Главная

Уьмуьр Аллагьдин ﷻ рекье аваз

Уьмуьр Аллагьдин ﷻ рекье аваз

Уьмуьр Аллагьдин ﷻ рекье аваз

Чна газетдин 2-чина хабар гайивал, 11-октябрдиз Ахцегь райондин Калукрин хуьре диндин межлис кьиле фена. Амма и мярекатдал хуьруьн чlехи агъсакъал Салигьов Селягь бубадивай вичин бедендин зайифвилиз килигна къвез хьанвачир. Чнани адан кьилив фин кьетlна.

 

Вичел кьил чlугваз атанвай имамар акур чlавуз Селягь бубадиз гзаф шад хьана ва жегьилди хьиз ада чахъ галаз зарафатар ийиз эгечlна. Ахпа ада вичи ажамдай (араб гьарфаралди кхьенвай лезги гафар, чlалар) лезги чlалаз таржума авунвай Алкьвадар Мугьаммадан чlалар чlун галаз, рикlиз таъсир ийидай тегьерда кlелиз башламишна. Чаз акурвал, Селягь бубадиз диндин шиирар лугьуз гзаф хуш я. Ихтилатрин арайрайни ада Ватандикай ва Ислам диндикай шиирар кlелзавай, лугьун хьи, ам шиирралди чахъ галаз рахазвай. И арада за ам галай патахъай къвезвай берекат гьиссна.

Салигьов Селягь буба 1934-йисуз Ахцегь райондин Калукрин хуьре дидедиз хьана. Гьеле адан ругуд йис тир чlавуз диде рагьметдиз фена. Гьа чlавуз ам Аллагьдиз ﷻ къуллугъзавай Сейфулагь буба лугьудай са алим касди вичин хвавиле къачуна. Сейфулагь бубади адаз гъвечlи чlавалай башламишна диндин чирвилерни гана, араб чlални чирна. Гуьгъуьнлай Селягь бубади Калука машгьур тир Мегьамедшариф халу лугьудай еке алимдивайни тарсар къачуна. Гъвечlи чlавалай Селягь буба Ахцегь патара авай алимрин арада хьана, Вугъуф бубани адаз чизвай, адан кlвале кьиле фейи мавлидра Селягь бубади иштирак авуна.

Советрин Союздин девирда ам жуьмя капl ийиз Дербент шегьерда авай къадим жуьмя-мискlиндиз физвай. И мискlиндиз жуьмя кпlунал къвезвай лезги, табасаран ва маса миллетрикай тир алимрихъ, диндар инсанрихъ галаз ам таниш тир.

Калукрин жуьмя мискlин Селягь буба себеб яз арадал атана. Сифте ада чил маса къачуна вакьфадиз мискlиндиз гана. Ахпа ада мискlин эцигун гъиле кьуна ва ам хуьруьнвийрихъ галаз санал эцигна акьалтlарна. Гзаф йисара ада гьа мискlинда имамдин везифаярни тамамарна.

Алай вахтунда Селягь буба гьич са капlни ахъай тавуна Аллагьдиз ﷻ къуллугъ ийиз чалишмиш жезва. Ада икl лугьузва: «Эгер капl завай къакъатна хьайитlа, зун Аллагь Таалади и дуьньядин винел гьич тун тавурай». Гьакlни ада чаз суза авуна: «Кьуьзуь хьайила, тамамдиз ибадат ийиз четин жезва, амма гьакl ятlани зун вири кпlар вахт-вахтунда ийиз алахъзава, гьакlни за гьар юкъуз Къуръандай са жуз (жуз – Къуръандин къанни цlудай са пай. Тахминан 20 чин) кlелзава».

Къуй Аллагь Таалади Селягь бубадиз сагъламвал, кlеви иман ва хъсан эхир кьисмет авурай! Ам хьтин диндар агъсакъалрин берекатдикай чун Аллагьди ﷻ магьрум тавурай!

Агъадихъ чна Селягь бубади ажамдай таржума авунвай (кириллицадиз акъуднавай) Алкьвадар Мегьамедан чlалар гъанва. Къейд ийин, и шиирда араб гафар гзаф ишлемишнава, гьикl хьи виликдай чи чlалак араб гафар гзаф квай ва шаиррини шиирар кхьидайла рикl алаз абурукай менфят къачузвай. Гьаниз килигна алай вахтунда яшамиш жезвай жергедин лезгидиз и шиирдин гъавурда акьаз четин жеда. Чlалан жигьетдай дерин тежриба авай ва я диндин илимар авай, араб чlал чидай стхаярни вахар адан гъавурда акьун лазим я.

 

Гьасан Амаханов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...