МӘҘРӘСӘЛӘР ТАРИХЫ

Дингә әйҙәүсе тоҡом

Дингә әйҙәүсе тоҡом

Хозур тәбиғәт ҡосағында, ике тауҙы уртаға ярып, Ләмәҙ тигән йылғаның Әй йылғаһына ҡойған урынында Мәсетле районының Ләмәҙтамаҡ тигән ауылы үҙ...

Байрамғол ауылы мәсете һәм мәҙрәсәһе тарихы

Байрамғол ауылы мәсете һәм мәҙрәсәһе тарихы

Күп мәҙрәсәләр, дәүләттән йә Диниә назаратынан ярҙам булмаған осорҙа, аслыҡ осраҡтарында, мулла-мөғәллимдәре күсеп китһә йә мәрхүм булһа, бай...

Байрамғол ауылы мәсете һәм мәҙрәсәһе тарихы

Байрамғол ауылы мәсете һәм мәҙрәсәһе тарихы

Бөгөнгө көндә үтә лә актуаль һорауҙарҙың береһе – башҡорт ауылдарында урта быуаттарҙан алып совет заманына тиклем ҙур арауыҡта халыҡҡа белем...

Зәйләғи мәҙрәсәһе

Зәйләғи мәҙрәсәһе

19-сы быуаттың 80-се йылдар башында (1882-1883) Түбәнге Әрмет ауылында яңы типтағы мәҙрәсә асыла. Халыҡ хәтерендә ул «Зәйләғи мәҙрәсәһе»...

Абзай мәҙрәсәһе

Абзай мәҙрәсәһе

Тыуған ауылым Ҡыйғы районы Абзайҙағы «Ғәшүрә» мәсете республикабыҙҙың төнъяҡ- көнсығышында иң боронғо ғибәҙәтханаларҙан һанала. Уға 1838...

«Рәсүлиә» мәҙрәсәһе

«Рәсүлиә» мәҙрәсәһе

"Рәсүлиә" – Ырымбур губернаһы (хәҙерге Силәбе өлкәһе) Троицк ҡалаһындағы 5-се йәмиғ мәсете янындағы мәҙрәсә. 1891 йылда Зәйнулла Рәсүлев Амур...

«Ғосмания» мәҙрәсәһе

«Ғосмания» мәҙрәсәһе

Ислам донъяһында танылыу яулаған уҡыу йорттары булыуы – халыҡтың дәрәжәһен билдәләй торған күрһәткес. Әлхәмдүлилләһ, башҡорт илендә тәрән...

Миҙиәк мәҙрәсәһе

Миҙиәк мәҙрәсәһе

Арҙаҡлы Ҡорбанғәлиевтар нәҫеле – Көньяҡ Уралдың ислам тарихында тәрән эҙ ҡалдырған. Был ырыуҙан бик күп көслө диндарҙар сыҡҡан. Ғәбделхәким...

Әфләтүн ахун

Әфләтүн ахун

Ырымбур губернаһы кантонына ҡараған, хәҙерге Йылайыр районы (Матрай районы), Һабыр ауылында йәшәүсе Атанғоловтар, халҡыбыҙға бик күп арҙаҡлы шәхестәр...

Үтәш ауылының нуры

Үтәш ауылының нуры

Ылымығы ҡуйы урман булып үҫкән саф һыулы, тәрән Төй йылғаһы буйындағы йәмле урында ултыра тыуған ауылым. Уҙып барышлай оло юлдан уҡ иң башта ике...

«Ғәлиә» мәҙрәсәһе

«Ғәлиә» мәҙрәсәһе

1917 йылғы революцияға тиклем һәр бер башҡорт ауылында мосолман мәктәптәре эшләп килгән. Унда муллалар ауыл балаларын уҡырға-яҙырға өйрәткәндәр,...

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Өләсәйем нәсихәттәре

Ғаиләлә татыулыҡ, именлек булһын өсөн Улың (ҡыҙың) менән килен (кейәү) араһына ата-әсә ҡыҫылмаһын. Кеше алдында иреңдең бәҫен төшөрмә, бигерәк тә балалар алдында уны кәмһетеп, мыҫҡыл итмә. Һин яманларһың да оноторһоң, ә башҡалар онотмай һәм, ирең алдында үҙеңдең дә абруйың төшәсәк. «Иптәшем...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ғәрәфәт көнөндә әйтелә торған доға Аллаһ Илсеһенең ﷺ былай тип әйткәне риүәйәт ителә: «Доғаларҙың иң яҡшыһы – Ғәрәфәт көнөндәгеһе. Мин, йәнә минән алда үткән пәйғәмбәрҙәр әйткән һүҙҙәрҙең иң яҡшыһы: «Ләә иләәһә илләл-лааһу үәхдәһүү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә...


«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

Яҙҙың иң матур бер ҡояшлы көнөндә Башҡортостаныбыҙҙың үҙәгендә урынлашҡан Сәйетбаба ауылына юлға сыҡтыҡ. Юлдаштарым менән һүҙебеҙ берегеп, көндөң, тәбиғәттең матурлығына һоҡланып, ауылға барып еткәнде һиҙмәй ҙә ҡалғанбыҙ.   Ауылға кергәс тә һул яҡта урынлашҡан Әбйәлил ишан Ҡанһөйәр улының...


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...