Главная

ТIарвал алатда, амма хирер амукьда

ТIарвал алатда, амма хирер амукьда

Са бубадиз туьнт ва эдебсуз хва авай. Ада мукьвалмукьвал диде-бубадин кефи хадай. Гьар сеферда хайи хци рикI тIарайла, ам яргъал кIвализ фидай ва цлаз мих ядай, и тегьерда ада вич секинардай. Са кьадар вахтунилай цлал буш чка амукьнач.

ГьикI ятIани садра хва кIвализ гьахьайла, адаз михер яна ацIурнавай цал акуна. Тажуб хьайи ада, им вуч лагьай чIал я лагьана, хабар кьуна. Бубади лагьана: «Гьар сеферда вуна зи кефи хайила, за са мих язавай!..» РикIиз эсер авур хци бубадиз минет ийиз гатIумна: «Залай гъил къачу, за ви рикI тIарзавайди заз чизвачир! И йикъалай башламишна за вун анжах шадарда ва гьар сеферда залай и кар алакьайтIа, са-са мих цлай акъуд».

Хци гаф хвена ва, эхирки, цла са михни амачир югъ алукьна. Шад хьайи ада бубадиз лагьана: «Шукур хьуй Аллагьдиз , эхирни цла са михни амач – вири акъуднава!» Бубади лагьайтIа, секиндиз гъавурда туна: «Аквазвани, хва, михер чна акъудна, амма абуру авур тIеквенар амукьна хьи… И цал мад садрани сифте авай гьалдиз хкведач. Зи тIал алатна, амма хирер сагъ хъхьанвач. Ахпа гьикьван хъсанвал авуртIани, виликдай авур тIарвили гелер тада…»

Вичин гелер туна 2020-йисни акъатна… Гьикьван ахцIур тежедай кьиникьар хьана… Гзаф мукьвабур, танишар, хайибур фена ва физва хабарсуз кьилел атай бедбахтвал – коронавирус – себеб яз. Вилериз таквазвай вирусди вири дуьнья метIерал акъвазарна. Инсан азарлу жедач лагьана садавайни садазни заминвал гуз хьанач ва жедач. Са пачагьдивайни вичин халкь хуьз хьанач.

Анжах вири миллетрин ва динрин инсанрин виридан дуьади къутармиш хьуник умуд кутаз тазвай. Я илимди, я дуьнья вилик фини са заминвални гузвач. Чавай вуч жедай, чна вуч авун лазим тир?! Дуьадилай ва Халикьдик умуд кутунилай гъейри са затIни! Дуьньяди вичивай жедайвал, вичиз чизвайвал чан патал женг чIугуна…

Ингье умуд кутаз жедай 2021- йис алукьна…

Ада чаз вуч гъида? Чна анжах хъсан хьуник умуд кутада. Вири хъсанвилер хьун патал чна тIалабда. Анжах алатай йисарин тарсар рикIелай алудна кIандач, «и бала чаз вучиз гана?!» жуьредин суалар гуз тади авуна кIандач, тахсиркарар жагъурна кIандач, амма жувалай башламишна кIанда, жув дуьз хъжез, хъсан жез, мергьяматлу, регьимлу жез гатIумна кIанда.

Эхь, эхь – авайдалай хъсан ва сабурлу жен, мукьвабуруз, хайибуруз, танишбуруз ва таниш туширбуруз – виридаз фикир гун. Сада-садал къванер гьалч тийин, адан чкадал абур кIватIна ва виридаз вичин тIвар «кIанивал ва куьмек гун» тир са кIвал эцигин.

Инсанрин рикIериз михер ягъ тавун, амма «регьим ва гъил къачун» тIвар алай кIвал мягькемардай михер-микьнатIисар хьун. Жув и чилел алай гьар са югъ, гьар са сят экуьди ва шадвал гудайди ийин. Зун инанмиш я, эгер чна вирида са хъсан кар кьванни авуртIа, гьикI рикIин сидкьидай авур гьар са касдин дуьа кьабулзаватIа, гьакI дуьньяни писвиликай михьи жеда.

МАРИЗА МАГОМЕДОВА

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Жуьмя-кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъувун

Суал: Са бязибуру жуьмя-кпIунилай кьулухъ нисинин капI хъувун шариатдихъ галаз кьан тийидай кар я лугьуз тестикьарзава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Эгер хуьруьн ва я шегьердин къене жуьмядин капI са чкада вирида санал ийиз ва гьа и кпIунални «Аль-Фатигьа» ва «Ат-Тагьият»...


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрада   Эгер куьн бизнесмен ятIа, жувавай хабар яхъ: квез гьихьтин ниятдалди куь мал-девлет артухариз кIанзава? Мусурманриз хийир гудай крариз харж авунин ниятдалди? Муьгьтежбуруз, етимриз, кесиб хизанриз куьмек гун патал? Куьне куь пул мусурманрин игьтияжриз харж...


Витамин D бес тахьун

Вучиз хъуьтIуьз им саки гьар садаз талукь я ва и кардиз вуч ийида? ХъуьтIуьз гзаф инсанри къуват авач, гуьгьуьл дегиш жезва, мукьвал-мукьвал мекьи жезва, ахварай аватзавач лугьуз, арзаяр ийизва.   Адет яз ахьтин гьалдин себебар чна а кардай жагъурзава хьи, ам кьуьд я, мичIи яргъи йифер,...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

> Ислам динди инсандин уьмуьр вири патарихъай гуьрчегарзава. Ада мусурманриз зайифбурухъ галаз регьимлу жез, кесибриз садакьаяр гуз, чIехибуруз гьуьрмет ийиз, вичин хизандин къайгъуда жез, зулум ийизвайбуруз ва я четин гьалда гьатайбуруз куьмек гуз чирзава. Ада чаз диде-бубадиз, дустариз ва...


Хъсанвилин «зулум»

Адетдин гьал фикирдиз гъваш. Куьне, хъсан ниятар аваз, мукьва инсандиз са важиблу ва хъсан кар ийизва. Белки, ада тIалаб тавунваз жуван ял ядай югъ адаз гузва, ада са уьтери лагьай адан месэла гьялзава, я тахьайтIа ам шадарун патал, четин хуьрек гьазурзава.   Амма вил алай рикIин сидкьидай...