Главная

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Аллагьди ﷻ виниз акъуднавай варз – Ражаб

Играми тир мусурманар, квез алукьзавай пак варцар Ражаб, Ша’бан ва Рамазан мубаракрай! Къуй Аллагьди ﷻ чаз и варцар кутугай тегьерда тухун патал куьмек гурай! Чи гунагьрилай гъил къачурай! Амин.

 

Ражаб - вацран календардин ирид лагьай варз я. «Ражаб» гаф «ар-ружуб», яни «виниз акъудун» гафуникай хьанва. ГьакI, гьа Ражаб вацра вири мусурманриз малум тир вакъиаяр – аль-Исраъ ва аль-Ми`раж (Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ йифиз Меккадай Иерусалимдиз фин ва анай цаварал хкаж хьун) – кьиле фена. Ражаб вацраз гьакIни Музаран Ражаб (Пайгъамбардин ﷺ ата-бубайрикай садан гьуьрметдай) лугьузва, вучиз лагьайтIа амай арабри чпиз дяве акъвазариз кIан тахьайла, Ражаб маса вацрал хутахзавай, адан тайифади лагьайтIа, а вацран чка дегишарнач.

Ражаб варз пак, къадагъа варцарикай сад я. Адакай Аллагь Таалади Къуръанда лагьанва (мана):

«Гьакъикъатда, затIар ва вахт яратмишайдалай кьулухъ Хуьзвай Кьуларал кхьенвай варцарин кьадар цIикьвед я. Абурукай кьуд къадагъа варцар я: Зуль-Къа`да, Зуль-Гьижжа, Мугьаррам ва Ражаб. И къадагъавални – дуьз рехъ я, Ибрагьиман ва Исмаилан рехъ, гьакI хьайила куьне абурун рехъ яхъ. Куьне квез зулум ийимир гьа кьуд вацра гунагьар авуналди, гьикI хьи а варцара авур гунагьар амай вахтара авурбурулай залан я…» («Ат-Тавба» сура, 36-аят).

Гьадисрин рекьяй имамар тир аль-Бухариди ва Муслима гъизвай, Абу Бакр асгьабдилай агакьнавай гьадисда лугьузва: «Йис цIикьвед вацракай ибарат я, абурукай кьуд къадагъа алайбур я, абурукай пуд сад-садан гуьгъуьналлаз къвезва: Зуль-Къа`да, Зуль-Гьижжа, Мугьаррам ва Музаран Ражаб Жумадаль-Ухрадинни Ша`бан варцарин арада ава» («Сагьигь аль-Бухари» № 6893; «Сагьигь Муслим» № 3179(. И варцар къадагъа алайбур я, вучиз лагьайтIа:

  1. Дявеяр авун къадагъа я, эгер душманди гьужум тавуртIа. Жув хуьн гьатта и варцарани къадагъа туш.
  2. И варцара авур гунагь маса вахтунда авурдалай артух я. Гьавиляй Аллагьди ﷻ Къуръанда гьа варцара къадагъа крар авуникай чун игьтиятлу авуналди лугьузва (мана): «Къадагъа тир варцара гунагьар авуналди куьне квез зулум ийимир» («Ат-Тавба» сура, 36-аят). Къейд авун лазим я хьи, къадагъа крар авун неинки гьа и кьуд вацра гунагь я, амма и вахтунда гунагьдин заланвал шумудни са сеферда артух жезва!

Гьа и кар себеб яз Ражаб вацра авур хъсан крарай сувабни артух жезва. Малум тирвал, сив хуьн виридалайни важиблу ибадатрикай сад я, вучиз лагьайтIа маса ибадатрилай тафаватлу яз, сив хуьн чинебан ибадат я ва адакай анжах Аллагьдиз ﷻ ва сив хуьзвайдаз вичиз чизва. Адалай гъейри, имам Абу Давуда гъизвай якъин гьадисда лугьузва: «…къадагъа тир варцара сив хуьх ва хкуд, къадагъа тир варцара сив хуьх ва ам хкуд, къадагъа тир варцара сив хуьх ва хкуд…» («Сунану Абу Давуд» №2073).

Къуй Аллагь Таалади и вацран лайихлувилиз кутугай саягъда гьуьрмет ийиз чаз виридаз куьмек гурай, и вацра къадагъа тир крар авуникай чун хуьрай! Амин.

 

Мугьаммад-Амин Магомедрасулов

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Хъсанвилин «зулум»

Адетдин гьал фикирдиз гъваш. Куьне, хъсан ниятар аваз, мукьва инсандиз са важиблу ва хъсан кар ийизва. Белки, ада тIалаб тавунваз жуван ял ядай югъ адаз гузва, ада са уьтери лагьай адан месэла гьялзава, я тахьайтIа ам шадарун патал, четин хуьрек гьазурзава.   Амма вил алай рикIин сидкьидай...


ФитIр закатдин важиблувал

Закату-ль-ФитIр – сагь гьар са мусурманди, Рамазан вацра сивер хуьн-техуьнилай аслу тушиз гузвай ферз тир садакьа я. Умаран хва Абдуллагьа Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Мусурманрин арадай итим ва дишегьли, азадди ва лукI талагьна, Рамазан вацра закату-ль-ФитIр гун гьар са инсандиз...


Жуьмя-кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъувун

Суал: Са бязибуру жуьмя-кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъувун шариатдихъ галаз кьан тийидай кар я лугьуз тестикьарзава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Эгер хуьруьн ва я шегьердин къене жуьмядин капI са чкада вирида санал ийиз ва гьа и кпIунални «Аль-Фатигьа» ва «Ат-Тагьият»...


Аллагьдиз ﷻ дамах гвайбур такIан я!

Са нянихъ Айша вичин дидедихъ галаз мультикдиз килигзавай. Аник квай гада гзаф дамахар гвайди тирвиляй, ам садазни кIандачир. Айшади хабар кьуна: «Диде, эгер жув гьакъикъатдани масабурулай хъсан тирла, дамахиз ихтиярар авачни?!» Дидедиз вичин руша фикирзавай тегьер акурла,...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

> Ислам динди инсандин уьмуьр вири патарихъай гуьрчегарзава. Ада мусурманриз зайифбурухъ галаз регьимлу жез, кесибриз садакьаяр гуз, чIехибуруз гьуьрмет ийиз, вичин хизандин къайгъуда жез, зулум ийизвайбуруз ва я четин гьалда гьатайбуруз куьмек гуз чирзава. Ада чаз диде-бубадиз, дустариз ва...