Главная

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

«Пагь, гьикьван иер аял я!» Ихьтин гафар ван хьайила, лагь: «Баракаллагьу фика (ки)». Идан мана я: «Къуй Аллагь Таалади берекат ракъуррай». Им гзаф вахтара чпин аялдилай тариф авур диде-бубади гузвай жаваб я.

Гила гзафбуруз вили ягъуникай чирвилер хьанва, гзаф инсанар кIватI жезвай чкайривай абур къерех жезва ва, эгер чпин аялдилай яргъалди вилер алуд хьайитIа, адаз наразивилелди килигзава. Амма маса инсанри аялдилай вилер къакъудна кIан хьун тIимил я, аял вили ягъуникай ва уьмуьрдин къене чинеба вилив хуьзвай маса хатайрикай хуьн патал чна са вуч ятIани авун лазим я.

Адалатлу диде

Са адалатлу касди ахъайзавай хьи, вич дидедин руфуна авайла, ада гьар юкъуз Къуръан кIелзавай. Ам гъвечIи вахтундани ада гьакI ийизвай. Эгер мусурманди Къуръан кIелун вичиз хесет яз кьунватIа, ам гьар гьикI хьайитIани адан аялрини кьада. Къуръан неинки инсандиз вичин уьмуьрдин рехъ къалурзава, ада гьакI сагъарни ийизва. Адан аятар кIелуни неинки бедендин, гьакI руьгьдин азарарни сагъарзава.

Къуръан виридавай дуьз кIелиз жезвач: садаз Къуръан кIелиз чирдай мумкинвал авачир, муькуьдаз чириз кIанзава, амма хизандин къайгъуйри адаз бес кьадар вахт чара ийиз тазвач. Амма гьатта кIвалин кIвалахрал гзаф машгъул дишегьлийривайни йикъа кьве сят чара авуна, муаллим жагъурна ва кIевиз акъвазна вичин мураддихъ фейитIа жеда.

Чирвилералди яракьлу хьанва

Гзаф дуьшуьшра чIехи яшда авай мусурмандиз вили ягъуникай хуьн патал талукь тир сураяр, аятар, дуьаяр чизва. Адавай абур кIелиз жезва ва кIваляй экъечIдайла, ксудайла кIелзава. Амма дидедиз чизвай затIар, месела, «Аль-Фалакъ», «Ан-Нас» сураяр ва я аят «АльКурсий» гзаф дуьшуьшра аялриз хуралай чизвач. Хуралай чизваз хьайитIани, аялдиз ахьтин кьатIун авач, кIваляй экъечIдайла абур кIелдайвал ва гьадалди вич хуьдайвал. Къайгъу чIугвадай дидеди аялдин рикIел хкида, ам ксудайла адал сураяр ва аятар кIелда.

Ферз тир кпIарилай кьулухъ кIелзавай зикиррин метлеблувал лап чIехи я. ГьакI чи Пайгъамбарди r ийидай. Жувни жуван аялар вили ягъуникай ва я запабрикай хуьн патал са «машаллагь» лугьун бес туш, винидихъ лагьай крарал амал авун лазим я.

АЙША ТУХАЕВА

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...