Главная

Устазар ва муьруьдар

Устазар ва муьруьдар

Са бязи вахтара устазри чпин муьруьдрал гзаф кьадар зикирар авун тапшурмишзава ва гьа и кар себеб яз, абурун кьил-кьилелай алатзава, имни Шариатдихъ галаз кьан тийидай бид’а я лугьуз тестикьарзавайбурни гьалтзава. ИкI дуьз яни?

 

Жаваб: Ваъ, дуьз туш. ИкI лугьузвай касди Къуръан таб яз малумарзава. Аллагьди ﷺ чун и кардикай хуьрай! Аллагьдин ﷺ тIвар мукьвал-мукьвал эзбер авуна кьил-кьилелай алатай вуж ава? Акси яз, Къуръандини Суннади чаз мукьвал-мукьвал Аллагьдин ﷺ тIвар тикраруниз эвер гузва.

Къуръанда лагьанва:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللهَ ذِكْرًا كَثِيرًا (سورة الأحزاب، 41)

 

(мана): «Эй иман гъанвайбур! Куьне мукьвал-мукьвал Аллагьдин тIвар рикIел гъваш» («Аль-Агьзаб» сура, 41-аят).

Мадни Къуръанда лагьанва:

وَ اذْكُرُوا اسْمَ رَبِّكَ وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا (سورة المزمل، 8)

 

(мана): «Вуна вири (кIвалахар) туна жув Адаз ибадат авуниз бахш ая, ви Раббидин тIвар рикIел гъваш» («Ал-Музаммиль» сура, 8-аят).

Къуръанда пак, михьи ксарикай ихьтин гафар лагьанва:

الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللهَ قِيَامًا وَ قُعُودًا وَ عَلَى جُنُوبِهِمْ (سورة آل عمران، 191)

(мана): «КIвачин кьилел алайла, ацукьнавайла ва къатканвайла абуру Аллагьдин тIвар рикIел гъизва» («Алю Имран» сура, 191-аят).

Са касди Аллагьдин Пайгъамбардивай ﷺ хабар кьуна: «Акъваз тавуна гьихьтин хъсан кар авуртIа хъсан я?». Пайгъамбарди ﷺ жаваб гана:

أَنْ لَا يَزَالَ لِسَانُكَ رَطْبًا بِذِكْرِ اللهِ (رواه الترمذي، الحاكم، ابن ماجه صحيح)

 

«Къуй ви мез Аллагьдин ﷺ тIвар эзбер ийиз гьамиша кьеженваз хьурай» (Тирмизиди, Гьакима агакьарна. Ибн Мажагьа тестикьарзавайвал, гьакъикъи гьадис я).

Ибн Мажагьа ва Ибн Гьиббана чпин «Сагьигь» ктабда кхьизва:

إن الله عز و جل يقول: أَنَا مَعَ عَبْدِي إِذَا هُوَ ذَكَرَنِي وَ تَحَرَّكَتْ بِي شَفَتَاهُ (ابن ماجه ابن حبان)

«Аллагь Таалади лугьузва: «Зун гьамиша Зи лукIран патав жеда, ада вичин пIузарар юзуриз Зи тIвар кьазмай кьван».

Гьуьжетзавайбуру Пайгъамбардин ﷺ агъадихъ гъизвай гафарин гьакъиндай яраб вуч лугьудатIа:

اذْكُرِ اللهَ حَتَى يَقُولَ النَّاسُ أَنَّهُ مَجْنُونُ (أحمد، أبو يعلى، الحاكم ، إبن حبان ، و قال صحيح الاسناد)

 

 

«Вуна Аллагьдин ﷺ тIвар акI мукьвал-мукьвал тикрар ая хьи, гьатта инсанри ви кьил-кьилелай алатнава лугьудалди». Гьадис Агьмада, Абу Аляди, ибн Гьиббана агакьарнава. Гьакима им гьакъикъи гьадис я лагьанва. Гьа икI, Аллагьдин Расулди ﷺ Аллагьдин ﷺ тIвар акI мукьвал-мукьвал тикрар ая лугьузва хьи, инсанри адан кьил-кьилелай алатнава лугьудайвал, амма ягъалмишбуру Аллагь ﷺ рикIел гъидай ихтияр авач, вучиз лагьайтIа икI ийизвай инсанрин кьил-кьилелай физва лугьуз тестикьарзава. Идалай кьулухъ абуру гьич регъуьни тахьана Къуръандихъ ва Суннадихъ эверзава. Аллагь гзаф рикIел гъайила инсандин кьил-кьилелай фида анжах акьалтIай ахмакьди лугьун мумкин я.

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...