Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Аллагьди ﷻ ам буьркьуь авуна

 

Са сеферда Абу Бакр  Аллагьдин Расулдихъ  галаз ацукьнавайла, Абу Лягьабан паб Ум Жамил атана. Адав са чIехи къван гвай. Абуруз мукьва хьана, ам ацукьнавайбуруз виридаз дикъетдалди килигна.

 

На лугьуди ам са касдихъ къекъвезвай. И вахтунда адаз Пайгъамбардин ﷺ патав ацукьнавай Абу Бакр  акуна. Аллагьди ﷻ аданни Аллагьдин Расулдин ﷺ арада перде авуна ва адаз Пайгъамбар ﷺ акунач. Абу Бакр  акурла, ада гьарайна: «Я Абу Бакр, ви дуст гьинава?! За Аллагьдал кьин кьазва, эгер заз ам жагъайтIа, за и къванцелди адан чин яда. Ада закай хъуьруьнар ийизвай лугьуз ван хьана заз». Ахпа ада шиирар туькIуьриз ва абур инсанрин арада лугьуз гатIумна. Гьа идалди адаз Пайгъамбардикай ﷺ хъуьруьнар ийиз кIан хьана, амма адавай ахьтин шиирар туькIуьриз хьанач, ада лугьузвай гафарик Пайгъамбардиз ﷺ лянет гъизвай ва адакай ягьанатар ийизвай гафар квачир.

Ам элкъвена хъфейла, лап тажуб хьайи Абу Бакра  Аллагьдин Расулдивай ﷺ жузуна: «Яраб адаз вун аквазвачир жал?!» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Адаз зун аквазвачир, гьакъикъатда Аллагьди ﷻ ам буьркьуь авуна». (Сира ибн Гьишам, 355-356-чинар).

 

Аллагьдин Расул ﷺ Аишадал эвленмиш хьун

Хадижа кечмиш хьайидалай кьулухъ Усман ибн Мазунан паб Гьавлат бинт Гьакима Пайгъамбардиз ﷺ лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, вун эвленмиш жедачни?»

- «Нел?» - жузуна ада.

- Эгер ваз кIанзаватIа хендеда ва я чара хьанвай дишегьлидал, эгер кIан хьайитIа рушвал гумай дишегьлидал.

- Рушвал гумайбурукай нел? – хабар кьуна Пайгъамбарди ﷺ.

- Аишадал – ваз виридалайни кIанзавай Абу Бакран  рушал, - жаваб гана ада.

- Хендедайрикай нел? – жузуна ада Гьавлатавай.

- Савда бинт Замадал, - лагьана ада, - ам вахъ инанмиш хьанва ва ви гуьгъуьна аваз физва.

- Вун абурун патав алад ва и кардин патахъай абуруз лагь, - буйругъна адаз Аллагьдин Расулди ﷺ.

Ада Абу Бакран  кIвализ тади авуна. КIвале Аишадин диде Ум Руммана авай.

- Я Ум Руммана, куь хизандиз гьихьтин шадвал ва берекат ракъурнаватIа килиг. Зун куь патав Аллагьдин Расулди ﷺ ракъурнава, Аиша це лугьуз! – лагьана ада.

- Акъваз Абу Бакр  хкведалди, ам исятда кIвализ хтун лазим я – лагьана Ум Румманади.

Са кьадар вахтунилай Абу Бакр  хтана. Гьавлата адаз шад хабар гуз тади авуна: «Я Абу Бакр , куь хизандиз гьихьтин шадвал ва берекат ракъурнаватIа килиг! Зун куь патав Аллагьдин Расулди ﷺ ракъурнава куь руш Аиша це лугьуз!»

- Адаз Аишадал эвленмиш жедай ихтияр авани кьван?! Ам адан стхадин руш я эхир, - хабар кьуна Абу Бакра .

Гьавлат Аллагьдин Расулдин ﷺ патав хтана ва Абу Бакра  вичиз гайи жавабдикай ахъайна.

Пайгъамбарди ﷺ адаз лагьана: «Ахлад адан патав ва лагь: «Вун Исламда зи стха я ва зун ви диндин стха я, гьавиляй заз ви рушал эвленмиш жедай ихтияр ава».

Гьавлат Абу Бакран  патав хтана ва Аллагьдин Расулди ﷺ лагьай гафар адал агакьарна.

Адалай кьулухъ Абу Бакра , кьве рикIин тахьана, вичин руш Пайгъамбардихъ ﷺ галаз некягь авун патал разивал гана. (ТIабарани (23/23)).

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...