Главная

ТIямлу хуьрек

ТIямлу хуьрек

Са хизанда кьве руш – Аишани Мадина яшамиш жезвай. ЧIехи хьайила, рушар дидедиз тIуьнар гьазуриз куьмек гуз эгечIна. Кьведни сад хьиз чалишмиш жезвай.

 

Аишади гьазурай тIуьн виридаз бегенмиш жезвай, тарифар ийизвай, амма Мадинади тIуьн гьазурайла, ам садазни бегенмиш жезвачир. Вичин дидеди ва ваха гьазурзавай къайдада гьазуриз чалишмиш жезвайтIани, Мадинадивай тIямлу тIуьн гьазуриз сакIани жезвачир.

Йикъар финивай Мадинадин кефи генани хазвай ва ам вичин вахан алакьунрал пехил жез башламишна. Гьикьван четин хьайитIани, Мадинади вичин вахалай хъсандиз тIуьнар гьазурун кьетIна. Вичелай вирида тарифар ийидайвал, Аишадилай ваъ!

Мадинади диде-бубадивай вич чIехи дидедин кьилив яшамиш жез ракъурун тIалабна. Адан чIехи дидеди гзаф тIямлу тIуьнар гьазурзавай ва ада гьазурзавай къайдадикай гьатта хуьруьн жемятдизни хабар авай. Фикирна диде-бубади, фикирна ва ахпа разивал гана.

ЧIехи дидедин кIвале Мадина сагъ гатуз яшамиш хьана. Гьар юкъуз ам тIуьнрал машгъул жезвай, вичиз тIямлу хуьрекар гьазурдай къайда чирзавай, вири галай-галайвал рикIел хуьзвай. Гьа икI, ада вичиз виридалайни четин, тIямлу тIуьнар гьазуриз чирна ва зул алукьайла вичин диде-бубадин кьилив вичелай рази яз хтана. «Гила кьванни за жуван ваха гьазурзавайбурулай тIямлу тIуьнар гьазурда!» - шаддиз лугьузвай Мадинади.

КIвализ хтанмазди Мадинади хуьрек гьазуриз гьерекатна. Вичин цIийи алакьунар инсанриз къалур тавунмаз адавай эхиз жезмачир. Виридалайни четин хуьрекар гьазуриз Мадина чалишмиш хьана. Сагъ юкъуз гьич ял ягъ тавуна ада кIвалахна, нянихъ хизандин вилик гуьзел суфра ачухна.

Суварин тIуьниз къуншийризни эверна. Мугьманар кIватI хьайидалай кьулухъ абур жуьреба-жуьре тIуьнар нез эгечIна. Мадина лагьайтIа, къерехда акъвазна вичи авур хуьрекрилай мус тарифар ийидатIа лугьуз, гуьзетзавай. Амма садани тарифар авунач ва Мадина пашман хьана, са гужуналди вилерай къвезвай накъвар кьуна акъвазарна. Ам вичи гьазурай хуьрекар инсанриз вучиз бегенмиш хьаначтIа, гъавурда акьазвачир. Адавай эхиз хьанач ва вахал гьужумна:

- Агь, Аиша! Вуна вуч кIевзава? Гьерекат заз ви сирер ахъая!

Аишадиз гьатта кичIе хьана, ваха вучиз гьарайзаватIа, ам гъавурда акьазвачир.

- Субгьаналлагь! Мадина! Аллагь ﷺ зи шагьид я! За са шейни чуьнуьхзавач, гьамни вахъай, зи рикI алай вах! Ваз вуч хьанва? За ви кефи вуч авуналди хана?

Мадина лагьайтIа, секин жезвачир:

- Вучиз? Вучиз ви тIуьнар гьа къайдада тIямлубур жезва? Гьа са вахтунда за са гужуналди гьазурзавай тIуьнар гьич садазни бегенмиш жезвач. Ви тIуьн виридаз бегенмиш жедайвал вуна вуч ийизва? Вуч? Лагь заз! За жуваз вири сирер чир хьана лагьана фикирзавай, амма гьикI хьайитIани ви тIуьн тIямлуди жезва! – и гафар лагьана, Мадина шехьна.

Аиша вахан патав фена, адан гарданда гьатна ва лагьана:

- Зи вах, вучиз вуна икьван чIавалди завай идакай хабар кьунач? Эхь, заз адетдин тIуьн лап тIямлу ва менфятлудаз элкъуьрдай къайда чизва. Ам сир туш!

Ихьтин хабардин ван хьайила, Мадина шадвиляй кIвачел къарагъна, адан вилери нур гузвай:

- Агь, чан акъудмир! Ам гьикI ийида? Белки вуна ви тIуьнриз кьетIен шейэр вегьезва?

Аиша хъуьрена:

- Мадина, тIуьн гьазурдайла, виридалайни важиблуди – им хъсан ният я. ТIуьн гьазуриз Аллагьдин ﷺ тIварцIелди «Бисмиллягь» лагьана, шад гуьгьуьл аваз эгечIна кIанда. Аллагьдивай ﷺ тIуьн тIямлуди авун патал тIалабун ва ам гьазурдайлани Аллагь Таала рикIел хьун лазим я. За тIуьн гьазурдайла, гьамиша зикир ва я Пак Къуръандин аятар кIелзава, гьавиляй зи тIуьн Аллагьдин ﷺ регьимдалди тIямлу ва менфятлудини жезва. Ингье зи сир! – лагьана Аишади.

Мадинадиз чIалахъ жез кIанзавачир:

- Вири икьван регьят я жал?

Аиша хъуьрена ва лагьана:

Вун ийиз чалишмиш хьухь, нетижа ваз ви вилералди аквада! Виридалайни кьилинди, зи вах, рикIин сидкьидай инанмиш хьухь ва Аллагьдивай ﷺ куьмек тIалаб, Ада ваз куьмек гуда!

Пакагьан юкъуз виридалайни вилик къарагъна Мадинади экуьнин тIуьн гьазурна. Ада вири Аишади лагьайвал авуна. Мадинади суфра ачухна ва хизандиз тIуьн нез теклифна. Сифтени-сифте Мадинади гьазурай тIуьникай дадмишайди Аиша хьана, ада са тIурунал алайди тIуьна ва чинал хъвер алаз лагьана:

- Субгьаналлагь! Им гьикьван тIямлу хуьрек хьана! Альгьамдулиллягь!

И сеферда хуьрек кIвале авайбуруз виридаз бегенмиш хьана ва вирида тIуьна, гьатта артуханди гун тIалабна.

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Жуван нефсинихъ галаз женг чlугун

Суал: Са бязибуру жуван къизмишвилихъ ва нукьсан-синихрихъ галаз женг чIугун чIехи жигьад я лугьузвай тIарикъатдин устазрин гафар тапарар я лугьуз тестикьарзава. ЧIехи жигьад абуру кафиррихъ галаз тухузвай дяве я лугьузва. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, гьахъ туш. Къуръандай, гьадисрай ва чIехи...


Авиценнадин ахтармишун

Инсан – паярикай кIватIнавай тамам тушир органрин кIватIал туш, ам сагъ сад тир махлукьат я. Адан беден, акьул ва руьгь акьван кIевиз сад-садак акахьнава хьи, са чкада хьайи гьар гьи чIурувили хьайитIани гьикI хьайитIани масабуруз таъсир ийида. Алай девирдин психосоматикади Исламдин адетри ва...


Куьмек це, я Аллагь ﷻ

  Дагъустан   Зи Дагъустан, зи хайи ватан, Цин кӏаник вун акатнава. Чи рикӏериз я вун багьа, Тӏалабзава, фад секинвал жагъура.   Сад хьанва дагъни-аран, Ахвар амач, квахьнава иви. Халкь сад хьана цӏийи кьилелай, Умудзава стхавални хъсанвал.   Чун Дагъустанвияр - чи...


КпIунин арканар

Кпlунин арканар, яни чеб галачиз капI дуьз тежезвай, адан чарасуз паяр (дестекар) ибур я:   Ният (адан шартIар: ам кпIуниз гьахьдайла «Аллагьу акбар» лугьудай чIавуз рикIяй фикир авун; гьи капI ийизватIа тайинарун; ийизвайди ферз-капI, яни суннат-капI тайинарун. КIвачел дуьз...


Эминхуьре диндин гурлу межлис

18-апрелдиз Стlал Сулейманан райондин Эминхуьруьн мискlинда диндин зурба мярекат кьиле фена. Межлисдиз «Дуьадин межлис» лугьудай тlвар гана, вучиз лагьайтlа и мярекатдал Дагъустан ва вири Россия Аллагьди ﷻ бедбахтвилерикай хуьн патал гзаф дуьаяр авуна.   Малум тирвал, алай йисан...