Главная

Эвел вун инсан хьухь!

Эвел вун инсан хьухь!

Эвел вун инсан хьухь!

Эй инсанар…!

Къират туькIуьриз, алашадикай къвез,

Чукьван туькIуьриз, талашадикай къвез,

Гуж къалурзавай тамашадикай квез,

ЦIалцIам гафарин афишадикай квез,

Эй инсанар, гунагь жезвачни?

 

Буьркьуьдан виляй шегьер аквазвайла,

Ажуздай усал тегьер аквазвайла.

Бубайрин рекьяй ферер аквазвайла,

Фалчидин рикIяй эквер аквазвайла,

Куьн, инсанар, русвагь жезвачни?

 

Лекьрен гъамунал пехъер хъуьруьрайла,

Хипен тумунал цIегьер хъуьруьрайла,

Паф хъалхъамдикай гьайкал туькIуьрайла,

Гьукум вуганвай абдал гьуьндуьрайла,

Бес инсанар, Аллагь нарази жезвачни?

 

ГъетIгъетIдикай чаз ханум туькIуьрайла,

Малаикдикай, къвез, залум туькIуьрайла,

Къанлу жаллатIдик бес лувар кутурла,

Фуруз авуддай тик гурар кутурла,

Кайи рикIяй бес агь къвезвачни?

 

КицIерихъ галаз, къвез, икьрар кутIурла,

ТIа жедачни рикI, чак сарар кутурла,

Галачир стIунни, вак тумар кутурла,

Руьгьдин никIик ви паф тумар кутурла,

Къенивилихъ темягь жезвачни?

 

Эй инсанар! Инсан яз къвез чилерал,

Фу нез, къул хуьз, кIвалах ийиз гъилерал,

Куьз са чIавуз кьазва къилих гьайванрин,

Бед крарай цIайни такваз дуванрин?

 

Инсанривай куьз кIанзамач пай къачуз,

КIевевайдан гьарайдиз къвез, гьай къачуз?

Къвез гьайванрин къаншарда хьун инсанар,

РикIер тIа жез, ийизва чун пашманар.

 

Сада кьазва гьалтай инсан, кицIи хьиз,

КицIин къилих акуна лап цIийи хьиз,

Са масада кьазва хесет сикIерин,

Амалдарвал пай я лугьуз рикIерин.

 

Пуд лагьайда кьазва амал ламарин,

Ериш дегиш тийиз рекье камарин,

Кьуд лагьайди дуст, яр жезва иланрин,

Зегьер къачуз, гуда лугьуз инсанриз.

 

Вад лагьайбур физва рекьяй инсанрин,

Хуш уьмуьрда чка такьаз шейтIанрин,

Ни кхьиз хьуй писдаз рецепт дарманрин,

Чилел чка кьун тийирвал къалгъанри?

 

Инсандин уьмуьр

Мегъуьн тар хьиз, кана руьхъвер хьун я, хьун,

Хайи халкьдиз экв,чимивал гун я, гун,

 

Хуш уьмуьрдин мана-метлеб, инсанар,

Пакдиз тIварар, ягь, намусни тун я, тун.

 

Нез, ксун жеч мана-метлеб уьмуьрдин,

Мана рамун я кукIушар гьуьндуьр тир.

Женг тахьайда экв, чимивал багъишдач,

Вилик падни кьадач ада уьзуьрдин.

 

Женг тахьайла, эхир къведа уьмуьрдин,

Агъавалда агатай чав уьзуьрди.

Женгина хьухь гьуьлел алай лепе хьиз,

Пакад йикъан сегьер патал атирдин.

 

Тупар ямир, тумуна кьакь авачиз,

Сив ахъаймир, гафуна гьахъ авачиз.

Буш бинедал хкаж мийир къелеяр,

Пака жедач, тарихда накь авачиз.

 

Са жув патал атун куьз я жагьандиз?

Элкъуьра чил гуьгьуьл шаддай рейгьандиз.

Инсанвилин дережа хуьх кьакьанда,

РикIин чиркер вахце абу лейсандив.

 

Инсан тар я бегьер гунал дамахдай,

Ам дигмиш хьун паталди жув патахъдай.

Тарцин хилер — несил, хъвазвай мижеяр,

Къачуз даим дегьнедавай чIарахвдай

 

Мукаил Агьмедов

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


ФитIр закатдин важиблувал

Закату-ль-ФитIр – сагь гьар са мусурманди, Рамазан вацра сивер хуьн-техуьнилай аслу тушиз гузвай ферз тир садакьа я. Умаран хва Абдуллагьа Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Мусурманрин арадай итим ва дишегьли, азадди ва лукI талагьна, Рамазан вацра закату-ль-ФитIр гун гьар са инсандиз...


Цавун ракIарар ахъа жезвай йиф

Лайлату-ль-Къадрдин гьа-къиндай Аллагь Таалади «аль-Къадр» лугьудай сура ракъурна (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава».   А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату-ль-Къадрдин...


Витамин D бес тахьун

Вучиз хъуьтIуьз им саки гьар садаз талукь я ва и кардиз вуч ийида? ХъуьтIуьз гзаф инсанри къуват авач, гуьгьуьл дегиш жезва, мукьвал-мукьвал мекьи жезва, ахварай аватзавач лугьуз, арзаяр ийизва.   Адет яз ахьтин гьалдин себебар чна а кардай жагъурзава хьи, ам кьуьд я, мичIи яргъи йифер,...


Аялдиз тIуьн ва тербия гун

Али бин Абу ТIалиба лугьудай: «Аялдиз дидедин некIедилай берекатлу ва менфятлу нек авач». Нек гьасил хьун ва акъатун патал хилбадин жевгьерди ва я гьалимади хъсан таъсир ийизва, амма мукьвал-мукьвал хилба ишлемишуни некIедин дад дегишарун ва аялдин къен ракъурун мумкин я.   Йикъа...


Хъсанвилин «зулум»

Адетдин гьал фикирдиз гъваш. Куьне, хъсан ниятар аваз, мукьва инсандиз са важиблу ва хъсан кар ийизва. Белки, ада тIалаб тавунваз жуван ял ядай югъ адаз гузва, ада са уьтери лагьай адан месэла гьялзава, я тахьайтIа ам шадарун патал, четин хуьрек гьазурзава.   Амма вил алай рикIин сидкьидай...