Главная

Регьимдин варз

Регьимдин варзПак Къуръанда лагьанва (мана): «Эй, иман гъанвайбур! Чна куь хиве сив хуьн тунва, квелай вилик хьайибурун хиве турвал, белки квез Аллагьдихъай кичIе жедатIа» («Аль-Бакъара» сурадин 183-аят).

 

Къуй Аллагьди ﷻ чаз Рамазандин вацра вири сивер хуьдай, ибадатар ийидай, садакьаяр пайдай мумкинвал гурай. Къуй Аллагьди ﷻ чун чи нефсерин ва чIуру амалрин писвиликай хуьрай! Къуй Рамазандин вацран гьуьрметдай Аллагьди ﷻ чи хийир-дуьайриз жаваб гурай ва гунагьрикай хуьрай! Амин.

 

Сив хуьникай авай менфят

Сив хуьн – им Аллагь-Таалади чи хиве тунвай ибадат я. Сив хуьз ва маса ибадатар тамамариз башламишдалди, инсанди абур авуналди Аллагьдин ﷻ разивал къазанмишуниз ният авуна кIанда. ЛукIра анжах Аллагь Тааладин эмирар кьилиз акъудун лазим я.

Вичин хиве тунвай везифайрин гьакъикъивал кьатIайдалай кьулухъ, адаз абурун сирерни чирдай ихтияр ава. Аллагь Таалади адан хиве анжах чпихъ дерин мана авай шейэр тунва, лукIраз и кардикай гьатта хабар авач.

 

Сив хуьн хиве тунихъни гьикмет ва дерин мана ава:

  1. Сив хуьзвай касдин рикIел гьамиша Аллагь ﷻ жеда. Месела, гьар гъилера адаз нез ва я хъваз кIан хьайила, адан рикIел вичи сив хуьзвайди ва Аллагьди ﷻ сив чIурзавай амалар къадагъа авунвайди хкведа. Аллагь Таала гьамиша рикIел хьуникай ва Ада вич ахтармишзавайди рикIел хьуникай авай хийирдикай гьатта рахун герек къвезвач.
  2. Сив хуьдайла беден кьезил ва фикирар ачух жезва, Аллагь Тааладиз ибадат авун регьят ва хуш жезва. Гьадисда лагьанва: «Сив хуьн – ибадатдин варар я».
  3. Гьамиша тухзавай инсандин рикI къванциз элкъвезва, къилих векъи жезва. И сифетри маса, генани пис сифетар, месела, зулум авун, ягъалмиш хьун, диндай акъатун ва масабур арадал гъизва. Сив хуьни идаз манийвалзава.
  4. Тухзавай инсандиз гишинвал вуч ятIа чизвач, гьавиляй адавай гишинзавай инсанрин гьал кьатIузни жедач. Сив хуьзвай инсандин рикIе гишинзавай инсанрин гьакъиндай регьим арадал къвезва, абуруз куьмек гуз кIан жезва. И кар себеб яз мусурманрин арада кIанивал ва регьим чкIизва.
  5. Шариатди чирзава хьи, сив хуьн – им неинки тIуьникайни хъуникай жув магьрум авун, ам гьакIни мез гъибетдикайни буьгьтендикай, вилерни япар гьарамдиз килигуникайни адаз яб гуникай, гьевесар зинадикай ва беден чарадаз зиян гуникай хуьн я.
  6. Алай вахтунда вири дуьньяда каш гуналди начагъвилер сагъарунин рехъ ишлемишзава. Пайгъамбарди ﷺ идакай гьеле 1400 йис идалай вилик лагьанай: «Сагъ жедайвал куьне сивер хуьх» (ТIабарани).
  7. Инсандин виридалай еке бедбахтвал ада дуьньядин няметриз, гьайванвилин гьевесриз къуллугъун я. Сив хуьни гьа и гьевесрихъ галаз женг тухудай къуват гузва, абурукай жув сагъ йикъан къене хуьналди.

Сив хуьникай и дуьньядани гзаф хийир ава.

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...