Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома намаҙын ҡалдырмайыҡ!

Йома көнөндә Аллаһу Тәғәлә ﷻ Әҙәмде Ожмахҡа кереткән, тиҙәр. Һәм дә уның әхирәткә күсеүе лә йома көнөндә булған. Һәм әйтелә: Ҡиәмәт көнө лә йома көнө ҡуптарылыр, тип. Хисап көнөнә – мөһим имтиханыбыҙға – нисек итеп әҙерләнергә тейешбеҙ? Аллаһу Тәғәлә менән осрашыуыбыҙ яҡшы ғәмәл менән булырға тейеш. Әгәр ҙә был донъянан әхирәткә гонаһтарҙан ярлыҡанып, таҙа булып, Аллаһу Тәғәлә ҡаршыһына кәлимәи-тәүхид менән барһаҡ, был ҙур бәхет буласаҡ, ин шәә Аллаһ.

 

Йома көнөнә килеүҙең бер сәбәбе лә – ул әхирәткә әҙерләнеү һәм дә мәңгелек тормошҡа күп итеп әжерҙәр алып барыу. Шуға ла, ғалимдарыбыҙ әйтеүенсә, кесе йома кисенән әҙерлек башлана. Йома көнө өлгөрмәҫтәй булһаҡ, алдараҡ – кесаҙна, ҡояш байығас, йыуынырға, ғөсөл ҡойонорға була. Йома көндө, ваҡытығыҙ булһа, гөсөл-тәһәрәтте иртәнге намаҙҙан һуң алып, матур кейемеңде кейеп һәм дә йөҙөңдө тәртипкә килтереп, байрам намаҙына барырға тейешле булаһың.

Йома намаҙы һәр мосолманға фарыз. Ә бына йома алдынан әҙерләнеү, ғалимдар әйтеүенсә, мөстәхәб ғәмәл, ҡайһылары вәжиб тип тә әйтәләр. Аллаһу Тәғәләнең рәхмәтенә ирешәм, тип ниәтләгән кеше ошондай нескәлектәрҙе лә үтәргә тырыша. Сөнки йома көнөндә мәсеттең ишеге төбөндә мөьминдәрҙе фәрештәләр көтөп торалар, ти. Иң беренсе барған кешегә – дөйәне ҡорбанға килтергән кеүек әжер-сауап була, тигән. Икенсеһе – һыйыр, өсөнсөһө – һарыҡ, дүртенсеһе – тауыҡ, бишенсеһе – тауыҡ йомортҡаһы килтергән кеүек әжер-сауап алыр, тигән. Шуға ла ныҡ көслө иманлы кешеләр йәшәгән элекке заманда иртәнге намаҙҙан уҡ мәсеттә байрам намаҙын көтөп ҡалғандар.

Аллаһу Тәғәлә, йомаға килгән һәр кешенең аҙымына ҡарап, әжерен бирермен, тигән. Шуға боронғораҡ заманда йомаға килгән мосолман ирҙәре, тура юлдан килмәй, урабыраҡ барғандар. Тәһлил, тәкбирҙәр әйтеп, юлда осраған кешегә саҙаҡа биреп, яҡшы һүҙҙәр ҡушып, Аллаһтың рәхмәтенә ирешәйем, тип, шундай изге ниәт менән барыр булғандар. Был – яҡшылыҡ таратыу.

Тағы ла йома көнөндә беҙ үҙебеҙгә ғәҙәт итергә тейешбеҙ: изге ғәмәл эшләргә уйлаһаҡ, йә берәйһенә бүләк әҙерләйбеҙ икән – шуларҙы йомаға тура килтерәйек. Изге ғәмәлдәребеҙҙе йомаға ҡалдырһаҡ, яҡшыраҡ. Шуға ла йома көнө, бәләкәй генә булһа ла, бүләк менән ғаиләбеҙҙе шатландырырға тырышайыҡ, ул саҡта уларға ниндәй изге көн икәнен күрһәтәбеҙ.

Ир затына йома намаҙына йөрөү фарыз, һәм кем дә кем йома көнөн сәбәпһеҙ ҡалдыра – Аллаһу Тәғәлә уның менән риза булмаҫ, ул кешенең йөрәгенә мөһөр һуғылыр, ти. Был шаярыу түгел, быны кемдер уйлап сығармаған. Изге Ҡөрьән аяттары, хәҙистәр быны дәлилләй. Ҡатын-ҡыҙҙар, балалар, мосафирҙар, сирлеләргә йә тәбиғәт менән бәйле берәй хәлгә (ҡойоп ямғыр яуғанда, дауыл сыҡҡанда, һыу ташҡанда һ.б.) тарығандарға йома намаҙы фарыз түгел.

Йомаға аҙан ишетелеп, шунан һуң да берәй кеше эш менән булышһа, уның ҙур гонаһҡа дусар булыуы ихтимал. Шуның өсөн изге көндө, аҙан яңғырау менән, Аллаһҡа ышанған бөтә кеше, эшен туҡтатып, мәсеткә йүгерергә тейеш. Килә алмаған осраҡта шул ваҡытты йә зекер, йә Ҡөрьән уҡып, йә икенсе дини ғәмәл менән үткәрергә тейешле була.

 

Хәбир Фаҡиев,

Өфө ҡалаһының Дим биҫтәһендәге «»Мәҙинә» мәсетенең имам-мөғәллиме

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


«Ғаиләбеҙҙә өс быуынды берләштереүсе көн ул – 9 Май!..»

Рубрикабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы – бар ғүмерен йәш быуынды уҡытыу-тәрбиәләү эшенә бағышлаған уҡытыусы, филология фәндәре кандидаты, хаҡлы ялға сыҡҡас, Илеш районы Дөмәй ауылы мәсетендә 16 йыл дини ғилем биргән Зәмзәмиә Әхиәр ҡыҙы Ҡазыханова.   – Йылдың иң шатлыҡлы байрамдарының...


Ханум

Ҡамыр өсөн: 100 мл һыу 1 йомортҡа 1 аш ҡалағы көнбағыш майы семтем тоҙ он   Эслек өсөн: 500-600 г фарш 250 г ҡабаҡ 2 һуған 2-3 бәрәңге тоҙ, борос, тәмләткестәр 60 г һары май әҙерәк көнбағыш майы укроп, петрушка   Әҙерләү: Ҡамыр өсөн йомортҡаны, йылы һыуҙы, семтем тоҙҙо,...


Дөрөҫ туҡланыуҙың әһәмиәте

Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә кешене ашау һәм эсеүгә мохтаж итеп яратҡан.   Көнсығыш медицинаһы, Аллаһ тарафынан яратылғандарҙан − кеше булһынмы, хайуанмы, үҫемлекме – һәммәһенең тәбиғи торошон, сифатын һыуыҡ, йылы, ҡоро, еүеш кеүек дүрт элемент билдәләй, тип раҫлай. Дөрөҫ туҡланмау сәбәпле, ошо...


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...