Главная

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Кьве чин алай инсандиз айиб авуникай

Аллагь Таалади лагьана: «Абур инсанрихъай чуьнуьх жез алахъзава, амма абурувай Аллагьдихъай чуьнуьх жедач, Ам абурухъ гала хьи, йифиз абуру Адаз хуш тушир ихтилатар (ина фикирда ава я тахсир квачир инсанар кутуг тавур крар ва я тахсиркарвилер авунай тахсирлу авун, я тапан шагьидвилер) авун фикирзава, ва Аллагьди Вичин чирвилелди абуру ийизвай крар кьатIузва» («Ан-Ниса»).

1. Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Квез аквада инсанар мяденриз ухшар тирди (Ина ихтилат физва инсанрин ата-бубайрикай, чеб гьабурукай яз гьисабзавай ва абурал дамах ийизвай. Адалай гъейри, фикирда ава, мяденра гьикI къиметлу са вуч-ятIани хьун мумкин ятIа, гьакI менфятсуз ва я зарарлу затIарни хьун мумкин я. Инсанрив гутурла им лагьай чIал я хьи, абур гьикI лайихлу ерийралди тафаватлу хьун мумкин ятIа, гьакI алчах ерийралдини тафаватлу хьун мумкин я) ва жагьилиядин девирда абурукай хъсанбур Исламдани хъсанбур яз амукьна, эгер абурукай диндин чирвал авайбур хьанатIа. Квез аквада хьи, а патахъай абурукай виридалайни хъсанди ам я хьи, низ виридалайни гзаф ам (ихтилат гьукумдикай физва) такIан ятIа, ва квез аквада хьи, инсанрикай виридалайни писди кьве чин алайди, вич садбурун патав са чин алаз, муькуьбурун патав – маса чин алаз физвайди жеда (Аль-Бухари, Муслим).

2. Мугьаммад бин Зайда агакьарайвал, са сеферда инсанри адан чIехи бубадиз, Абдуллагь бин Умараз лагьана: «Гьакъикъатда, чун чи гьакимрин патав фейила, чна ана са гафар лугьузва, амма анай экъечIайла – маса гафар». Ада абуруз лагьана: «Аллагьдин Расулдал ﷺ чан аламайла, чна а кар мунафикьвиляй гьисабзавай!» (Аль-Бухари).

Имам Ан-Нававидин «риязу-ссалигьин» ктабдай.

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...