Главная

Хва армиядиз тухузва. Вуч ийида?

Хва армиядиз тухузва. Вуч ийида?

Хва армиядиз тухузва. Вуч ийида?

Хва армиядиз тухузва, зун адан патахъай лап секинсуз я. Исятда секин вахт туш ва за мукьвал-мукьвал фикирзава: белки адаз са кар жеда жал. РикIиз ийизвай таъсирдиз вуч ийида?

 

Алимдин жаваб:

Ватан хуьз кIан хьун – им ватанпересвал къалурун я. Душмандин чIуру къастарикай уьлкве хуьнин мураддалди дяведин вердишвилер къачун – иман гъанвай инсандин вини дережадин ахлакьдин ери я. Аскервилин буржи кьилиз акъудун патал гьар са иман гъанвай инсан вири жавабдарвилелди эгечIзава, амай вири крара хьиз, Аллагь Тааладик умуд кутуна.

Куь гъавурда, дидедин хьиз ва куь рикIиз ийизвай таъсирдин, чун акьазва, анжах хайи уьлкве, чун яшамиш жезвай кIвал хуьн и уьлкведин гьар са тамам яшдихъ агакьнавай итимдин буржи я. Дидеяр, аялар, кьуьзуьбур, бубадин кIвал ни хуьн лазим я, эгер и уьлкведа яшамиш жезвай итимри техвейтIа?

Чакай гьар сад инкар ийиз тежедай са гьакъикъатдин гъавурда акьун лазим я: и уьмуьрда са карни жедач, гьатта тарцелай пешни аватдач, алемрин Раббидин Ихтияр ва Къудрат авачиз. Аял чи патав хьайитIани ва я чавай яргъа хьайитIани – ида са чIавузни адан саламатвал ва хатасузвал замин ийизвач.

Гьавиляй вири крара Халикьдик ﷻ умуд кутун, гьатта кIвалин гуьрцелдилай элячIиз хьайитIани, жув хъсан краралди хуьдайвал, вири гунагьривай яргъа жедайвал, Раббидин ﷻ эмирриз муьтIуьгъ жедайвал аялдиз рекье твадай гафар лугьун важиблу я, вучиз лагьайтIа и дуьшуьшда Адан регьим чи аялрихъ галаз жеда, абур гьина аваз хьайитIани.

ГьакIни рикIел хуьн лазим я хьи, я дяведи, я азарри инсандин кьиникь мукьва ийизвайди туш, вучиз лагьайтIа гьар са кас и дуьньяда акьван чIавалди яшамиш жеда, гьикьван адаз гьеле дидедин руфуна амаз Аллагьди ﷻ кхьенватIа. Диде-бубайри лагьайтIа, кьилди къачуртIа, дидейри, жуван ва чара аялрин патахъай дуьа авун лазим я, иллаки абур яргъа, Ватан хуьз авайла, Раббиди ﷻ абур хуьдайвал, абур сагъ-саламатдиз кIвализ хкведайвал.

Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Пуд касдин дуьаяр Аллагьди ﷻ кьабулунин патахъай шак авач: зулумдик акатнавайдан, рекье авайдан ва диде-бубади аялдиз ийизвай дуьа» (ат-Тирмизи, Ибн Мажагь).

 

Психологдин меслят:

Куь секинсузвилин гъавурда акьазва ва ам дуьзни я. Амма ам дуьз я, армияда исятда гьакьван хаталу я лагьана ваъ, ам дуьз я, вучиз лагьайтIа гьи дидедивай хьайитIани и кардиз маса жуьреда фикир гуз жедач.

Куь хцикай куьне фикир тавун патал куьмек гудай гафар ава лагьана за фикирзавач. Амма а карни чир хьун лазим я хьи, бязи гьалара армияда хьун инсандиз ам кIвале амукьунилай хатасуз хьун мумкин я.

Са патахъай, гьа йисан къене куь хва эдебдин жигьетдай лап фад чIехи хьун мумкин я. Чарасуз муьтIуьгъ хьунин ва гзаф крар сергьятламишунин шартIари гзаф вахтара жегьил инсанрив, уьмуьрдин патахъай чпиз авай фикирриз цIийи кьилелай килиг хъийиз тазва. Муькуь патахъай, армияда къуллугъ авуни гзаф вахтара пеше хкядай мумкинвал гузва. Маса регионрай ва шегьеррай тир вичин таярихъ галаз рахайла, къвезмай уьмуьрда машгъул жедай крарин патахъай куь хцин чирвилер артух хьун мумкин я.

ЧIехи пай квез куь хва СВО-диз акъатунин патахъай кичIезва. Амма а кар гьисабдиз къачун лазим я хьи, Россиядин правительстводи лугьузвайвал, вахтуналди армияда къуллугъзавайбуру ана иштиракдач. Ида, мумкин я, квез тамам инанмишвал гузвач, амма квез гьамиша куь хва гьина аватIа чирдай мумкинвал ава ва ада вич авай чка дегишарайла, квевай я РФ-дин оборонадин Министерстводин горячий линиядиз, я президентдин администрациядиз зенг авуна чирайтIа жеда.

Исятда квез кьилинди – руьгьдин жигьетдай куь хциз куьмек гун, адахъ галаз рахун ва аскервилин мажбурнамайрилай къецез акъатзавай жуьреба-жуьре крарик кьил кутун тавун тIалабун я.

Инанмиш хьухь, и йис лап фад акъатда.

 

Алиасгьаб Мурзаев, психолог

Адиль Ибрагьимов, алим

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Аллагьдивай ﷻ гъил къачун тlалабунин важиблувал

1.         Ибн Аббаса агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни гьамиша гъил къачун тIалабиз хьайитIа, Аллагьди ﷻ адаз гьи четин гьалдай хьайитIани экъечIдай рехъ къалурда ва гьи пашманвал хьайитIани адаз кьезиларда ва адаз вичин ризкьи, ада гьич...


Кьиникьихъ галаз алакъалу Шариатдиз акси адетар

1.         ЯхцIурар (яхцIурни цIикьведар) къейд авун патал тешкилзавай межлисар. Кьейиди рикIел хкун патал адетар ийидайла мусурман тушир халкьарин адетриз тешпигь жедай ихтияр авач. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанвайвал, яс пуд йикъалай гзаф кьадай ихтияр...


КпIунин арканар

Кпlунин арканар, яни чеб галачиз капI дуьз тежезвай, адан чарасуз паяр (дестекар) ибур я:   Ният (адан шартIар: ам кпIуниз гьахьдайла «Аллагьу акбар» лугьудай чIавуз рикIяй фикир авун; гьи капI ийизватIа тайинарун; ийизвайди ферз-капI, яни суннат-капI тайинарун. КIвачел дуьз...


КIвалахар туькIуьрзавайди

Муьгьуьддин ибн аль-Арабиди лугьудай: «Са гьихьтин ятIани игьтияж авай касди гъетрен ва адан гуьгъуьнай ийизвай кьве ракат ратибат кпIунилай кьулухъ яхцIур сеферда «Аль-Фатигьа» сура кIелрай. Ам кIелна куьтягьдалди чкадилай къарагъун кутугнавач.   40 сеферда кIелна...


Буржарин фур

Ингье вад йис я гъуьл буржарин фура аваз: куьгьне кредитар алудун патал цIийибур къачузва. Гаталди «кьечIяда» лугьуз гаф гузва, амма гатуз мад къахчузва. За адаз авайвал гьакъикъат лагьана, амма жаваб яз заз ван атайди зун кIеви къван хьтин рикI авайди я лугьудай гафар ва «вичин...