Главная

Хъсан алакъайрин сир

Хъсан алакъайрин сир

Хъсан алакъайрин сир

Инсанди бахтунихъ ялзава, гьа жергедай яз хизандин къене бахт ва дуьзгуьнвал хьунихъни. Квез гъуьлуьнни папан арада лап хъсан алакъаяр хьунин сир чир хьана кIанзавани? Ахьтин сир авайди туш.

Лап акьалтIай мурад тир дережа (идеал) вуч я? Виридалайни хъсан, тамам, вичик нукьсан, рехне квачир са затI. Им рафтарвилер туш. Кьве чан алай инсандин арада жезвай рафтарвилера гъалатI тахьун мумкин туш ва им виридаз чизва. Амма и дуьньяда лап акьалтIай дережадин са затI хьайитIани авани кьван? Садрани хьайиди туш ва женни ийидач. Лап акьалтIай дережа авайди анжах Халикь ﷻ я, Вичи инсан халкь авур. Мад са касни ва са затIни авач.

Гъуьлуьнни папан рафтарвилер садрани акьалтIай дережадинбур жедайди туш. Чаз виридаз – дишегьлийризни, итимризни – гьикI хъсан терефар аватIа, гьакI писбурни авайди я, чак квай тайин ерияр ава, абурукай бязибур дегишарунихъ метлеб авач. Маса кас дегишариз кIан хьун кьиле тефидай кар я. Нагагь чун хизандин къене авай рафтарвилериз диндин жигьетдай килигайтIа, динди чаз чун гьихьтинбур ятIа, жезмай кьван гьакI кьабулиз чирзава. Гьа динди я чаз чирзавайди кIанивал – халис, рикIин сидкьидай тир; гъавурда акьаз, регьятариз кIан хьун, руьгьдин чимивал ва куьмек гуз. Динди чаз жуван нефсинал кIвалах ийиз чирзава. Инсанди вичин уьмуьрда жезвай вири крарин себеб сифте нубатда вичяй жагъурна кIанда, маса инсанрай ваъ. Жув михьи авуна масабурук тахсир кутун регьят кар я эхир.

Аллагь ﷻ патал кIанивал лугьудай гафар ава. Ам гьихьтин кIанивал я кьван? Ам ахьтин кIанивал я хьи, куьне ийизвай вири крар Аллагь ﷻ рази хьун патал ийидайла. А дуьшуьшда квез гьич садрани куь гъуьлуьн ва я куь папан патахъай са наразивални жедач. Куьне Аллагьдин ﷻ разивал патал са кар ийидайла, инсанрин патай хъсан гьиссер гуьзлемишзавач ва жуван рафтарвилер вуна – заз, за – ваз лугьудай тегьерда туькIуьрзавач. Жуваз кIандайвал тахьайла, чна гзаф вахтара кьисас къахчуз, наразивал къалуриз, хъел къвез гатIумзава. Им гьикI жедай кар я кьван? Зун акьван хъсанди, гуьзелди я, вири ийизва, вучиз заз къимет гузвач? Ихьтин фикирар гзаф вахтара дишегьлийриз хас я. Гьа инал гъуьлуьнни папан арада гъавурда такьунин, туьгьметрин, наразивилерин, бейкефвилерин цал арадал къвезва…

Ваъ, чна нубатдин сеферда рафтарвилерин вири жавабдарвал дишегьлийрал вегьез алахъзавач. Амма чна туькIуьр тавунвай къанунрал бинеламиш яз, дишегьлидин везифа – вичин хизан хуьн я. Итимди арадал гъизва, дишегьлиди – хуьзва. Гьелбетда, кьве инсан садхьун – бегьем назик затI я ва кьве касдин ислягьвал виридавай хуьз алакьзавач. Бес ам гьикI хуьда? Белки, эвелимживилер тайин авуни куьмекдатIа? Белки, санал вахт акъудуни куьмек гуда жал? Уртах мурадри, итижри, крари? Амма ина гьатта садаз-сад кIан хьунни бес жезвач. Гзаф вахтара гъуьлуьнни папан арада чIехи чаравал винидихъ лагьай бейкефвилер ва наразивилер, чарабурун ихтилатар, фитнеяр себеб яз арадал къвезва. Гьикьван хъсан тир хьи, эгер дишегьли вичин наразивилер ва бейкефвилер гваз гъуьлуьз акси яз къарагъ тавуна, адан патав ва я адан кьулухъ наразивилериз ва бейкефвилериз акси яз чка кьунайтIа. Итимди, гьелбетда, адал вичин разивал агакьар хъийида. Белки гьасятда, белки – ваъ, амма вахтар фейила – гьар гьикI хьайитIани. Эхирдайни: куь алакъайрин душманар хкямир, куьне сада-сад хкя.

Самия Омарова

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...