Главная

ТIарвал алатда, амма хирер амукьда

ТIарвал алатда, амма хирер амукьда

Са бубадиз туьнт ва эдебсуз хва авай. Ада мукьвалмукьвал диде-бубадин кефи хадай. Гьар сеферда хайи хци рикI тIарайла, ам яргъал кIвализ фидай ва цлаз мих ядай, и тегьерда ада вич секинардай. Са кьадар вахтунилай цлал буш чка амукьнач.

ГьикI ятIани садра хва кIвализ гьахьайла, адаз михер яна ацIурнавай цал акуна. Тажуб хьайи ада, им вуч лагьай чIал я лагьана, хабар кьуна. Бубади лагьана: «Гьар сеферда вуна зи кефи хайила, за са мих язавай!..» РикIиз эсер авур хци бубадиз минет ийиз гатIумна: «Залай гъил къачу, за ви рикI тIарзавайди заз чизвачир! И йикъалай башламишна за вун анжах шадарда ва гьар сеферда залай и кар алакьайтIа, са-са мих цлай акъуд».

Хци гаф хвена ва, эхирки, цла са михни амачир югъ алукьна. Шад хьайи ада бубадиз лагьана: «Шукур хьуй Аллагьдиз , эхирни цла са михни амач – вири акъуднава!» Бубади лагьайтIа, секиндиз гъавурда туна: «Аквазвани, хва, михер чна акъудна, амма абуру авур тIеквенар амукьна хьи… И цал мад садрани сифте авай гьалдиз хкведач. Зи тIал алатна, амма хирер сагъ хъхьанвач. Ахпа гьикьван хъсанвал авуртIани, виликдай авур тIарвили гелер тада…»

Вичин гелер туна 2020-йисни акъатна… Гьикьван ахцIур тежедай кьиникьар хьана… Гзаф мукьвабур, танишар, хайибур фена ва физва хабарсуз кьилел атай бедбахтвал – коронавирус – себеб яз. Вилериз таквазвай вирусди вири дуьнья метIерал акъвазарна. Инсан азарлу жедач лагьана садавайни садазни заминвал гуз хьанач ва жедач. Са пачагьдивайни вичин халкь хуьз хьанач.

Анжах вири миллетрин ва динрин инсанрин виридан дуьади къутармиш хьуник умуд кутаз тазвай. Я илимди, я дуьнья вилик фини са заминвални гузвач. Чавай вуч жедай, чна вуч авун лазим тир?! Дуьадилай ва Халикьдик умуд кутунилай гъейри са затIни! Дуьньяди вичивай жедайвал, вичиз чизвайвал чан патал женг чIугуна…

Ингье умуд кутаз жедай 2021- йис алукьна…

Ада чаз вуч гъида? Чна анжах хъсан хьуник умуд кутада. Вири хъсанвилер хьун патал чна тIалабда. Анжах алатай йисарин тарсар рикIелай алудна кIандач, «и бала чаз вучиз гана?!» жуьредин суалар гуз тади авуна кIандач, тахсиркарар жагъурна кIандач, амма жувалай башламишна кIанда, жув дуьз хъжез, хъсан жез, мергьяматлу, регьимлу жез гатIумна кIанда.

Эхь, эхь – авайдалай хъсан ва сабурлу жен, мукьвабуруз, хайибуруз, танишбуруз ва таниш туширбуруз – виридаз фикир гун. Сада-садал къванер гьалч тийин, адан чкадал абур кIватIна ва виридаз вичин тIвар «кIанивал ва куьмек гун» тир са кIвал эцигин.

Инсанрин рикIериз михер ягъ тавун, амма «регьим ва гъил къачун» тIвар алай кIвал мягькемардай михер-микьнатIисар хьун. Жув и чилел алай гьар са югъ, гьар са сят экуьди ва шадвал гудайди ийин. Зун инанмиш я, эгер чна вирида са хъсан кар кьванни авуртIа, гьикI рикIин сидкьидай авур гьар са касдин дуьа кьабулзаватIа, гьакI дуьньяни писвиликай михьи жеда.

МАРИЗА МАГОМЕДОВА

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...