Беренсе кеше

Беренсе кеше

Барлыҡ дини сығанаҡтар, тарихи документтар буйынса кешелек донъяһы үҙенең башын Әҙәм  менән Һауанан  ала. Аллаһу Тәғәлә юҡтан бар иткән Беренсе кеше урындағы хужа, рәсүл һәм пәйғәмбәр булып тора. Ҡайһы бер философтар, ғалимдар, кешене маймылдан барлыҡҡа килгән, тиҙәр.

 

Был «Эволюция теорияһы» тигән теория һуңынан «дарвинизм»ға әйләнде, Англия ғалимы Чарльз Дарвин (1809-1882) башлап ошо теорияны тәҡдим итте. Ғалимдың фекеренсә, барлыҡ төрҙәр (виды) уратып алған мөхиткә, туҡланған ризығына һәм башҡа факторҙарға бәйле. Улар йәшәү өсөн (выживание) тырышалар, төрҙәр үҙгәрә башлай, мутация барлыҡҡа килә. Шуның арҡаһында айырым ваҡыт эсендә маймылдар кешегә әйләнә.

Дарвин һәм уға эйәреүселәр быға дини күҙлектән түгел, ә материализм һәм позитивизм күҙлегенән ҡарағандар. Уларҙың фәнни тикшеренеүҙәр ысулы тәжрибәләр, лаборатор күҙәтеүҙәр үткәреүгә ҡайтып ҡалған.

Маймылдың кешегә әүерелеүенә Ява утрауындағы (ул ваҡытта Англия ере) өс археологик табыш дәлил итеп алынған. Әммә күп палеонтологтар был һөлдәләрҙе кешенеке тип иҫбатлай. Тәүге ике баш һөйәге һәм умыртҡа һөйәге ныҡ серегән, идентификацияға бармай, умыртҡа төҙмө, кәкреме (кәкре булһа, маймыл) – билгеһеҙ. Ләкин ҡайһы бер ғалимдар «эволюция теориһы» тәьҫирендә, был умыртҡаларҙы маймылдыҡы, тип иҫәпләй.

Был ҡалдыҡтар XIX быуат аҙағында табылған. 2,6 һәм 1,8 млн йыл элек йәшәгән тип фаразлана.

Ләкин һуңынан табылған археологик ҡаҙылмалар дарвинизм теорияһы тигән мифты селпәрәмә килтерә.

1972 йылда Ричард Лики Кениялағы Рудольф күле эргәһендә (икенсе исеме Туркана) кеше һөлдәһенең ҡалдыҡтарын таба. Был табыш ошоға тиклем кешенең барлыҡҡа килеү теорияһын бөтөнләй үҙгәртә.

Ғалимдар фекеренсә, был табышҡа 2,8 млн йәш. Быны тапҡан Ричард Лики белдерә: Беҙ был табылған баш һөйәген йә юҡ итергә, йә эволюция теорияһынан ваз кисергә тейеш. Кешенең ҡалдыҡтары быға тиклем табылған ҡалдыҡтарға бөтөнләй оҡшамаған.

Һөлдәнең баш һөйәге ҙур күләмле, мейе ҡыуышлығы ла ҙур була. Был кешенең үҙгәреше этап менән дауам ителмәгәнен, һәм фәндә эволюция теорияһының бөтөнләй урынһыҙ икәнлеген иҫбатлай (Лики Р.Е. Национальный географический том, 143, 198). Табылған баш һөйәге әлеге кешенекенән бер нимә менән дә айырылмай.

Доктор Глин Айзактың археологик ҡаҙылмаларында 300-гә яҡын таш, ҡая таштарын эшкәртеү предметтары табылған. Табылған эш ҡоралдары 2,6 млн йыл элек ҡулланышта булған. Был инде кешеләрҙең юғары аҡыл кимәленә эйә булыуҙарын, юғары кимәлдәге әйберҙәр эшләй белгәндәрен күрһәтә. (Лики Р. Е. Национальный географический том, 143, 108).

Ошо табылған экспонаттар Дарвиндың теорияһын инҡар итеүгә этәргес була. Кеше эволюцияһы үҙгәреш этабы үтмәгән. Киреһенсә, боронғо кешеләр хәҙергеләрҙән бер нимә менән дә айырылмай. Боронғо кешеләр ныҡ, ҙур кәүҙәле булғандар, оҙаҡ йәшәгәндәр. Быға дәлил булып, Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең күп яҙмаларында Әҙәм ғәләйһиссәләмдең ҙур кәүҙәле булыуы телгә алына (Бохари, Әбү Дәүд, Тирмизи).

Тарихсы ибне Джарира әт-Табәри һөйләүенсә, хөрмәтле әсәбеҙ Һауа  гел игеҙәк бала тапҡан: бер ҡыҙ һәм бер малай. Барлығы ҡырҡ бала донъяға тыуҙырған (Әз-Забиди).

Ҡайһы бер хайуандарҙың үҙенсәлектәре тураһында Ҡөрьәндә былай тиелә (мәғәнәһе): “Һәм Аллаһ барлыҡ тереклекте һыуҙан барлыҡҡа килтерҙе; берәүҙәре ҡорһағында йөрөй, ҡайһылары ике аяҡта, ҡайһылары дүрт аяҡта йөрөй. Аллаһу Тәғәлә нимә теләй, шуны барлыҡҡа килтерә. Сөнки ул барыһынан өҫтөн, барыһынан да ҡеүәтле” (сүрә Ән-Нур, 24:45).

 

Рәхимйән Ғәләүетдинов әҙерләне, Белорет районы

 

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


Еңеүселәр билдәләнде!

Алдағы һандарҙа Ҡөрьән уҡыу буйынса «Бәхет» онлайн-мәктәбе (етәксеһе Ләйсән Бәхтиева) үткәргән ғәрәп каллиграфияһы буйынса уҙғарылған конкурс тураһында хәбәр иткәйнек инде. Ошо көндәрҙә бәйгегә йомғаҡ яһалды һәм конкурста еңеүселәр билдәләнде.   Ойоштороусылар әйтеүенсә, Ҡөрьәнгә...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...