Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Рабиа ва Абу Бакр

 

Рабиа аль-Аслямиди ахъайзава: «Зи ва Абу Бакран арада къайи рахунар хьана ва ада заз зи кефи хадай гафар лагьана. Абу Бакр тадиз вичи лагьай гафарал пашман хьана ва заз лагьана: «Я Рабиа, вунани заз гьахьтин гафар лагь, ам ви патай заз кьисас жедайвал».

 

- Ваъ. За акI ийидач, - лагьана за.

- Вуна гьикI авуртIани заз акI лугьуда, тахьайтIа за Пайгъамбардиз ﷺ арза ийида.

- За акI ийидач, - тикрарна за адаз.

А чIавуз Абу Бакр Аллагьдин Расулдин ﷺ патав фена ва зунни адан гуьгъуьна аваз фена. А вахтунда зи тайифадай тир инсанар атана ва заз лагьана: «Аллагьди ﷻ Абу Бакраз регьим авурай, адаз валай Аллагьдин Расулдиз ﷺ куьн патахъай арза ийиз кIанзава, ада ви кефи я хьи ханвайди?!» За абуруз лагьана: «Квез чизвани а кас вуж ятIа?! Ам магъарада хьайи кьве касдикай сад я, ам мусурманрин агъсакъал я. Алад куьн, анихъ хьухь. Нагагь ам элкъвейтIа ва куьн акуртIа, ада куьн зи пад кьаз вичиз акси яз атанвайбур хьиз жеда ва и карди адаз хъел гъида. Ада и кардикай Аллагьдин Расулдиз ﷺ лугьуда ва адак хъел квайди акурла, Аллагьдин Расулдизни ﷺ хъел къведа. Эгер абуруз кьведазни хъел атайтIа, Аллагьдизни ﷻ хъел къведа, а чIавуз Рабиа телеф жеда!» Абуру заз лагьана: «Бес чна вуч ийида?» «Куьн ахлад», - лагьана за абуруз.

Абу Бакр Аллагьдин Расулдин ﷺ патав фена, адан гуьгъуьналлаз зунни фена. Ада Пайгъамбардиз ﷺ хьайивал ахъайна. Адаз яб гана, Пайгъамбарди ﷺ кьил хкажна, заз килигна ва хабар кьуна: «Я Рабиа, ви ва ас-Сиддикьан арада вуч хьана?» За лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, чи арада къайи рахунар хьана ва ада зи кефи хадай гафар лагьана. Ахпа ада завай зани гьахьтин гафар вичиз лугьун истемишна, амма за лагьанач». А вахтунда Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Дуьз я, адаз жаваб хгумир. Вуна Аллагьди ﷻ валай гъил къачурай лагь». А вахтунда за лагьана: «Аллагьди ﷻ валай гъил къачурай, я Абу Бакр».

Гьасана ахъайзава: «Анай хкведайла, Абу Бакр шехьзавай».

 

Багъда нуькI

Садра Абу Бакр багъдиз фена ва ана адаз тарарин сериндик квай нуькI акуна. Адаз килигна, Абу Бакра лагьана: «Ваз хъсан я, нуькI. Вуна и тарарилай емишар незва, абурун сериндик ял язава ва ваз гьахъ-гьисаб жедач. Агь, эгер Абу Бакр ваз ухшар хьанайтIа!»

 

Абу Бакран эменни

Са сеферда Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Абу Бакран эменниди хьиз, заз садан эменнидини куьмек ганач». И гафар ван хьайила, Абу Бакр шехьна ва лагьана: «Бес зун ва зи эменни вибур тушни, я Аллагьдин Расул ﷺ».

Пайгъамбарди ﷺ Абу Бакран эменни вичинди хьиз ишлемишзавай.

 

Дин патал къурбандар

Абу Бакра дин кьабулайла, адан эменни яхцIур агъзур гимишдин пул тир. Ада гьижра ийидайла адаз вад агъзурни амачир, вири лукIар азад авун патал ва диндин игьтияжриз харжнавай.

 

Абу Бакран буба

Абу Бакра ахъайзава: «Зун зи буба Абу Кухафа галаз Пайгъамбардин ﷺ патав атана. Ада заз лагьана: «Кьуьзуь кас туна кIандай, зун къведай адан патав».

- Вун адалай лайихлу я ва ам ви патав атун лазим я, - лагьана за.

- За адаз кьетIен гьуьрмет ийизва, адан хциз зи вилик авай гьалдиз килигна, - жаваб гана Пайгъамбарди ﷺ.

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...