Главная

ФатIимадин къугъунар

ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.

 

Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач.

­ Бес абуру чеб гьикI тухун лазим я кьван? – хабар кьуна ФатIимади.

­ Рушари регъуьвал гьиссна кIанда, къугъвадайла секин къугъунар авун лазим я. Вун лагьайтIа, секинсузди хьиз гагь сана, гагь масана катиз­калтугиз ава.

­ Я диде, бес заз гьакI кIанзава! – ФатIимади вичин наразивал къалурна. Заз катиз­калтугиз, хкадариз, тарариз акьахиз ва кицIерай къал акъудиз кIанзава.

­ АкI ятIа, ваз кIандайвал ая. Анжах са кар хьайитIа, шехьмир! – лагьана дидеди.

­ Хьурай, зун шехьдач, ­ жуьрэтлудаказ лагьана ФатIимади.

Гатун чими югъ тир. ФатIима вичин гъвечIи стхадихъ галаз къумадал къугъвазвай. Абуру пачагьдин рушан къеле эцигна акьалтIарзавай. И арада ФатIимадиз куьчедин къерехдай физвай лацу цIегь акуна.

­ Килиг, Рамазан, ваз атIа цIегь аквазвани? – лагьана ФатIимади.

­ Ун, ­ мурмурна Рамазана.

­ Исятда чна адакай пачагьдин руш ийида. Ам вич лацуди я, гьавиляй амукьзавайди адал тек са дуьгуьр алукIун я.

Рамазана шадвиляй хкадарна, гъилералди кап яна. ФатIима кIвализ катна ва анай дидедин лацу ягълух гъиле аваз гьерекатна экъечI хъувуна.

Са гужуналди абуру цIегь кьуна ва адан кьилел ягълух алукIиз алахъна. Ягълухди цIегьрен кьил кIевнамазди, ам дили хьана ва кьил инихъ­анихъ элкъуьриз башламишна. Гьа и арада ада вичин крчар ФатIимадин руфуна эцяна. Руфун кьуна руш чилел ацукь хьана. Вичиз акур агьвалатдал тажуб хьайи Рамазан гагь чилел ацукьнавай ФатIимадиз, гагь вичин кьилел алай ягълух вегьез кIанз инихъ­анихъ хкадарзавай цIегьрез килигиз суст хьана амукьнавай. Анжах ФатIима шехьнамазди, Рамазанавайни эх тахьана, вахалайни кIевиз шехьиз башламишна. Шелдин ван хьайи къуншияр куьчедал экъечIна. Абуру ФатIима къарагъарна кIвализ хкана.

КIвалин вилик кьил инихъ­анихъ юзурзавай диде акъвазнавай.

­ Гьан зи руш, за ваз вуч лагьанай, вуна вучиз чIехибуруз яб гузвач? Мад вуна вуч шулугъ акъудна?

­ Чаз цIегьрекай свас ийиз кIанзавай, ­ пIузаррин кIаникай мурмурна ФатIимади.

­ Квез цIегьрекай къугъвадай игрушка хьанвайни? Квез аферин! – гьарай акъатна дидедай. Ада вун вичин крчарал дуьз яна. Мад шулугъар хъийин тийидайвал адалайни кIевиз яна кIанзавайди тир. Ам вун патал хъсан тарс жедай.

ФатIима пашман хьана. «Вучиз диде зи гъавурда акьазвач?», ­ фикирзавай ада.

­ Я зи руш, вун гъавурда акьукь, ­ лагьана дидеди, ­ Аллагьди ﷻ чун гьар жуьрединбур яз халкьнава. Гадаяр са жуьрединбур, рушар маса жуьрединбур яз. Садбурухъ галаз кьазвай крар масабурухъ галаз кьазвач. Эгер Аллагьди ﷻ лагьайвал тавуртIа, чи кьилел бедбахтвилер атун мумкин я. И кар ваз лап хъсандиз аквазва, вуна са шулугъ авунмазди, вун са баладик акатзава. Гьавиляй вуна ви къилих дегишарун лазим къведа.

Диде гьахъ я, фикирна ФатIимади. Эгер за цIегьрехъ калтуг тавуна секиндиз къумадал къугъванайтIа, руфунни тIар жедачир. Гьикьван хъсан жедай!

­ Хьурай зи диде, зун къени жез чалишмиш жеда. Заз гьикьван кIан хьайитIани, мад за шулугъар хъийидач, ­ гаф гана ФатIимади.

­ За умуд ийизва, чан руш, гила вун дуьз гъавурда акьунва, ­ ял акъадарна дидеди.

Са сятинилай, къумадал къугъвазвай ФатIимадиз, куьчедавай аялрин ван хьана: «Ша чун хуьруьн къерехда авай тутун тарцел фида», ­ гьарайзавай абуру. Садлагьана ФатIимадиз абурун гуьгъуьниз катиз кIан хьана, анжах дидедиз гайи гаф рикIел хтайла, ам акъваз хьана.

­ Куьн алад, куьн алад, заз инални хъсанзава, ­ вичи­вич секинардайвал мурмурна ада. – Рушариз кIвале къугъун кутугнава, акI хьайила Аллагь ﷻ абурулай рази жеда.

 

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


«Секиндиз хъфин»

Къенин юкъуз гзафбур пешекарвилин кризисда ава ва чеб кIвалахдикай галат хьана лугьузва. «Кана куьтягь хьун» ва «секиндиз хъфин» лугьудай гафар адетдинбур хьанва: им инсан кIвалахдилай экъечI тавуна, амма кIвалах ийиз рикIиз такIанзавайла, яни амай вахтунда яшамиш жедай...


Куьмек це, я Аллагь ﷻ

  Дагъустан   Зи Дагъустан, зи хайи ватан, Цин кӏаник вун акатнава. Чи рикӏериз я вун багьа, Тӏалабзава, фад секинвал жагъура.   Сад хьанва дагъни-аран, Ахвар амач, квахьнава иви. Халкь сад хьана цӏийи кьилелай, Умудзава стхавални хъсанвал.   Чун Дагъустанвияр - чи...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран иман   Са сеферда Пайгъамбарди ﷺ асгьабривай хабар кьуна: «Квекай садаз кьванни (къе) ахвар акунани?» Са асгьабди лагьана: «Заз акуна, гьикI цаварилай терезар эвичIнатIа ва абурал вунни Абу Бакр алцумна, вун адалай залан хьана. Ахпа Абу Бакр ва Умар алцумна, Абу...


СУАЛ-ЖАВАБ

Нежесдихъ гъил галукьайтIа, дастамаз чIур жезвани? Чиркерихъ (нежес) гъил ва я бедендин маса пай галукьай чlавуз дастамаз чlур жезвач, амма ам целди чуьхуьн лазим я. Инсандиз себеб ва муьгьтежвал авачиз, вичиз-вич нежесрай кьацlурдай ихтияр авач, гьарам я....


Бахтлу хьунин хиялар

Эхиримжи вахтара инсанри къвердавай гзаф жуьреба-жуьре чкайрай шейэр маса къачузва. Гзафбуру идакай зурба лезет хкудзава, гьатта абур акьван герек шейэр туштIани.   Са затI маса къачурла лезет гун – гьар садаз таниш гьисс я, ам къалурунин дережа гьар жуьре ятIани: садбуру лап шадвал...