Главная

Ибрагьим пайгъамбардин хизандикай гьадис

Ибрагьим пайгъамбардин хизандикай гьадис

Ибн Аббаса агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ибрагьима Исмаилан диде (Исмаилан диде Гьажар тир. Ибрагьиман паб Саради, Египетдин пачагьдин патай адаз пишкеш яз ганвай Гьажар, ада вичи Ибрагьимаз багъишна. Гьажар руфунал залан хьайила, Сарадивай эхиз хьанач (ревноват ийиз хьана) ва адан бедендин пуд пай атIуда лагьана, кьин кьуна.

 

КичIе хьана, Гьажара юкьва чIул кутIунна, адан кьилер чиляй физ гелер чIурдайвал, адахъай катна) адан хва Исмаил галаз атана, гьа чIавуз адаз гьеле хур гузмай, ва ам мискIиндин вини паюна, гележегда Замзам акъатай чкадал экъечIнавай чIехи тарцин патав гвай КIвалин патав (яни гележегда Кябе эцигай чкадал) туна. А вахтунда Меккада (яни гележегда Мекка эцигай чкадал) са касни авачир, гьикI ядни авачиртIа, ва ада абуруз са шешелда авай хурмаярни яд авай цел туна, абур анал туна. Ахпа Ибрагьим элкъвена ва атайвал хъфена, Исмаилан дидедиз талукь яз лагьайтIа, ам гьарайиз адан гуьгъуьниз фена: «Я Ибрагьим, вун гьиниз хъфизва, чун инсанар авачир ва са затIни авачир дереда туна?!», - ада и гафар са шумуд сеферда тикрарна, амма Ибрагьим адахъ гьатта элкъвенач. Ахпа ада Ибрагьимавай жузуна: «Ваз икI авун Аллагьди ﷻ эмирнавани?» Ада лагьана: «Эхь». Исмаилан дидеди лагьана: «АкI ятIа Ада чун пуч жедайвал ийидач!», - ахпа Исмаилан патав хтана, Ибрагьим лагьайтIа, хъфена. Ас-Сания лугьудай чкадал (дагъдин кьилелай анихъ элячIдай гирведин тIвар) агакьайла, абуруз ам таквадайла, ам КIвал галай патахъ элкъвена, гъилер цавуз хкажна ва Аллагьдиз ﷻ дуьа авуна (ихьтин гафар лагьана): «Чи Рабби, гьакъикъатда, за зи несилдин са пай са затIни экъечI тийизвай дереда туна, Ви Къадагъа тир кIвалин патав. Чи Рабби, къуй абуру капI авурай ва абурухъ (бязи) инсанрин рикIер элкъуьра, ва абуруз емишар це, абуру шукур ийидайвал (Ваз)!» Исмаилан дидедиз талукь яз лагьайтIа, ада адаз хур гузвай ва Ибрагьима тур яд хъвазвай, амма цел ичIи хьайила, ам ва адан хва цихъ къаних жез башламишна. Ам килигиз хьана, гьикI адан хва цихъ къанихвиляй адан вилик агаж жезвайтIа, ахпа ам туна фена, вучиз лагьайтIа адаз гузвай азиятриз килигиз кIанзавачир. Ахпа адаз акуна хьи, абур алай чкадиз виридалайни мукьвал ас-Сафа кIунтI (Абу Къубайс дагъдин са хел) ала. Ам анал хкаж хьана, дередихъ элкъвена ва са кас аквадатIа лугьуз умуд аваз, аниз килигиз хьана, амма са касни акунач. А вахтунда ам ас-Сафадилай эвичIна ва дередиз агакьайла, вичин перемрин ценер хкажна ва катна, гьикI аман атIанвай инсан катдатIа, ам дередин а патаз акъатна ва аль-Марвадал агакьна (ас-Сафа ва аль-Марва – Кябедин патав гвай кьве кIунтI я). А кIунтIунал хкаж хьана, са кас аквадатIа лугьуз умуд аваз, ам и патаз, а патаз килигиз хьана, амма мад са касни акунач, ва гьакI ада ирид сеферда гьа рехъ авуна (маса гафаралди лагьайтIа, ам кIунтIарин арада инихъ-анихъ чукуриз хьана, пудра са кIунтIунин кукIвал ва кьудра муькуь кIунтIунин кукIвал хкаж хьана). Ингье вучиз инсанар абурун арада къекъвезватIа (яни гьаж ва умра ийидайла зияратчияр ас-Сафа ва аль-Марва кIунтIарин арада къукъуьн).

 

«Риязу-с-Салигьин» ктабдай

2026-05-01 (Зуль Къаада 1447 г.) №5.


Жуван нефсинихъ галаз женг чlугун

Суал: Са бязибуру жуван къизмишвилихъ ва нукьсан-синихрихъ галаз женг чIугун чIехи жигьад я лугьузвай тIарикъатдин устазрин гафар тапарар я лугьуз тестикьарзава. ЧIехи жигьад абуру кафиррихъ галаз тухузвай дяве я лугьузва. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, гьахъ туш. Къуръандай, гьадисрай ва чIехи...


Эминхуьре диндин гурлу межлис

18-апрелдиз Стlал Сулейманан райондин Эминхуьруьн мискlинда диндин зурба мярекат кьиле фена. Межлисдиз «Дуьадин межлис» лугьудай тlвар гана, вучиз лагьайтlа и мярекатдал Дагъустан ва вири Россия Аллагьди ﷻ бедбахтвилерикай хуьн патал гзаф дуьаяр авуна.   Малум тирвал, алай йисан...


КпIунин арканар

Кпlунин арканар, яни чеб галачиз капI дуьз тежезвай, адан чарасуз паяр (дестекар) ибур я:   Ният (адан шартIар: ам кпIуниз гьахьдайла «Аллагьу акбар» лугьудай чIавуз рикIяй фикир авун; гьи капI ийизватIа тайинарун; ийизвайди ферз-капI, яни суннат-капI тайинарун. КIвачел дуьз...


Пак калам

Сура аль-А`раф (Манийвилер) эвел алатай нумрайра   196. Гьакъикъатда, зи арха – Аллагь я, (паяралди) Ктаб ракъурай. Ада (неинки са пайгъамбарриз, гьакI вири) авлияйриз архавалзава.   Адалай гъейри низ куьне ибадат ийизватIа, абурувай квез куьмек гуз жезвач. Абурувай гьатта...


Кьиникьихъ галаз алакъалу Шариатдиз акси адетар

1.         ЯхцIурар (яхцIурни цIикьведар) къейд авун патал тешкилзавай межлисар. Кьейиди рикIел хкун патал адетар ийидайла мусурман тушир халкьарин адетриз тешпигь жедай ихтияр авач. Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанвайвал, яс пуд йикъалай гзаф кьадай ихтияр...