Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Аллагьди ﷻ ам буьркьуь авуна

 

Са сеферда Абу Бакр  Аллагьдин Расулдихъ  галаз ацукьнавайла, Абу Лягьабан паб Ум Жамил атана. Адав са чIехи къван гвай. Абуруз мукьва хьана, ам ацукьнавайбуруз виридаз дикъетдалди килигна.

 

На лугьуди ам са касдихъ къекъвезвай. И вахтунда адаз Пайгъамбардин ﷺ патав ацукьнавай Абу Бакр  акуна. Аллагьди ﷻ аданни Аллагьдин Расулдин ﷺ арада перде авуна ва адаз Пайгъамбар ﷺ акунач. Абу Бакр  акурла, ада гьарайна: «Я Абу Бакр, ви дуст гьинава?! За Аллагьдал кьин кьазва, эгер заз ам жагъайтIа, за и къванцелди адан чин яда. Ада закай хъуьруьнар ийизвай лугьуз ван хьана заз». Ахпа ада шиирар туькIуьриз ва абур инсанрин арада лугьуз гатIумна. Гьа идалди адаз Пайгъамбардикай ﷺ хъуьруьнар ийиз кIан хьана, амма адавай ахьтин шиирар туькIуьриз хьанач, ада лугьузвай гафарик Пайгъамбардиз ﷺ лянет гъизвай ва адакай ягьанатар ийизвай гафар квачир.

Ам элкъвена хъфейла, лап тажуб хьайи Абу Бакра  Аллагьдин Расулдивай ﷺ жузуна: «Яраб адаз вун аквазвачир жал?!» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Адаз зун аквазвачир, гьакъикъатда Аллагьди ﷻ ам буьркьуь авуна». (Сира ибн Гьишам, 355-356-чинар).

 

Аллагьдин Расул ﷺ Аишадал эвленмиш хьун

Хадижа кечмиш хьайидалай кьулухъ Усман ибн Мазунан паб Гьавлат бинт Гьакима Пайгъамбардиз ﷺ лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, вун эвленмиш жедачни?»

- «Нел?» - жузуна ада.

- Эгер ваз кIанзаватIа хендеда ва я чара хьанвай дишегьлидал, эгер кIан хьайитIа рушвал гумай дишегьлидал.

- Рушвал гумайбурукай нел? – хабар кьуна Пайгъамбарди ﷺ.

- Аишадал – ваз виридалайни кIанзавай Абу Бакран  рушал, - жаваб гана ада.

- Хендедайрикай нел? – жузуна ада Гьавлатавай.

- Савда бинт Замадал, - лагьана ада, - ам вахъ инанмиш хьанва ва ви гуьгъуьна аваз физва.

- Вун абурун патав алад ва и кардин патахъай абуруз лагь, - буйругъна адаз Аллагьдин Расулди ﷺ.

Ада Абу Бакран  кIвализ тади авуна. КIвале Аишадин диде Ум Руммана авай.

- Я Ум Руммана, куь хизандиз гьихьтин шадвал ва берекат ракъурнаватIа килиг. Зун куь патав Аллагьдин Расулди ﷺ ракъурнава, Аиша це лугьуз! – лагьана ада.

- Акъваз Абу Бакр  хкведалди, ам исятда кIвализ хтун лазим я – лагьана Ум Румманади.

Са кьадар вахтунилай Абу Бакр  хтана. Гьавлата адаз шад хабар гуз тади авуна: «Я Абу Бакр , куь хизандиз гьихьтин шадвал ва берекат ракъурнаватIа килиг! Зун куь патав Аллагьдин Расулди ﷺ ракъурнава куь руш Аиша це лугьуз!»

- Адаз Аишадал эвленмиш жедай ихтияр авани кьван?! Ам адан стхадин руш я эхир, - хабар кьуна Абу Бакра .

Гьавлат Аллагьдин Расулдин ﷺ патав хтана ва Абу Бакра  вичиз гайи жавабдикай ахъайна.

Пайгъамбарди ﷺ адаз лагьана: «Ахлад адан патав ва лагь: «Вун Исламда зи стха я ва зун ви диндин стха я, гьавиляй заз ви рушал эвленмиш жедай ихтияр ава».

Гьавлат Абу Бакран  патав хтана ва Аллагьдин Расулди ﷺ лагьай гафар адал агакьарна.

Адалай кьулухъ Абу Бакра , кьве рикIин тахьана, вичин руш Пайгъамбардихъ ﷺ галаз некягь авун патал разивал гана. (ТIабарани (23/23)).

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-03-01 (Рамадан 1447 г.) №3.


Витамин D бес тахьун

Вучиз хъуьтIуьз им саки гьар садаз талукь я ва и кардиз вуч ийида? ХъуьтIуьз гзаф инсанри къуват авач, гуьгьуьл дегиш жезва, мукьвал-мукьвал мекьи жезва, ахварай аватзавач лугьуз, арзаяр ийизва.   Адет яз ахьтин гьалдин себебар чна а кардай жагъурзава хьи, ам кьуьд я, мичIи яргъи йифер,...


ФитIр закатдин важиблувал

Закату-ль-ФитIр – сагь гьар са мусурманди, Рамазан вацра сивер хуьн-техуьнилай аслу тушиз гузвай ферз тир садакьа я. Умаран хва Абдуллагьа Пайгъамбардин ﷺ гьадис ахъайна: «Мусурманрин арадай итим ва дишегьли, азадди ва лукI талагьна, Рамазан вацра закату-ль-ФитIр гун гьар са инсандиз...


Аялдиз тIуьн ва тербия гун

Али бин Абу ТIалиба лугьудай: «Аялдиз дидедин некIедилай берекатлу ва менфятлу нек авач». Нек гьасил хьун ва акъатун патал хилбадин жевгьерди ва я гьалимади хъсан таъсир ийизва, амма мукьвал-мукьвал хилба ишлемишуни некIедин дад дегишарун ва аялдин къен ракъурун мумкин я.   Йикъа...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер заз и йисуз гьаж ийидай мумкинвал аваз хьайитIа, ам кьулухъ ягъайтIа жедани? Ибн Гьажар аль-Гьайтамиди вичин «Тугьфат аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Гьаж ва умра авунин мажбурнама инсандин хиве уьмуьрда са сеферда тунва. Амма абур кьулухъ ягъайтIа жеда, эгер: - гележегда абур ийидай ният...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

> Ислам динди инсандин уьмуьр вири патарихъай гуьрчегарзава. Ада мусурманриз зайифбурухъ галаз регьимлу жез, кесибриз садакьаяр гуз, чIехибуруз гьуьрмет ийиз, вичин хизандин къайгъуда жез, зулум ийизвайбуруз ва я четин гьалда гьатайбуруз куьмек гуз чирзава. Ада чаз диде-бубадиз, дустариз ва...