ЗухIа-чак

ЗухIа-чак

ЗухIа-чак

ЗухIа-чак суннатсса чакри. Мунил чIун дучIайссар баргъ ччаллул лахъшиврийсса (3,5 метра) гьаз хьусса чIумал, баргъ ссавнил дянив бияннин буван бучIиссар.

ЗухIалул чаклил яла чанмур кIира ракааьтри, яла чIярумур ацIния кIира ракааьтри, яла ххирамур – мяйра ракааьтри, Цирдагу кIи-кира дуллай бувайссар. Цалчинсса ракааьтраву «АльхIамрал» хъирив сура «Аш-Шамс» ва «аль-Кафирун» буккайссар, кIилчинмур ракааьтрай сура «Аз-ЗухIа» ва «Кьулгьу» буккайссар. Ялагу буллай ухьурча, цалчинмий ракааьтирттай «АльхIамрал» хъирив «Аль-Кафирун», кIилчинминнуй «Кьулгьу» буккинссар. Вай сурарду къакIулманал къабувккуна бувангу бучIиссар, амма бувккуну бувмунил чири хъунмассар. ЗухIалул чIун хьуннин кIюрххил чак бувсса кIанайва щяивкIун, баргъ гьаз шайхту му чакгу буварча, муниннин дунияллул гъалгъагу къабувну, му хъиннува хъинссар. Мунал бувцири бунагьру шюшайссар, хьхьирил хьамаксса бухьурчагу.

ЗухIалул чаклил хъирив ва дуаь дурккуну хъинссар: «Аллагьумма анна ззухIа-а зу-хIаука, валь-багьа-а багьаука, валь-жамала жамалука, валь кьуввата кьувватука, валь-кьудрата кьудратука, валь-эсмата эсматука. Аллагьумма ин кана ризкьи фи-ссамаи фа-анзильгьу, ва ин кана фи-ль арзи фа-ахриджгьу, ва ин кана муаьссаран фа-яссиргьу, ва ин кана хIараман фа-тIагьгьиргьу, ва ин кана баэдан факьаррибгьу, би хIакки зухIаика, ва багьаика ва жамалика, ва кьувватика, ва кьудратика, атини ма атайта эбадака ссалихин».

МухIаммад Идавсил ﷺ чIявусса хIадисирттаву бувсун бур зухIалул чаклил даражалуя. «Алжаннул ца хьулу буссар «баб аз-зухIа» тIисса. Кьиямасса кьини ца оьвчай адиминал оьвчинтIиссар, зухIа-чакру буллай бивкIминнал хьулу вари, ванивух Алжаннавун буххи куну». Ялагу Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «ЗухIалул чаклий даин шайма – тавба даймари, му чак –тавба дайминнал чакри». (ХIаким)

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Даин зухIалул чак байманал бунагьирттал аьфву бувайссар. ЗухIалул кIира ракааьт дурманал цIа гъапулминнавух къачичайссар. Мукьра дурма аьбидинтуравух чичайссар. Ряхра дурманан му кьини бунагь ялун къабияйссар. Мяйра дурма салихIминнавух чичайссар. АцIния кIира дурманан Алжаннаву къатри дувайссар». (Ибну Мажагь, Тирмизи)

ЗухIалул кIира ракааьт цува сагъну-саламатну ляхъан аврин щукрулунгу, цащава буван къашайсса цадакьарттан кIанайгу дацIайссар.

Имам Дайламил бувцусса хIадисраву увкуну бур: «Мунафикьнал зухIалул чакгу къабайссар, «Ал­Кафирун» тIисса сурагу къабуккайссар».

ХIасан Аьлиев

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


Бунагьру багъишла битайсса кьини

Зуль-ХIижжалул 9-мур кьини – Аьрафа (Аьрафат) кьинири. Му кьини хIажитал «Аьрафа» тIисса даралуву бикIайссар. Аьрафа кьини азарва «Кьулгьу» («Аль-Ихляс») бувккуну хъинссар. Мукун буккайманал циняв бунагьру багъишла битантIиссар куну бур...