Главная

Алкьвадар Гьасан - хъсан чешне!

Алкьвадар Гьасан - хъсан чешне!

Кьасумхуьрел алай Ибадуллагь Тагьирован тIварцIихъ галай медениятдин маканда кьиле фейи чIехи алим Алкьвадар Гьасан эфендидин ирсиниз бахшнавай мярекатди сиясатдинни жемятдин векилар, алимар, динэгьлияр санал кIватIна.

Арифдар дидедиз хьайидалай инихъ 187 йис тамам хьунихъ галаз международный дережада аваз тешкилнавай конференция лишанлу вакъиадиз элкъвена. Ана неинки са Дагъустандин жуьреба-жуьре шегьеррайни районрай, гьакIни къецепатан уьлквейрай хтанвай кесер авай мугьманри иштирак авуни мярекатдин важиблувиликай лугьузвай.

СтIал Сулейманан райондин имамрин Советдин председатель Амаханов Гьасанан теклифдалди РД-дин милли сиясатдин ва динрин крарин рекьяй министерстводин, Муфтиятдин, райондин администрациядин куьмекни галаз кьиле тухвай конференциядин иштиракчийрин арада Киргизиядин динрин крарин рекьяй государстводин комиссиядин директор Тойгонбай Абдыкаров, гьа уьлкведин муфтий Замир Ракиев, вахтуналди РД-дин милли сиясатдин ва динрин крарин рекьяй министрдин везифаяр тамамарзавай Энрик Муслимов, Кьурагь, Агъул, Хив районрин кьилер – Замир Азизов, Закир Къаидов, Ярмет Ярметов, алим, философиядин илимрин доктор Омар Гьуьсейнов, «Лезги газетдин» кьилин редактор Мегьамед Ибрагьимов, Дагъустандин муфтийдин заместитель Шамил Алиханов, Алкьвадар Гьасанан тIварунихъ галай музейдин директор Гьуьсейн Гьуьсейнов ва масабур авай. Мярекат СтIал Сулейманан райондин кьил Нариман Абдулмуталибова кьиле тухвана.

Конференция Алкьвадар Гьасанан птулрикай тир Абдуллагь Гьамидова Къуръандин аятар кIелунилай гатIунна. Гуьгъуьнлай Нариман Абдулмуталибова мугьманар, иштиракчияр тебрикна, чIехи арифдарди тунвай девлетлу ирсинихъ несилар патал авай важиблувал къейдна. - Къенин мярекат СтIал Сулейманан район патал важиблу вакъиайрикай сад я, - къейдна Н.Абдулмуталибова.

– Чна ам Дагъустандин халкьдин шаир СтIал Сулейманан, цIудралди алимрин, шаиррин, къагьриманрин чилел тухузва. Абурун арада Алкьвадар Гьасан эфендидин тухумдин векилри лайихлу чка кьазва: Абдусалам Гьуьсейнов, Готфрид Гьасанов, Генрих Гьасанов, Амри Шихсаидов, алимар тир Ханмегьамедовар ва масабур. Абур лезги халкьдин тарихда кьетIен гел тунвай кьегьалар я, - лагьана СтIал Сулейманан райондин кьили.

Конференциядиз Киргизиядай хтанвай мугьманар тебрикдайла, Н.Абдулмуталибова октябрдин вацра Дагъустандин делегация къунши уьлкведиз фейиди, ана гуьруьшар хьайиди ва ана дагъустанвияр стхавилелди, дуствилелди яшамиш жезвайди къейдна.

Алкьвадар Гьасанан ирсинин важиблувиликай рахадайла, ада алимдин зегьметрихъ (ктабрихъ) вири дуьнья патал еке метлеб авайди ва гьа са вахтунда абуруз, дериндай ахтармишна, къимет гунин игьтияж авайди лагьана. Энрик Муслимован фикирдалди, Кьасумхуьрел международный дережада аваз конференция тухун Алкьвадар Гьасанан ирс ахтармишунин карда нубатдин кам хьиз кьабулиз жеда.

Ада къейд авурвал, алимдин къелемдикай хкатнавай зегьметар Исламдин гзаф уьлквейра машгьур я ва абуру мусурманрин илимда лайихлу чка кьазва. Алкьвадар Гьасанан уьмуьрдикай ва яратмишунрин рекьикай гегьеншдиз Гьуьсейн Гьуьсейнова ихтилатна. Адан докладдай малум хьайивал, алимди неинки са мусурманрин, гьакIни светский илимрани вичин гел тунва. Гь.Гьуьсейнова Алкьвадар Гьасанан музей эцигунай РД-дин Халкьдин Собранидин депутат Имам Яралиеваз ва «Диван-ал-Мамнун» ктаб акъудунай Дагъустандин лайихлу муаллим, «Просвещение» фондунин регьбер Магьмуд Абдулкеримоваз сагърай лагьана.

Тарихдин вилик Алкьвадар Гьасанан лайихлувилерикай, акьалтзавай несилриз руьгьдинни ахлакьдин тербия гунин карда адан яратмишунрин ирсинихъ авай метлебдикай чпин рахунра Омар Гьуьсейнова, Мегьамед Ибрагьимова, Шамил Алиханова, СтIал Сулейманан райондин имамрин Советдин председатель Гьасан Амаханова, тарихдин «Урусат – зи тарих» паркунин отделдин регьбер, «Алкадаридин гъетерин кIапIал» фильмдин автор Гуьлера Камиловади, шаир Сажидин Саидгьасанова, СтIал Сулейманан райондин образованидин управленидин малуматринни методикадин центрдин директордин заместитель Венера Абдуселимовади ва масабуру лагьана.

Тойгонбай Абдыкаровани Замир Ракиева конференциядин тешкилатчийриз чухсагъул малумарна, Дагъустандикай чпин фикирар ва чпи Дагъустандинни Киргизиядин арада амадагвилин, дуствилин алакъаяр мягькем хьуниз итиж ийизвайди лагьана. Конференциядин сергьятра аваз видеоалакъадин куьмекдалди РАН-дин академик Абдусалам Гьусейновни рахана. Нариман Абдулмуталибова хабар гайивал, тешкилатчияр Алкьвадар Гьасанан 190 йис тамам хьайила чIехи форум тухуниз гьазур жезвайдакай хабар гана.

Ада гьакIни конференциядин иштиракчийриз и месэладин жигьетдай чпин фикирар, алимдин гьихьтин ктабар, яратмишунар цIийи кьилелай чап хъувун герек ятIа лугьун тIалабна. Алкьвадар Гьасанан къамат эбеди авунин мураддалди, тешкилатчийрин къарардалди СтIал Сулейманан райондин жуьмя-мискIин арифдардин тIварунихъ яна. Гуьгъуьнлай мугьманар патал Алкьвадар Гьасанан тIварунихъ галай музейда итижлу сиягьат тешкилна. Къуй Аллагьди ﷻ и мярекат кьабулрай ва чун чи диндар бубайрин рекьяй мягькемдиз фидай кьегьал ирсдарар хьурай!

АГЬМЕД МАГЬМУДОВ

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...