Рамазан ай – къыйматлы вакъти

Рамазан ай – къыйматлы вакъти

Дюньяланы Еси, Яратгъаныбыз Аллагьгъа ﷻ рагьмулугъу ва дерия чомартлыгъы булан бизин шу берекетли гюнлеге етишдиргени саялы битмесдей макътав этейиклер.

 

Рамазан – Къуръан тюшюрюлген ай – Есибизни каламы, Яратгъаныбызны ахырынчы Китабы, алдагъы бары да язывланы жамы, иманы барлар учун рагьмулукъ булан йиберилген яшама герек кюйню буйругъу.

«Аль-Бакъара» сураны 185-нчи аятына этилген баянлыкъда булай айтыла (маънасы): «Рамазан айда, Къуръан тюшюрюлген – адамлар учун гьакъ ёл гёрсетивчю, ичинде тюз ёл англатылгъан ва айрылыкълар белгиленген (гьакъыкъатны ва ялгъанны арасында)…»

Есибиз Аллагь ﷻ рамазан айда Лайлят уль-Къадр (Хадир гече) барлыгъы булан ону оьр этген. Сыйлы Къуръанда бу гечеге «Аль-Къадр» деген сав сура багъышлангъан. Онда булай айтыла (маънасы): «Мен Къуръанны къудратны ва къадарны гечесинде тюшюргенмен». Арты булан, Пайхаммаргъа ﷺ багъып Есибиз булай айта (маънасы): «Лайлят уль-Къадр дегенни сен не билмеге боласан?» Ва сонг булай англата (маънасы): «Лайлят уль-Къадр минг айдан артыкъ» (шо гече этилген яхшы ишлер учун болагъан шабагъат, бу гече ёкъ оьзге минг айда этилгенлеринден артыкъ). Сонг да, бу гече танг къатгъанча бола деп айтыла, демек шо гечени къайсы вакътиси де къыйматлы.

Рамазан ай башланыву булан Пайхаммар ﷺ булай айта болгъан: «Бизге рамазан ай гелди – рагьмулукъну айы. Ва Аллагь шону ичинде бизин уьстюбюзню яба (Оьз рагьмусу булан), гюнагьларыбыздан гече, дуаларыбызгъа жавап бере ва яхшы ишлерде этилеген ярышларыбызгъа къарай ва Оьз малайиклерини алдында сизин булан оьктем бола. Шолайлыкъ булан, Яратгъаныбызгъа яхшы амалларыгъызны гёрсетигиз, гьакъ кюйде, шо айда Аллагьны рагьмусундан къуру къалгъан адам талайсыздыр» (аль-Байгьакъи).

Шолай болгъан сонг, оьрде айтылгъанны биле туруп, берилежек ажайып уллу шабагъатдан куру къалмас учун, бизден болагъан гьаракатны этмеге къаст этейиклер. Гюнагь иш этмекден сакъланайыкъ, неге десе яхшы ишлер учун шабагъат кёп керенлер артагъанда йимик, гюнагь саялы болагъан такъсыр да хыйлы арта. Шу айда гечмеге уьйренейик ва бир-бирибизге рагьмулу янашайыкъ, чыдамлыкъ ва чомартлыкъ булан къутулма къарайыкъ, неге тюгюл яшавубузда шо лап яхшы юк болуп токътай.

Есибиз Аллагь ﷻ бу рамазан айны ва олай да къалгъан яшавубузну багъыйлы оьтгермеге кёмек этсин, Огъар ибадат этив, Яратгъаныбызны бары да буйрукъларын кютюв умуми яманлыкъдан сакъланмагъа болушлукъ этсин. Амин!

 

Абдулла Магьамматов

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

Бану Кайнука къавум дыгъарны буза   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Есибиз Аллагь ﷻ бусурманлагъа Бадр къазаватда уьстюнлюк бергенни ва олар арапланы арасында макътавлукъгъа етишгенни, гючлю ва абурлу болгъанны ягьудилер гёргенде, оланы юреклериндеги оьчлюк бирден-бир гючлене....


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...