Йифен ибадатдин сир
Йифен секинвиле инсанди вичик къайи гьава гьикI акатзаватIа гьиссзава. Ам зурзаз меселай къарагъзава ва вичин кIвалин ракIар явашдиз акьалзава.
Адан хизанда вири ксанва, вири дуьнья ксанва – гьайванар, къушар, набататар ксанва. КIвале са касни катзавач, садани ван ийизвач, на лугьуди вахт акъваз хьанва, элкъвена патарив гвайбур вири чIарни юзан тийиз акъвазнава. И вахтунда инсандиз вичин рикIел чан гъидай мумкинвал хьанва. Дастамаз къачуна, ам йифен ибадатдив эгечIзава.
Тагьажуддин кьве ракат капI авуна, мусурманди рикIин сидкьидай Халикьдиз дуьа ийизва ва ада гьиссзава, гьикI вичин рикI секинвиляй ацIузватIа. Тагьажуд капI – им Раббидихъ I галаз авай адан сирлу алакъа я. Халикьдихъ галаз рахун патал инсан чими месикай хкечIна – им адан багьа вахт я, ада исятда, гьич садрани хьиз, рикIин сидкьидай тIалабзава ва Аллагь Тааладиз вичин вири дердийрикай ахъайиз, ада тежер хьтин кьезилвал гьиссзава.
И дуьньядин уьмуьр имтигьан я, бязи вахтара четинвилер сад-садан гуьгъуьналлаз инсандин кьилел къвезва ва ам вакъиайрин гужлу гьерекатри чпел чIугвазва. Амма суткадин къене инсандиз са шумуд тек-бир жагъидай вахт ава, гьа чIавуз вахт гуя яваш жезва. Ахьтин вахтарикай сад – йифен ибадат я.
Са инсандикай гьакъикъи кьиса ахъайин, ада тагьажуд кпIунин сир аннамишайла, гьикI адан уьмуьр михьиз дегиш хьанатIа. Ахъайзавайвал, а касди вичин уьмуьрда гзаф имтигьанар эхна. Ам хизандин алакъайралди, кесибвилелди ва гзаф кьадар маса четинвилералди ахтармишна. Ам гьар юкъуз, вичин уьмуьрда хъсан дегишвилер жеда лугьуз умуд аваз, яшамиш жезвай. Гьа икI, хъсанвилерал вили алаз, адан уьмуьрдин 30 йис фена.
Са сеферда ада Пайгъамбардин гафар кIелна, ана лугьузвай: «Йифен вахтунда ахварай аватиз ва капI ийиз къарагъиз алахъ, вучиз лагьайтIа квел къведалди яшамиш хьайи хъсан ксари гьакI ийидай. Ида куьн Аллагьдиз мукьва ийида, куь гунагьар михьда, куьн азаррикай азад ийида» (Ат-Тирмизи, аль-Гьаким, Агьмад). Гьа чIавалай инихъ ада гзаф йисара йифен капI ахъайнач. Эхирни, акахьай епинал алай тIвалар гьикI ахъа жедатIа, адан четин месэлаярни гьял жез гатIумна.
Адаз вичин кьулухъ экв, хъсанвал ва Аллагьдин разивал галай ракIар жагъана. Ихьтин кьисаяр гзаф ава ва абуру бязи вахтара чпин уьмуьр умудсуз яз аквазвай, чпин гьал лап писди яз гьисабзавай, сурариз килигиз ва чеб гьана хьана кIанзавай инсанрик руьгь кутазва. Амма ахьтин инсанриз са суал гуз кIанзава: куьн гьакъикъатда Халикьдихъ I элкъвенани ва рикIин сидкьидай Адавай куьмек тIалабнани?
Ша чун алахъин Аллагь Тааладихъ тухузвай ракIар жагъуриз. Йифен пуд паюникай эхиримжи пай – им Халикьди чаз Вичивай куьмек ва гъил къачун тIалабиз эвер гузвай гьар йикъан виридалайни гуьзел легьзеяр я. Ша къенин йикъалай йифен ибадат ийиз башламишин ва, Мергьяматлу Раббидин кьадардалди, вичин вахтунда хъсан дегишвилер жеда ва чакай гьар садан уьмуьр хъсан патахъ дегиш жеда.
САИДА ИБРАГЬИМОВА
