Главная

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

«Пагь, гьикьван иер аял я!» Ихьтин гафар ван хьайила, лагь: «Баракаллагьу фика (ки)». Идан мана я: «Къуй Аллагь Таалади берекат ракъуррай». Им гзаф вахтара чпин аялдилай тариф авур диде-бубади гузвай жаваб я.

Гила гзафбуруз вили ягъуникай чирвилер хьанва, гзаф инсанар кIватI жезвай чкайривай абур къерех жезва ва, эгер чпин аялдилай яргъалди вилер алуд хьайитIа, адаз наразивилелди килигзава. Амма маса инсанри аялдилай вилер къакъудна кIан хьун тIимил я, аял вили ягъуникай ва уьмуьрдин къене чинеба вилив хуьзвай маса хатайрикай хуьн патал чна са вуч ятIани авун лазим я.

Адалатлу диде

Са адалатлу касди ахъайзавай хьи, вич дидедин руфуна авайла, ада гьар юкъуз Къуръан кIелзавай. Ам гъвечIи вахтундани ада гьакI ийизвай. Эгер мусурманди Къуръан кIелун вичиз хесет яз кьунватIа, ам гьар гьикI хьайитIани адан аялрини кьада. Къуръан неинки инсандиз вичин уьмуьрдин рехъ къалурзава, ада гьакI сагъарни ийизва. Адан аятар кIелуни неинки бедендин, гьакI руьгьдин азарарни сагъарзава.

Къуръан виридавай дуьз кIелиз жезвач: садаз Къуръан кIелиз чирдай мумкинвал авачир, муькуьдаз чириз кIанзава, амма хизандин къайгъуйри адаз бес кьадар вахт чара ийиз тазвач. Амма гьатта кIвалин кIвалахрал гзаф машгъул дишегьлийривайни йикъа кьве сят чара авуна, муаллим жагъурна ва кIевиз акъвазна вичин мураддихъ фейитIа жеда.

Чирвилералди яракьлу хьанва

Гзаф дуьшуьшра чIехи яшда авай мусурмандиз вили ягъуникай хуьн патал талукь тир сураяр, аятар, дуьаяр чизва. Адавай абур кIелиз жезва ва кIваляй экъечIдайла, ксудайла кIелзава. Амма дидедиз чизвай затIар, месела, «Аль-Фалакъ», «Ан-Нас» сураяр ва я аят «АльКурсий» гзаф дуьшуьшра аялриз хуралай чизвач. Хуралай чизваз хьайитIани, аялдиз ахьтин кьатIун авач, кIваляй экъечIдайла абур кIелдайвал ва гьадалди вич хуьдайвал. Къайгъу чIугвадай дидеди аялдин рикIел хкида, ам ксудайла адал сураяр ва аятар кIелда.

Ферз тир кпIарилай кьулухъ кIелзавай зикиррин метлеблувал лап чIехи я. ГьакI чи Пайгъамбарди r ийидай. Жувни жуван аялар вили ягъуникай ва я запабрикай хуьн патал са «машаллагь» лугьун бес туш, винидихъ лагьай крарал амал авун лазим я.

АЙША ТУХАЕВА

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Витамин D бес тахьун

Вучиз хъуьтIуьз им саки гьар садаз талукь я ва и кардиз вуч ийида? ХъуьтIуьз гзаф инсанри къуват авач, гуьгьуьл дегиш жезва, мукьвал-мукьвал мекьи жезва, ахварай аватзавач лугьуз, арзаяр ийизва.   Адет яз ахьтин гьалдин себебар чна а кардай жагъурзава хьи, ам кьуьд я, мичIи яргъи йифер,...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Муса фейила (Синай дагъдиз), адан халкьди (самаритянвидин меслятдалди) чпин безекрикай (цIурурна) му-у ийиз гьарайдай жунгав авуна (ва адаз ибадат ийиз гатIумна). Абуруз аквазвачирни кьван, ам чпихъ галаз рахан тийизвайди ва абур (дуьз) рекьел эциг тийизвайди?! Абуру ам...


Алатай крари рикI регъвезва

Мектебда зун классда авай иер рушарал пехил тир, за зун такIан къведай уьрдегдин шараг хьиз гьиссзавай. За гзаф зегьмет чIугуна агалкьунар, иервал ва хъсан дуланажагъ жедайвал. Исятда заз вири ава, шукур хьуй Аллагьдиз. Амма, мектебдин шикилриз килигдайла, за гьикI хьайитIани ичIивал ва сефилвал...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Цавун ракIарар ахъа жезвай йиф

Лайлату-ль-Къадрдин гьа-къиндай Аллагь Таалади «аль-Къадр» лугьудай сура ракъурна (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава».   А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату-ль-Къадрдин...