Главная

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Суал: Бязибуру хабар кьазва: «Вагьабизм Исламдин пис хилерикай сад ятIа, бес вучиз ам виридалайни багьа Меккадин ва Мединадин чилел раиж хьанва?»

 

Жаваб: Абуруз элкъвена ихьтин суал гайитIа жеда: «Вучиз виридалайни багьа Меккада ва Мединада фир’авн (чи умматдин фараон) лугьудай тIвар ганвай Абу Жагьл, Къуръанда Аллагьди ﷻ лянет авунвай Абу Лягьаб ва вири мунафикьрин кьил лугьудай тIвар ганвай Абдуллагь бин Убай яшамиш жезвай?» Им сад лагьайди. Кьвед лагьайди, Исламдин душманрин мурад мусурманар жуьреба-жуьре хилериз пай хьуниз килигна абуру вагьабизм йиса са сеферда вири дуьньядин мусурманар кIватI жезвай чкада раиж авунва. Эгер абуру вагьабизм чилин са маса пипIе чукIурнайтIа, абурун мурад кьилиз акъатдачир.

Вагьабитри тестикьарзава хьи, асгьабрилай, табиинрилай ва табиинрин гуьгъуьнай атайбурулай кьулухъ (яни гьижрадин сифте пуд асирдилай кьулухъ) Меккада ва Мединада авай мусурманрикай бутпересар хьанвай («Аш-Шайх Мугьаммад ибн Абдулвагьаб» ктабдиз килиг).

Мад вагьабитри кхьизва: «Пайгъамбардин ﷺ девирдихъ галаз гекъигайла исятда ширк артух хьанва, гьавиляй абурухъ (яни мусурманрихъ) галаз Меккада ва маса чкайра женг тухун лазим я (вагьабитрин ктаб «Ас-Сайфуль-Жаббар», 41-чин).

Чаз абурувай хабар кьаз кIанзавай: «Агъзур ийисан къене Меккадин агьалийрикай бутпересар гьикI хьанва?» Абуру лугьузвай гафар Пайгъамбардин ﷺ гьадисди инкар ийизва: «Зи умматди ракъиниз, вацраз ва бутриз ибадат ийидач, амма абуру чпин амалар масабуруз къалурун патал ийида». Яни бязи мусурманри хъсан амалар Аллагь ﷻ патал ваъ, масабуруз къалурун патал ийида. И гьадис Агьмада, Ибн Мажагьа ва Гьакима агакьарна. Гьакима ам гьакъикъи гьадис тирди тестикьарна.

И гьадисда ачухдиз лагьанва хьи, бязи мусурманри анжах рияъ (чарадаз къалурун патал амалар авун) авун мумкин я, ширк (бутпересвал) ийидач. Вагьабитриз лагьайтIа, и гьадис чIуруди я лугьуз кIанзава ва чеб къведалди агъзур йисан къене яшамиш хьайи вири мусурманар мушриквиле тахсирлу ийизва. Мад имам Муслима агакьарнавай гьакъикъи гьадисди вагьабитрин фикирар, гафар инкарзава. Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Къияматдин югъ алукьдалди югъ-къандавай дуьнья чIур жеда». Вагьабитар акъатдалди хьайи девир абур акъатайдалай кьулухъ хьайидалай хъсанди тирди бес и гьадисдай аквазвачни?!

 

 

Къ. Рамазанов

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Кьиникьихъ галаз алакъалу Шариатдиз акси адетар

1.         ЯхцIурар (яхцIурни цIикьведар) къейд авун патал тешкилзавай межлисар. Кьейиди рикIел хкун патал адетар ийидайла мусурман тушир халкьарин адетриз тешпигь жедай ихтияр авач. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанвайвал, яс пуд йикъалай гзаф кьадай ихтияр...


КпIунин арканар

Кпlунин арканар, яни чеб галачиз капI дуьз тежезвай, адан чарасуз паяр (дестекар) ибур я:   Ният (адан шартIар: ам кпIуниз гьахьдайла «Аллагьу акбар» лугьудай чIавуз рикIяй фикир авун; гьи капI ийизватIа тайинарун; ийизвайди ферз-капI, яни суннат-капI тайинарун. КIвачел дуьз...


Аллагьдивай ﷻ гъил къачун тlалабунин важиблувал

1.         Ибн Аббаса агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни гьамиша гъил къачун тIалабиз хьайитIа, Аллагьди ﷻ адаз гьи четин гьалдай хьайитIани экъечIдай рехъ къалурда ва гьи пашманвал хьайитIани адаз кьезиларда ва адаз вичин ризкьи, ада гьич...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   5. Эгер гъуьл шаклу жезватIа, папа вич тухунин тегьерди рехъ гана виже текъвер ва хаталу нетижайрал гъун мумкин тирди, ада вичиз са затIни таквазвайдай кьуна кIандач. Себеб аваз ва себеб авачиз кьадардилай артух шаклу ва гъейратлу хьунни герек туш. Инани юкьван дережа...


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...