КIвалахар туькIуьрзавайди
Муьгьуьддин ибн аль-Арабиди лугьудай: «Са гьихьтин ятIани игьтияж авай касди гъетрен ва адан гуьгъуьнай ийизвай кьве ракат ратибат кпIунилай кьулухъ яхцIур сеферда «Аль-Фатигьа» сура кIелрай. Ам кIелна куьтягьдалди чкадилай къарагъун кутугнавач.
40 сеферда кIелна куьтягьайла, и дуьа кIелда: «Илягьи `ильмука кафин `ани-с-суали, икфини бигьакъкъи-ль-фатигьати суалян ва карамука кафин `ани-ль-макъали, акримни бигьакъкъи-ль-фатигьати макъалян ва гьассиль ма фи замири» (Я зи Аллагь, Ваз зи тIалабунар чизва, гьа и кар заз бес я, аль-Фатигьадин гьуьрметдай зи тIалабунар кьилиз акъуд. Я зи Аллагь, Ви жумартвал гафарихъ муьгьтеж туш, зун мад тIалабунар авунихъ муьгьтеж тежедайвал аль-Фатигьадин гьуьрметдай зун патал жумартлу хьухь ва зи рикIе авай мурадар кьилиз акъуд). Дуьадин эхирдай, гьакIни ам авурдалай кьулухъ жуван рикIе авай мурад лугьун лазим я. ИкI авур касдиз Аллагьди ﷻ са шакни алачиз куьмек гуда! Им ахтармишнавай, авунвай дарман я, чаз ам менфятлуди яз жагъана».
Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лугьудай: «Аль-Фатигьа» сура иман гъанвайбур чпин тIалабунар гваз Аллагьдихъ ﷻ элкъведайвал ракъурнава. Ни ирид йикъан къене гьар юкъуз 70 сеферда «Аль-Фатигьа» михьи цел кIелайтIа, ахпа ирид лагьай юкъуз кIелна куьтягьайла а циз уф гана хъвайитIа, а касдиз Аллагь Таалди Вичин регьимдалди илим ва арифдарвал багъишда, рикI чIуру фикиррикай михьда ва япариз ван хьайи кьван шейэр рикIел аламукьунин бажарагъвал гуда». Идакай «Сирру-ль-Фатигьа» ктабда кхьенва.
Эгер вилерин тIал гьиссзавай инсанди экуьнин кпIунин вилик квай суннат авурдалай кьулухъ ферз капI ийидалди 41 сеферда «Аль-Фатигьа» кIелайтIа, Аллагьдин ﷻ ихтиярдалди ам вилерин азардикай сагъ жеда. Имни ахтармишнавай дарман я.
Сарарин тIал гьиссзавай инсанди винидихъ лагьай кьадар и сура кIелайтIа, Аллагьдин ﷻ регьимдалди ам тIалдикай азад жеда.
ГьакIни, инсан сиягьатдиз рекье твазвай арада инал винидихъ лагьай кьадар кIелайтIа, а кас Аллагьди ﷻ Вичи хуьда ва саламат яз ватандиз хкида.
Са арифдар, савадлу инсанди и сурадин гьакъиндай лагьана: «ТIазвай чкадал гъил эцигна, ирид сеферда «Аль-Фатигьа» сура ва гьадалай кьулухъ и дуьа кIелайтIа: Аллагьумма азгьиб `анни суа ма ажиду ва фугьшагьу бида`вати набиййика МухIаммадин салляллагьу `аляйгьи ва саллям аль-мубараки аль-макини аль-амини `индака (Я Аллагь, за гьиссзавай пис тIал алуд залай берекатлу, дурумлу, ихтибарнавай Ви Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ гьуьрметдай), Аллагьди ﷻ ам сагъар хъийида». И дарман ахтармашнавай, менфятлуди я. Адакай «Фатгьу-ль-Малик аль-мажид» ктабда лугьузва.
Мурадар кьилиз акъатуниз манийвал ийизвай кьве себеб ава:
1) КIелзавайди гьамиша Аллагьдиз ﷻ аси жезвай, дарманди менфят авуниз лайихлу тушир кас хьун.
2) Адан къуватда шак аваз ва я ахтармишиз кIанз кIелун.
Гьавиляй, гьуьрметлубур, и дарманар ишлемишдалди сифтедай туба авун лазим я ва Аллагьди ﷻ куьмекда лагьана са шакни авачиз ишлемишна кIанда.