-жуьре устадвилер ишлемишдай мумкинвални гуда».
Къейд ийин хьи, ЦIийи Зеландиядин вири агьалийрин са процент Исламдин терефдарар я. 1900-йисалай башламишна 1960-йисал кьван Кьиблепатан Азиядай ва РагъэкъечIдай патан Европадай са тIимил кьадар мусурманар ЦIийи Зеландиядиз куьч хьана. Гзаф кьадар мусурманар куьч хьун 1970-йисара Фиджидай тир индеецар атайла башламишна. Абурун гуьгъуьналлаз 1990-йисара жуьреба-жуьре уьлквейрай инсанар куьч хьана.
Сад лагьай Исламдин центр ЦIийи Зеландияда 1959-йисуз ачух хьана. Исятда ина са шумуд мискIин ва кьве Исламдин мектеб ава. Полицейскияр тир мусурман дишегьлийривай гьижаб алукIунин патахъай чпин ихтиярар кьилиз акъудиз алакьай маса дуьшуьшарни ава.
2016-йисуз Турцияда полицияда кIвалахзавай дишегьлийриз гьижаб алукIдай ихтияр гана. Идалай вилик Шотландиядин полицияди, мусурман дишегьлияр полицияда кIвалахун патал гьевеслу ийидайвал, полициядин партал яз, гьижаб алукIдай ихтияр авайди малумарна.
Гьа и жуьреда Канададин гьукуматди 2016-йисуз Канададин пачагьдин балкIанрал алай полицияди, мусурман дишегьли-офицеррин кьадар артухарунин умуд аваз, вичин офицерриз гьижаб алукIдай ихтияр гудайдакай малумарна.
САИДА ИБРАГЬИМОВА
