Главная

Халикьдиз ﷻ шукур гъидай лукlар

Халикьдиз ﷻ шукур гъидай лукlар

Халикьдиз ﷻ шукур гъидай лукlар

Дуьньядиз

Гьар са касдиз я вун душман,

Аял етим ийир дуьнья.

Шумудни са цIийи сусар,

Хендедаяр ийир дуьнья.

 

Агъу я, дуьнья, ви зиллет,

Даим кефиз фейибур, гьелбет,

Тахтисарайда из хифет,

Пашман хьана ава, дуьнья.

 

Са югъ ви винел хьайитIа шад,

Гьафтеда пашман жеда мад,

Им я ви хесетрикай сад,

Вакай зи рикI хана, дуьнья.

 

Куьз лагьайтIа, лагь тIун вуна,

Бязибуруз девлет гана,

Зал атайла ажеб кана,

Вавди зун хъел хьана, дуьнья.

 

Фана дуьнья, туш вун са затI,

Валай еке душман жеч мад,

Винел патай гуз на чаз дад,

Вабадин агъу я дуьнья.

 

Дуьнья, вун зи рикIиз къана,

Мад рахач зун нагьакь чIана,

Са гьахьтин устад тахьана,

Уьмуьр бада фена дуьнья...

 

Судуяр

Тахьайла ришвет кесибдиз,

Гьахъ ятIани батIул ийиз,

Килигда девлетдин гъилиз,

Къиямат мукьвал хьана хьи.

 

Ни гайтIан кьве истикан чай,

Кьада хиве жегьеннемдин цIай,

Гьам я, валлагь, квез жери пай,

Къиямат мукьвал хьана хьи.

 

Физмач дуьздаказ дуван,

Арза гваз атайла бейниван,

Тереф такьаз, куда иман,

Къиямат мукьвал хьана хьи.

 

Квез кесибрин къведач язух,

Гунагьар жезва куь артух,

Гьахълу крар тазва кьулухъ,

Къиямат мукьвал хьана хьи.

 

Бес я квез авур минетар,

КIан жемир завай ришветар,

Захъ авайди – квез туьгьметар,

Къиямат мукьвал хьана хьи.

 

Вуж я куьн сечмиш авурбур,

Фагьумсуз майданра турбур,

Ахцегьрикай куьн акурбур?

Къиямат мукьвал хьана хьи.

 

Лугьун тийиз дугъри, игри,

Ришвет квачиз дуван тири,

Жанавурар я куьн вири,

Къиямат мукьвал хьана хьи.

 

Факъир Нури я бейниван,

Куьз идачтIа лагь зи дуван,

Зи мидя я гьа фиръаван,

Къиямат мукьвал хьана хьи.

 

Гъурбат

Гъурбатда хьайитIани женнет,

Жедач чандиз зерре лезет,

ЧIугвадай кьван дертни хифет,

ТIуьн-хъун зегьримар жеда хьи.

 

Гъариб кас хьайитIани аслан,

Яргъа хьайла вичин Ватан,

Кьилел кьведа йиф-югъ яман,

Арха гьарай из жеда хьи.

 

А вахтунда гакьач куьмек,

Ширин чан ви жерла гьелек,

Агьиди зурзурла фелек,

Шехьун агьузар жеда хьи.

 

ТIал кIеви яз, такъатиз чIал,

Хьайла михьиз мецен тар лал,

А чIавуз рикIел къведа кIвал,

Тагьалкьар агьар жеда хьи.

 

Гъурбатда кьейибур вири,

Садани кьач ламран ери,

Мейитдихъ галаз къвери,

Гуьгъуьна са гар жеда хьи.

 

Баша-баш кафан жеч кьадар,

Сур эгъвейла жез даяз-дар,

КIвач кьуна ийиз акадар,

Ви сур гзаф дар жеда хьи.

 

Факъир Нури, жемир ваз кIан

Гъурбатдикай хьайи Ватан,

Кьуд йисуз пуч хьана ви чан,

Къан тахьай Сибирь хьана хьи.

 

Малла Нури

 

Нефсиниз

Гьар са азардин винел вун

ТуькIуьрнавай султан я, нефс.

Раятриз зулум идай

Адалатсуз дуван я, нефс.

 

Вуна хийир къалурай кар

Эхир кьилиз зиян я, нефс.

Чун зияндиз тухузавай,

Белки, вун гьа шейтIан я, нефс.

 

Лугьудач на гьарам, гьалал,

Гьич кьиникьиз къведач хиял,

Гъиле гьатай факъирдин мал

Вирт хьиз мегер хъсан я, нефс.

 

Дуьнья

Дуствиливди эгечIда вун,

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

ГалчIур уна къекъечIда вун,

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

За авуна агъзур хиял,

Вун паталди кIватI хъийич мал,

Халкь авурда хуьда аял,

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

Акунач заз вавай инсаф,

Гьунарар уна хьи гзаф,

Аллагьди зун хъувурай къаф,

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

Гила зун вал хьана гъариф,

Течиз фейи уьмуьр гьайиф.

Беден михьиз уна зайиф,

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

Исятда вун пара я кур,

Гъафилбуруз са югъ тагур,

Зун са хеб я, вун - жанавур,

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

Халкь авур кас килигнач ваз,

Вун са затI яз акунач заз,

Закай гила вун яргъаз къваз,

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

Гуьллуь багъ хьиз къалуриз вун,

Дуьз яни икI алдатмишун,

Нар жегьнемдин цIа туна кун?

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

Вун инсанрин къал-къагъур я,

Парабуруз вун агъур я.

Залум, види де вуч зур я?!

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

Шумудни сад заз чиз кана,

Шумудан кьил на атIана,

Вакай гила зи рикI хана,

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

И Гьажи ваз туш са аял.

Вахъ мус жеда къулай дуьз кIвал?

Япухъ галаз ава ажал,

Вал ихтибар ийич, дуьнья.

 

 

Кесибдиз

Кесиб кас хьайитIа вели,

Хьанваз гьисабда ам дили.

Пуллуд кьада камалэгьли,

Кесибвал хупI зегьмет я чаз.

 

Пуллуяр я пулдин мирес,

Пулсузвал я гьамиша яс.

Кесибдиз жагъич мукьва кас,

Кесибвал хупI хифет я чаз.

 

Девлетлуяр я хьи уьнжер,

Дуьнья тIуьртIан гьич тух тежер.

Кесибар, куьн пашман межер,

Кесибвал хупI зиллет я чаз.

 

РахайтIа девлетлуд аял,

Ише фида ам рахай чIал.

Кесибар я мез аваз лал,

И кесибвал хупI дерт я чаз.

 

Пуллу я пулдин къаравул,

Кесибдин артух я акьул,

Кесибдин гьахъ-гьисаб я бул.

Акьул чIехи девлет я чаз.

 

Кесибди гайитIа акьул

Кесибди гайитIа акьул,

Гьич садани ийич кьабул.

Пул хьайила кицIин гурцIул,

Межлисдин итим тушни бес?

 

Са хийир-шийир хьайила,

Варлуди уьзуьр хьайила,

Алверчидин аял кьейила,

Гьар са кас мягькем тушни бес?

 

Зуьрнечидиз ава гьуьрмет,

Акьуллуйри чIугваз хифет,

Девлетлуйриз ава иззет

Им хажалат, гъам тушни бес?

 

Ша, стхаяр, ацукь кимел,

Фикир, хиял алаз кьилел,

Гьинавай факъирдин винел

Куьн икI вуч уьтквем тушни бес?

 

Гьажидиз гьал икI акуна,

Заманаяр пис гакьуна,

Чаз амайди чуькь тавуна

Хажалат чIугун тушни бес?

 

 

 

Хабар це

За ваз ийида яргъай пара минет:

Хабар це заз, авай гьал Ватандикай,

Факъир, фукъарадиз аватIа зегьмет,

Хабар це заз кесибрин гьижрандикай.

 

Кьазвани девлетлуда кесибрин гъил?

ТахьайтIа илисзвани техвел кьуьл?

Анин къене гунуг – къачун вуч я гил?

Хабар це заз гьар са затIдин мизандикай...

 

Квез гьакимрин патай хьана вуч буйругъ,

Нагьияди ийизвани дуьз къуллугъ?

Хуьруьн судда къарагъзаван мад шулугъ,

Хабар це заз гьакимрин дувандикай.

 

Салам-дуьа лагь вири жемятриз,

Муъмин стхайризни муъмин вахариз,

Белки дарвал аватIа зи дустариз,

Хабар це заз абурун нукьсанрикай.

 

Гила хъфиниз ава Гьажидин хиял,

Акъваздач зун, гайитIани Бакудин мал.

Заз ван хьана, вун я лугьуз нахуш гьал,

Хабар це заз ви дердин дармандикай.

 

Ахцегь Гьажи

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Устазди ганвай, Аллагьдиз ﷻ зикир авунин, тапшуругъар вахтунда, эдебдин къайдаяр кьиле тухуз, тамамариз алахъ. Са гьихьтин ятIани себеб аваз ахъа хьайи вирд эвез хъийиз алахъ. Метлеблу ва устаздиз хийир авай крар хабар кьун тавуна авуртIани жеда, амма ада...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Алукьзавай сувар мубаракрай!

Регьимлу ва Мергьяматлу Аллагьдин тIварцIелди! Играми мусурман стхаярни вахар, за квез виридаз алукьзавай шад ва нурлу сувар Ид-уль-фитIр мубарак ийизва.   Рамазан вацра куьне кьур вири сивер, авур дуьаяр ва вири хъсан крар къуй Аллагь Таалади кьабулрай, абур Ада квез са шумуд сеферда эвез...


Вири мусурманриз талукь яз…

Хвейи сивер мубаракрай! Я гьуьрметлу мусурман халкь, Аллагь ﷻ Сад я, Пайгъамбар ﷺ гьахъ, ЧIехи Ислам галаз хьуй чахъ, Хвейи сивер мубаракрай!   ЧIехи Аллагь ﷻ мецел алаз, Сиверин варз рикIе аваз, Исламдивай тежез яргъаз, Хвейи сивер мубаракрай!   Я къурбанд хьай варз...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран хтул   Асма бинт Абу Бакра ахъайзава хьи, гьеле Меккада амаз ам руфунал залан хьана. Аял хадай вахт жедайла, чна гъуьлуьхъ галаз Мединадиз куьч хьун кьетIна. Рекье чун Къуба лугьудай чкада акъвазна.   Ана за чи хва Абдуллагь хана. За ам Аллагьдин Расулдин ﷺ патав тухвана ва...