Главная

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

«Пагь, гьикьван иер аял я!» Ихьтин гафар ван хьайила, лагь: «Баракаллагьу фика (ки)». Идан мана я: «Къуй Аллагь Таалади берекат ракъуррай». Им гзаф вахтара чпин аялдилай тариф авур диде-бубади гузвай жаваб я.

Гила гзафбуруз вили ягъуникай чирвилер хьанва, гзаф инсанар кIватI жезвай чкайривай абур къерех жезва ва, эгер чпин аялдилай яргъалди вилер алуд хьайитIа, адаз наразивилелди килигзава. Амма маса инсанри аялдилай вилер къакъудна кIан хьун тIимил я, аял вили ягъуникай ва уьмуьрдин къене чинеба вилив хуьзвай маса хатайрикай хуьн патал чна са вуч ятIани авун лазим я.

Адалатлу диде

Са адалатлу касди ахъайзавай хьи, вич дидедин руфуна авайла, ада гьар юкъуз Къуръан кIелзавай. Ам гъвечIи вахтундани ада гьакI ийизвай. Эгер мусурманди Къуръан кIелун вичиз хесет яз кьунватIа, ам гьар гьикI хьайитIани адан аялрини кьада. Къуръан неинки инсандиз вичин уьмуьрдин рехъ къалурзава, ада гьакI сагъарни ийизва. Адан аятар кIелуни неинки бедендин, гьакI руьгьдин азарарни сагъарзава.

Къуръан виридавай дуьз кIелиз жезвач: садаз Къуръан кIелиз чирдай мумкинвал авачир, муькуьдаз чириз кIанзава, амма хизандин къайгъуйри адаз бес кьадар вахт чара ийиз тазвач. Амма гьатта кIвалин кIвалахрал гзаф машгъул дишегьлийривайни йикъа кьве сят чара авуна, муаллим жагъурна ва кIевиз акъвазна вичин мураддихъ фейитIа жеда.

Чирвилералди яракьлу хьанва

Гзаф дуьшуьшра чIехи яшда авай мусурмандиз вили ягъуникай хуьн патал талукь тир сураяр, аятар, дуьаяр чизва. Адавай абур кIелиз жезва ва кIваляй экъечIдайла, ксудайла кIелзава. Амма дидедиз чизвай затIар, месела, «Аль-Фалакъ», «Ан-Нас» сураяр ва я аят «АльКурсий» гзаф дуьшуьшра аялриз хуралай чизвач. Хуралай чизваз хьайитIани, аялдиз ахьтин кьатIун авач, кIваляй экъечIдайла абур кIелдайвал ва гьадалди вич хуьдайвал. Къайгъу чIугвадай дидеди аялдин рикIел хкида, ам ксудайла адал сураяр ва аятар кIелда.

Ферз тир кпIарилай кьулухъ кIелзавай зикиррин метлеблувал лап чIехи я. ГьакI чи Пайгъамбарди r ийидай. Жувни жуван аялар вили ягъуникай ва я запабрикай хуьн патал са «машаллагь» лугьун бес туш, винидихъ лагьай крарал амал авун лазим я.

АЙША ТУХАЕВА

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Пак калам

Сура аль-А`раф (Манийвилер) эвел алатай нумрайра   196. Гьакъикъатда, зи арха – Аллагь я, (паяралди) Ктаб ракъурай. Ада (неинки са пайгъамбарриз, гьакI вири) авлияйриз архавалзава.   Адалай гъейри низ куьне ибадат ийизватIа, абурувай квез куьмек гуз жезвач. Абурувай гьатта...


ФатIимадиз Аллагь ﷻ кIан я

Эхирни, икьван вахтунда гуьзетай югъ алукьна! Им ФатIима хизанни галаз са вацра хуьруьз хъфизвай югъ тир.   Гьамиша хьиз, пакамаз фад къарагъна, дидедихъ галаз капI авуна, ФатIимади рекье гьатдайвал шейэр кIватиз башламишна. Дах мискIиндай хтайла, вирида санал экуьнин тIуьн нез...


СУАЛ-ЖАВАБ

Нежесдихъ гъил галукьайтIа, дастамаз чIур жезвани? Чиркерихъ (нежес) гъил ва я бедендин маса пай галукьай чlавуз дастамаз чlур жезвач, амма ам целди чуьхуьн лазим я. Инсандиз себеб ва муьгьтежвал авачиз, вичиз-вич нежесрай кьацlурдай ихтияр авач, гьарам я....


КIвалахар туькIуьрзавайди

Муьгьуьддин ибн аль-Арабиди лугьудай: «Са гьихьтин ятIани игьтияж авай касди гъетрен ва адан гуьгъуьнай ийизвай кьве ракат ратибат кпIунилай кьулухъ яхцIур сеферда «Аль-Фатигьа» сура кIелрай. Ам кIелна куьтягьдалди чкадилай къарагъун кутугнавач.   40 сеферда кIелна...


КпIунин арканар

Кпlунин арканар, яни чеб галачиз капI дуьз тежезвай, адан чарасуз паяр (дестекар) ибур я:   Ният (адан шартIар: ам кпIуниз гьахьдайла «Аллагьу акбар» лугьудай чIавуз рикIяй фикир авун; гьи капI ийизватIа тайинарун; ийизвайди ферз-капI, яни суннат-капI тайинарун. КIвачел дуьз...