«Тәлбинә» бутҡаһы

«Тәлбинә» бутҡаһы

Был бутҡаны Пәйғәмберебеҙ ﷺ яратып ашаған. Уны Ғәйшә йөрәк һыҙлауын тынысландырыр өсөн йыш бешергән.

Арпа менән һөттән бешерелгән бутҡаны өлкәндәр ҙә бәләкәстәр ҙә ярата. Уны ашаған саҡта эстән бөтә тән йылынған һымаҡ тойола. «Тәлбинә ауырыу кешенең йөрәген тынысландыра һәм хәсрәтенең бер өлөшөн ала», − тиелгән Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ хәҙисендә (Әл-Бохари, Мөслим). Арпаның файҙалы матдәләре тураһында әйтеп үтәйек. Был ҡыяҡлы үҫемлектә аҡһым (15,5%-ҡа тиклем) менән углеводтың (75%-ҡа тиклем) нисбәте бик яҡшы кимәлдә. Крахмал башҡа ҡыяҡлылар менән сағыштырғанда аҙ ғына миҡдарҙа. Арпа орлоғонда В, Е, А, D витаминдары бар. Тағы ла унда файҙалы микроэлементтар араһынан кремний, фосфор, калий, кальций, магний, никель, марганец, селен, йод, цинк барлығын иҫәптә тоторға кәрәк. Арпала шулай уҡ лизин менән гордецин тигән вирус һәм бактерияларға ҡаршы матдәләр бар. Уларҙан төрлө дарыуҙар эшләйҙәр. Шуның өсөн халыҡ араһында арпа ҡайнатмаһын һәм төнәтмәһен тиреләге бәшмәк ауырыуҙарынан һәм шешектәрҙән, ашҡаҙан һәм тын алыу юлдары сирҙәренән йыш ҡулланалар.

Тәлбина бутҡаһын бешерер өсөн беҙгә арпа оно, һөт, һыу, май, бал кәрәк буласаҡ. Арпа онон хәҙерге көндә ҙур ҡала кибеттәренән һатып алырға мөмкин йәки өйҙә кофемолка аша арпаны үткәреп он эшләргә була. Кәстрүлгә 400 мл һөт менән 200 мл һыу ҡойғас, өҫтөнә өс аш ҡалағы арпа онон ҡушабыҙ. Төйөрсәктәрҙе бөтөргәнсе яҡшылап болғатабыҙ. Шунан кәстрүлде талғын утҡа ҡуйып 5-7 минут болғай-болғай бешерәбеҙ. Бешеп сыҡҡан бутҡаға бал, әҙерәк тоҙ, һәм мотлаҡ рәүештә иретелгән һары май ҡушабыҙ. Шулай уҡ корица менән кардамон тигән тәмләткестәрҙе ҡушырға мөмкин. Ошо рецепт буйынса өс кешелек бутҡа килеп сығырға тейеш. Әгәр ҙә һеҙ ҡуйыраҡ йәки шыйығыраҡ бутҡа яратһағыҙ, арпа онон күпме кәрәк өҫтәп һалырға йәки кәметергә була. Бутҡағыҙ тәмле булһын!

ЛӘЙСӘН БӘХТИЕВА ӘҘЕРЛӘНЕ

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Иремде юғалттым

Ауыр хәлгә дусар булдым – ҡапыл ғына ҡәҙерле иремде юғалттым. Беҙ 30 йылдан ашыу бергә йәшәнек, бер-беребеҙҙе аңлап, пландар төҙөнөк. Барлыҡ хыялдар бер мәлдә өҙөлдө. Артабан нисек йәшәргә икәнен аңламайым.   Р., Колпино ҡалаһы   Дин белгесе яуабы Был донъяға килгән һәр кеше Аллаһу Тәғәлә...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


Талут батша һәм Дауыт

Бер ваҡыт Талут ҡунаҡ йыя һәм кейәүе Дауытты ла саҡыра. Ҡунаҡтар таралышҡас, Дауытҡа йоҡлар урынын күрһәтә. Дауыт Талутҡа ышанмай һәм йәйелгән урынға буҙалы ҙур турһыҡты һала ла өҫтөнә юрған ҡаплай, ә үҙе ситкәрәк китеп күҙәтеп тора.   Төн уртаһында Талут килә, Дауытты үлтерергә теләп,...