Главная

Чинерар авач лугьузвай мусурмандин патахъай къарар гьихьтинди я?

Чинерар авач лугьузвай мусурмандин патахъай къарар гьихьтинди я?

Чинерар ва шейтIанар авайдакай Къуръандин гзаф аятра ва Пайгъамбардин ﷺ якъин гьадисра лугьузва, ам ашкара тир гьакъикъат яз гьисабзава ва гаф сад хьана Исламдин вири алимри ам тестикьарзава.

 

Чинерар авайдакай Къуръандин «аз-Зарият» сурадин 56-аятда лугьузва (баяндин мана): «За чинерарни инсанар анжах Заз ибадат авун патал халкьнава».

ГьакIни «аль-Муъминун» сурадин 98-аятда лагьанва: «Лагь: «Я Рабби, за Вавай шейтIанри футфа гуникай зун хуьн тIалабзава»».

Диндин вири алимри гьисабзава хьи, и ва ихьтин маса аятра ихтилат гьакъикъатда авай, чпиз чинерар лугьузвай чан алай затIарикай физва, ва шейтIанар абурун жуьреяр я.

Имам ан-Нававиди вичин «Мингьаж атI-ТIалибин» ктабда муртадвиликай суалрин паюна ихьтин баян гузва: «Аллагь Таала ва я Мугьаммад Пайгъамбар ﷺ инкар ийизвай гьар са касди, чарасузвилин ва я къадагъадин патахъай Исламдин вири алимрин гаф сад хьанвай (ижма) затIарни инкар ийизва, ва я гьарам шей гьалал ийизва, (месела, зина авун), ва я рикIяй гележегда Исламдилай элкъуьн кьетI ийида, ва я адан патахъай шаклу жеда, ам шаксуз имансуз жезва».

Адан «…Исламдин вири алимрин гаф сад хьанвай» гафариз баян гудайла, имам Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди гъавурда твазва хьи, виридаз малум тир гьакъикъат инкар авун имансузвал (куфр) жедач, эгер инкар ийизвайдаз сакIани ам чир хьун мумкин туширтIа, гьикI хьи диндин бязи месэлаяр са низ ятIани якъиндиз ва ашкара яз малум хьун мумкин я, амма са низ ятIани ваъ, ва ихьтин дуьшуьшда имансуз анжах а кас жезва, низ гьа месэладикай чирвал аватIа.

АкI хьайила, и месэладикай чирвал авай ва я авачир, амма мусурманрин арада яшамиш жезвай мусурмандивай, чизвачир лагьана вич гьахъ ийиз жедач – и месэла алимрин арадани, гьакI жергедин инсанрин арадани виридаз чизвай месэла хьуниз килигна. Ихьтин крар инкар авурла, адакай муртад жезва ва ам диндай акъатзава, гьикI хьи им Къуръандин аятар ва Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ гваз атанвай шейэр ачухдиз инкар авун я.

Ахьтин инсанди имансузвиликай туба авун чарасуз я ва шагьададин гафар (калимату шагьада) лагьана, вичин иман цIийи хъувун лазим я.

Къейд:

Имансуз жезвач а кас, ни гьа мукьвара Ислам кьабулуниз килигна, и месэладай адаз чирвал авачтIа. ГьакIни алимривай яргъа яшамиш жезвай кас ва нин инкар авунихъ абур аваз хьунин патахъай ваъ, чинеррин асул манадин патахъай маса чинебан мана кватIа

(«Мингьаж атI-ТIалибин», «Тугьфат аль-Мугьтаж», «аль-Фатгь аль-Мубин»).

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...