Главная

Ибрагьим пайгъамбардин хизандикай гьадис

Ибрагьим пайгъамбардин хизандикай гьадис

Ибн Аббаса агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ибрагьима Исмаилан диде (Исмаилан диде Гьажар тир. Ибрагьиман паб Саради, Египетдин пачагьдин патай адаз пишкеш яз ганвай Гьажар, ада вичи Ибрагьимаз багъишна. Гьажар руфунал залан хьайила, Сарадивай эхиз хьанач (ревноват ийиз хьана) ва адан бедендин пуд пай атIуда лагьана, кьин кьуна.

 

КичIе хьана, Гьажара юкьва чIул кутIунна, адан кьилер чиляй физ гелер чIурдайвал, адахъай катна) адан хва Исмаил галаз атана, гьа чIавуз адаз гьеле хур гузмай, ва ам мискIиндин вини паюна, гележегда Замзам акъатай чкадал экъечIнавай чIехи тарцин патав гвай КIвалин патав (яни гележегда Кябе эцигай чкадал) туна. А вахтунда Меккада (яни гележегда Мекка эцигай чкадал) са касни авачир, гьикI ядни авачиртIа, ва ада абуруз са шешелда авай хурмаярни яд авай цел туна, абур анал туна. Ахпа Ибрагьим элкъвена ва атайвал хъфена, Исмаилан дидедиз талукь яз лагьайтIа, ам гьарайиз адан гуьгъуьниз фена: «Я Ибрагьим, вун гьиниз хъфизва, чун инсанар авачир ва са затIни авачир дереда туна?!», - ада и гафар са шумуд сеферда тикрарна, амма Ибрагьим адахъ гьатта элкъвенач. Ахпа ада Ибрагьимавай жузуна: «Ваз икI авун Аллагьди ﷻ эмирнавани?» Ада лагьана: «Эхь». Исмаилан дидеди лагьана: «АкI ятIа Ада чун пуч жедайвал ийидач!», - ахпа Исмаилан патав хтана, Ибрагьим лагьайтIа, хъфена. Ас-Сания лугьудай чкадал (дагъдин кьилелай анихъ элячIдай гирведин тIвар) агакьайла, абуруз ам таквадайла, ам КIвал галай патахъ элкъвена, гъилер цавуз хкажна ва Аллагьдиз ﷻ дуьа авуна (ихьтин гафар лагьана): «Чи Рабби, гьакъикъатда, за зи несилдин са пай са затIни экъечI тийизвай дереда туна, Ви Къадагъа тир кIвалин патав. Чи Рабби, къуй абуру капI авурай ва абурухъ (бязи) инсанрин рикIер элкъуьра, ва абуруз емишар це, абуру шукур ийидайвал (Ваз)!» Исмаилан дидедиз талукь яз лагьайтIа, ада адаз хур гузвай ва Ибрагьима тур яд хъвазвай, амма цел ичIи хьайила, ам ва адан хва цихъ къаних жез башламишна. Ам килигиз хьана, гьикI адан хва цихъ къанихвиляй адан вилик агаж жезвайтIа, ахпа ам туна фена, вучиз лагьайтIа адаз гузвай азиятриз килигиз кIанзавачир. Ахпа адаз акуна хьи, абур алай чкадиз виридалайни мукьвал ас-Сафа кIунтI (Абу Къубайс дагъдин са хел) ала. Ам анал хкаж хьана, дередихъ элкъвена ва са кас аквадатIа лугьуз умуд аваз, аниз килигиз хьана, амма са касни акунач. А вахтунда ам ас-Сафадилай эвичIна ва дередиз агакьайла, вичин перемрин ценер хкажна ва катна, гьикI аман атIанвай инсан катдатIа, ам дередин а патаз акъатна ва аль-Марвадал агакьна (ас-Сафа ва аль-Марва – Кябедин патав гвай кьве кIунтI я). А кIунтIунал хкаж хьана, са кас аквадатIа лугьуз умуд аваз, ам и патаз, а патаз килигиз хьана, амма мад са касни акунач, ва гьакI ада ирид сеферда гьа рехъ авуна (маса гафаралди лагьайтIа, ам кIунтIарин арада инихъ-анихъ чукуриз хьана, пудра са кIунтIунин кукIвал ва кьудра муькуь кIунтIунин кукIвал хкаж хьана). Ингье вучиз инсанар абурун арада къекъвезватIа (яни гьаж ва умра ийидайла зияратчияр ас-Сафа ва аль-Марва кIунтIарин арада къукъуьн).

 

«Риязу-с-Салигьин» ктабдай

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...