Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны  савуту

 

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Мугьаммат ибну Сиринден булай етишген: «Мен оьзюме Сумрат бин Жундубнуки йимик къылыч этдирмеге сюйдюм. Ол буса, оьзюню къылычы Расулуллагьныкине ошатып этилген деди» (ат-Тирмизи).

 

Пайхаммарны ﷺ къылычына Ханфиялы деп айтыла болгъан, неге десе ону Бану Ханифа къавумну усталары этген (Мусайламат аль-Каззаб дейген ялгъан пайхаммарны къавуму). Бу къавумну усталары айтылгъан ва лап тизив къылычлар этегени булан белгили болгъан.

Анас бин Маликден етишген бу гьадисни имам ат-Тирмизи гелтире: «Пайхаммарны ﷺ къылычыны гардасы (къылычны итти ерине къолну сыргъалама къоймайгъан къылыч сапны гесеги) гюмюшден этилген эди».

Жаъфар ас-Садикден (Алини уланы Гьусейинни дёртюнчю наслусу) булай етишген: «Пайхаммарны ﷺ къыныны (ножны) тюп ва оьр янлары ва къылычыны гардасы гюмюшден этилген эди» (Ибну Саъд). Пайхаммарны ﷺ бир-нече къылычы болгъан. Къылычланы бирисине «Аль-Маъсур» («эсделикли», «гёрмекли» демек) деген ат тагъылгъан болгъан. Бу ону атасындан къалгъан биринчи къылычы болгъан. Олай да, Пайхаммарны ﷺ «Аль-Казиб» («уруп гесеген») деген аты булангъы къылычы да болгъан.

Пайхаммарны ﷺ башгъа къылычлары да болгъан. Масала, «Аль-Кульийу» дегени болгъан. Бу къылычны аты дангыллыкъдагъы (пустыня) бир юртгъа гёре берилген, шонда яшайгъанлар савгъат этген саялы. Пайхаммарны ﷺ «Аль-Баттар» («гесип тайдырагъан»), «Аль-Хатфа» (шону маънасы гёрсетилмеген), «Аль-Михзам» («гесеген»), «Ар-Расуб» (айтывгъа гёре, бу къылыч Балкис бийке Сулайман пайхаммаргъа савгъат этген етти къылычланы бириси болгъан) деген къылычлары да болгъан. Абу аль-Гьасан аль-Мадаинийу етишдирген кюйде, артдагъы эки къылычны («Аль-Михзам» ва «Ар-Расуб») Пайхаммаргъа ﷺ Мадинагъа адамлары булан гелгенде Зайд аль-Хайли савгъат этген.

Шолардан къайры Пайхаммарны ﷺ дагъы да къылычлары болгъан. «Ас-Самсамат» деген къылычны Пайхаммар ﷺ Халит бин Сайит бин аль-Асгъа савгъат этген болгъан. Пайхаммарны ﷺ «Аль-Лахиф» деген къылычы да болгъан, сонг шогъар – «Зу ль-Фикар» деп ат тагъыла, неге тюгюл къылычны ортасы адамны сыртындагъы сюеклер йимик айрыла болгъан. Сонг да, «Аль-Хуфру» деген къылыч да болгъан, бу – Пайхаммарны ﷺ лап айтылгъан къылычы болгъан. Ухуддагъы къазаватны вакътисинде бу къылычны Пайхаммар ﷺ тюшюнде гёрген болгъан. Бу къылыч да Балкис бийке Сулайман пайхаммаргъа савгъат этген етти къылычны бириси болгъан деп санала.

Пайхаммарны ﷺ къылычлары булан байлавлу ону элчилигин исбатлайгъан Яратгъаныбызны кёп муъжизатлары болгъан. Шолай, Бадр къазаватда Укашат бин Михсин дейген асгьабаны къылычы сына. Пайхаммар ﷺ буса огъар бир агъач гесек тутдуруп: «Шуну булан ябуш!» – дей. Шо мюгьлетде Укашатны къолунда агъач гесек йыртыллайгъан алай арив узун къылычгъа айлана. Ол бу савут булан бусурманлар утгъанча ябушуп тургъан. Бу къылыч булан Укашат Ухуддагъы, аль-Хандакдагъы ва оьзге къазаватларда да ябушгъан. Гьатта Пайхаммар ﷺ бу дюньядан гёчгенде де, Укашат шо къылыч булан Абу Бакрны сыдраларында динге арт бергенлеге къаршы ябушгъан. Шолай ябуша туруп, ол бир урушда шагьит даражагъа етип, жанын къурбан этген.

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

Бану Кайнука къавум дыгъарны буза   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Есибиз Аллагь ﷻ бусурманлагъа Бадр къазаватда уьстюнлюк бергенни ва олар арапланы арасында макътавлукъгъа етишгенни, гючлю ва абурлу болгъанны ягьудилер гёргенде, оланы юреклериндеги оьчлюк бирден-бир гючлене....


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...