Главная

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Вучиз Меккадани Мединада вагьабизм раиж хьана?

Суал: Бязибуру хабар кьазва: «Вагьабизм Исламдин пис хилерикай сад ятIа, бес вучиз ам виридалайни багьа Меккадин ва Мединадин чилел раиж хьанва?»

 

Жаваб: Абуруз элкъвена ихьтин суал гайитIа жеда: «Вучиз виридалайни багьа Меккада ва Мединада фир’авн (чи умматдин фараон) лугьудай тIвар ганвай Абу Жагьл, Къуръанда Аллагьди ﷻ лянет авунвай Абу Лягьаб ва вири мунафикьрин кьил лугьудай тIвар ганвай Абдуллагь бин Убай яшамиш жезвай?» Им сад лагьайди. Кьвед лагьайди, Исламдин душманрин мурад мусурманар жуьреба-жуьре хилериз пай хьуниз килигна абуру вагьабизм йиса са сеферда вири дуьньядин мусурманар кIватI жезвай чкада раиж авунва. Эгер абуру вагьабизм чилин са маса пипIе чукIурнайтIа, абурун мурад кьилиз акъатдачир.

Вагьабитри тестикьарзава хьи, асгьабрилай, табиинрилай ва табиинрин гуьгъуьнай атайбурулай кьулухъ (яни гьижрадин сифте пуд асирдилай кьулухъ) Меккада ва Мединада авай мусурманрикай бутпересар хьанвай («Аш-Шайх Мугьаммад ибн Абдулвагьаб» ктабдиз килиг).

Мад вагьабитри кхьизва: «Пайгъамбардин ﷺ девирдихъ галаз гекъигайла исятда ширк артух хьанва, гьавиляй абурухъ (яни мусурманрихъ) галаз Меккада ва маса чкайра женг тухун лазим я (вагьабитрин ктаб «Ас-Сайфуль-Жаббар», 41-чин).

Чаз абурувай хабар кьаз кIанзавай: «Агъзур ийисан къене Меккадин агьалийрикай бутпересар гьикI хьанва?» Абуру лугьузвай гафар Пайгъамбардин ﷺ гьадисди инкар ийизва: «Зи умматди ракъиниз, вацраз ва бутриз ибадат ийидач, амма абуру чпин амалар масабуруз къалурун патал ийида». Яни бязи мусурманри хъсан амалар Аллагь ﷻ патал ваъ, масабуруз къалурун патал ийида. И гьадис Агьмада, Ибн Мажагьа ва Гьакима агакьарна. Гьакима ам гьакъикъи гьадис тирди тестикьарна.

И гьадисда ачухдиз лагьанва хьи, бязи мусурманри анжах рияъ (чарадаз къалурун патал амалар авун) авун мумкин я, ширк (бутпересвал) ийидач. Вагьабитриз лагьайтIа, и гьадис чIуруди я лугьуз кIанзава ва чеб къведалди агъзур йисан къене яшамиш хьайи вири мусурманар мушриквиле тахсирлу ийизва. Мад имам Муслима агакьарнавай гьакъикъи гьадисди вагьабитрин фикирар, гафар инкарзава. Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Къияматдин югъ алукьдалди югъ-къандавай дуьнья чIур жеда». Вагьабитар акъатдалди хьайи девир абур акъатайдалай кьулухъ хьайидалай хъсанди тирди бес и гьадисдай аквазвачни?!

 

 

Къ. Рамазанов

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Аллагьдиз ﷻ дамах гвайбур такIан я!

Са нянихъ Айша вичин дидедихъ галаз мультикдиз килигзавай. Аник квай гада гзаф дамахар гвайди тирвиляй, ам садазни кIандачир. Айшади хабар кьуна: «Диде, эгер жув гьакъикъатдани масабурулай хъсан тирла, дамахиз ихтиярар авачни?!» Дидедиз вичин руша фикирзавай тегьер акурла,...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Хъсанди писдал дегишармир!

Инсан гьамиша хкягъун мажбур жезва ва амни гьамиша хъсандан ва писдан, гьалалдин ва гьарамдин арада туш. Гзаф вахтара чна лап агъада авайдан ва лап вини дережада авайдан арада хкязава: регьят ва вердиш тирдан ва адалай чIехи мана авайдан.   Къуръанда Аллагьди ﷻ кьетIен регьим багъишнавай...


Цавун ракIарар ахъа жезвай йиф

Лайлату-ль-Къадрдин гьа-къиндай Аллагь Таалади «аль-Къадр» лугьудай сура ракъурна (мана): «За Къуръан Лайлату­ль­Къадрдин йифиз ракъурнава».   А йифен зурбавал къалурун патал Аллагьди ﷻ Пайгъамбардихъ ﷺ элкъвена икI лугьузва: «Лайлату-ль-Къадрдин...


ФитIр закатдин важиблувал

Закату-ль-ФитIр – сагь гьар са мусурманди, Рамазан вацра сивер хуьн-техуьнилай аслу тушиз гузвай ферз тир садакьа я. Умаран хва Абдуллагьа Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Мусурманрин арадай итим ва дишегьли, азадди ва лукI талагьна, Рамазан вацра закату-ль-ФитIр гун гьар са инсандиз...