Тапарар авун къадагъа тушир дуьшуьшар

Ваз чир хьухь хьи, таб авун вичин бинедай къадагъа ятIани, бязи дуьшуьшра ам ихтияр ава, амма анжах эгер за зи «аль-Азкар» ктабда ачухарай шартIар кьиле тухвайтIа. Куьрелди абурун мана ихьтинди я:

Гьакъикъатда, гафар жуьреба-жуьре мурадрив агакьунин алат я. Нагагь таб тавуна кьилиз акъудиз жедай тарифдиз лайихлу гьар са мураддикай (яни Шариатди чеб хъсанбур яз гьисабзавай мурадар) лагьайтIа, адав агакьун патал таб авун къадагъа я. Эгер а мураддив анжах таб авуналди агакьиз хьайитIа, таб ийидай ихтияр ава. Идалай кьулухъ, эгер ахьтин мураддив агакьун ихтияр авайди (мубагь) яз хьайитIа, таб авунни ихтияр жеда, амма нагагь адав агакьун чарасуз (важиб) яз хьайитIа, таб авунни чарасуз жеда. ГьакI, эгер мусурман ам рекьиз ва я адан мал-девлет вичиз къачуз кIанзавай гуж ийизвай касдихъай чуьнуьх жезваз хьайитIа, я тахьайтIа ада вичин мал-девлет кIевзаваз хьайитIа, ва са касдивай адакай хабар кьуртIа, ада а мал-девлет кIевнавайдан патахъай таб авун лазим я. Гьа гьакI, эгер адав хуьн патал вуганвай са затI гваз хьайитIа, ва гуж ийизвайдаз ам къахчуз кIан хьайитIа, а касди а затI кIевнавайдан патахъай таб авун чарасуз я. Ихьтин дуьшуьшра виридалайни хатасуз я ачух тушиз лугьун, маса гафаралди, а гафар лугьудайла дуьз мураддин гуьгъуьна хьун ва адан патахъай таб тавун (яни, Шариатдалди дуьз тир мураддив агакьуниз талукь тир крара таб тавун), гьатта эгер винел патай ам таб хьиз акуртIани ва рахазвай касдихъ галаз алакъалу яз ам гьакI жезватIани. Нагагь ада айгьамар кьабул тавуна гьакI таб авуртIа, ихьтин дуьшуьшда ам къадагъа жедач. Ихьтин дуьшуьшра таб авун ихтияр авайди субутарун яз, алимри Умм Кульсуман гафаралди агакьарнавай гьадис къалурзава. Ана лугьузва хьи, адаз ван хьана Аллагьдин Расулди ﷺ икI лугьуз: «АкьалтIай тапархъан туш (яни адаз туьгьмет къвезвач) а кас, ни инсанар чеб-чпихъ галаз меслят хъийиз алахъуналди ва абуруз са хъсан затIунин хабар гуналди (ва я: …хъсан гафар лугьуналди) таб ийизватIа» (Аль-Бухари, Муслим). Муслима агакьарай жуьреда адал ихьтин алава хъувунва: Умм Кульсума лагьана: «Ада инсанри лугьузвай гафарикай (яни таб ва гьакъикъат чIурувилихъди дегишарзавай вири затIар) са затI кьванни лугьудай ихтияр гана заз ван хьайиди туш, эгер пуд дуьшуьш гьисаба кьун тавуртIа», - дяве, инсанар меслятдал гъиз алахъун ва гьакIни гъуьлуь вичин папаз ва папа вичин гъуьлуьз лугьузвай гафар фикирда аваз (яни, арада къалмакъал хьайидалай кьулухъ меслят хъхьун патал гъуьлуьни папа сада-садаз лугьун мумкин тир гафар, ва а тарифра бязи кьадардилай артух чIехи авуниз рехъ гана, месела, гъуьлуь папаз икI лугьудайла: «Вун дуьньяда виридалайни иерди я», - ва икI мад).