Главная

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Играми тир мусурманар, квез алукьзавай пак варцар Ражаб, Ша’бан ва Рамазан мубаракрай! Къуй Аллагьди ﷻ чаз и варцар кутугай тегьерда тухун патал куьмек гурай! Чи гунагьрилай гъил къачурай! Амин.

 

Ражаб - вацран календардин ирид лагьай варз я. «Ражаб» гаф «ар-ружуб», яни «виниз акъудун» гафуникай хьанва. ГьакI, гьа Ражаб вацра вири мусурманриз малум тир вакъиаяр – аль-Исраъ ва аль-Ми`раж (Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ йифиз Меккадай Иерусалимдиз фин ва анай цаварал хкаж хьун) – кьиле фена. Ражаб вацраз гьакIни Музаран Ражаб (Пайгъамбардин ﷺ ата-бубайрикай садан гьуьрметдай) лугьузва, вучиз лагьайтIа амай арабри чпиз дяве акъвазариз кIан тахьайла, Ражаб маса вацрал хутахзавай, адан тайифади лагьайтIа, а вацран чка дегишарнач.

Ражаб варз пак, къадагъа варцарикай сад я. Адакай Аллагь Таалади Къуръанда лагьанва (мана):

«Гьакъикъатда, затIар ва вахт яратмишайдалай кьулухъ Хуьзвай Кьуларал кхьенвай варцарин кьадар цIикьвед я. Абурукай кьуд къадагъа варцар я: Зуль-Къа`да, Зуль-Гьижжа, Мугьаррам ва Ражаб. И къадагъавални – дуьз рехъ я, Ибрагьиман ва Исмаилан рехъ, гьакI хьайила куьне абурун рехъ яхъ. Куьне квез зулум ийимир гьа кьуд вацра гунагьар авуналди, гьикI хьи а варцара авур гунагьар амай вахтара авурбурулай залан я…» («Ат-Тавба» сура, 36-аят).

Гьадисрин рекьяй имамар тир аль-Бухариди ва Муслима гъизвай, Абу Бакр асгьабдилай агакьнавай гьадисда лугьузва: «Йис цIикьвед вацракай ибарат я, абурукай кьуд къадагъа алайбур я, абурукай пуд сад-садан гуьгъуьналлаз къвезва: Зуль-Къа`да, Зуль-Гьижжа, Мугьаррам ва Музаран Ражаб Жумадаль-Ухрадинни Ша`бан варцарин арада ава» («Сагьигь аль-Бухари» № 6893; «Сагьигь Муслим» № 3179(. И варцар къадагъа алайбур я, вучиз лагьайтIа:

  1. Дявеяр авун къадагъа я, эгер душманди гьужум тавуртIа. Жув хуьн гьатта и варцарани къадагъа туш.
  2. И варцара авур гунагь маса вахтунда авурдалай артух я. Гьавиляй Аллагьди ﷻ Къуръанда гьа варцара къадагъа крар авуникай чун игьтиятлу авуналди лугьузва (мана): «Къадагъа тир варцара гунагьар авуналди куьне квез зулум ийимир» («Ат-Тавба» сура, 36-аят). Къейд авун лазим я хьи, къадагъа крар авун неинки гьа и кьуд вацра гунагь я, амма и вахтунда гунагьдин заланвал шумудни са сеферда артух жезва!

Гьа и кар себеб яз Ражаб вацра авур хъсан крарай сувабни артух жезва. Малум тирвал, сив хуьн виридалайни важиблу ибадатрикай сад я, вучиз лагьайтIа маса ибадатрилай тафаватлу яз, сив хуьн чинебан ибадат я ва адакай анжах Аллагьдиз ﷻ ва сив хуьзвайдаз вичиз чизва. Адалай гъейри, имам Абу Давуда гъизвай якъин гьадисда лугьузва: «…къадагъа тир варцара сив хуьх ва хкуд, къадагъа тир варцара сив хуьх ва ам хкуд, къадагъа тир варцара сив хуьх ва хкуд…» («Сунану Абу Давуд» №2073).

Къуй Аллагь Таалади и вацран лайихлувилиз кутугай саягъда гьуьрмет ийиз чаз виридаз куьмек гурай, и вацра къадагъа тир крар авуникай чун хуьрай! Амин.

 

Мугьаммад-Амин Магомедрасулов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...