Суал-жаваб

Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур?

Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар:

  1. Данди буккаврил ягу тренировкардал цIаний чурххал цIуллушиврун зарал хъанай бухьурча;
  2. БакIрайх, лажиндарайх ягу цайми агьамсса чурххал базурдайх бищаву духьурча;
  3. Муттаэнайн ссивцIу, душманшиву духьурча;
  4. Му спортрайн арцу дишаву (ставкарду) духьурча;
  5. Чара бакъа кIучI буван аьркинсса чурххал базурду (аьврат) чIалачIисса янна лаххан багьлай бухьурча.

Идавсил ﷺ увкуссар: «Я винма, я цайминнан зарал мабувара» (АхIмад).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Инсан атлатисса кIанай мабацIари. Микку буминнайн Аллагьнал ﷻ нааьна дияйссар…» (ТIабарани).

 

 

 

На ура къашавайсса, ХIажлив гьан къабюхълахъисса инсан. Цаппара шиннардил хьхьичI на ттухлува фаризасса ХIажлив цама инсан гьан увссия. БучIиссарив утти ттун ччай бур ттухлува ссуннатсса ХIаж бувансса инсангу гьан уван?

Имам Шафиинал мазгьабрайн бувну, ХIаж буван къашайманахь ихтияр дуссар цахлува ссуннатсса ХIажлив цама гьан уван.

(«ХIаваши Ширвани»)

 

 

 

Инсаннал сурат рирщуну, ганан къакIулнува (цIукъавххуну) интернетраву дишин бучIиссарив?

Инсанная рязишиву къаларсун ганал сурат рищун ихтияр дакъассар, цанчирча, Исламрал къадагъа дирхьуну дуссар инсаннан цукунсса-бунугу зарал биян буван. Инсаннал ас-ламус, узданшиву кьюкьин данмур дуллангу къабучIиссар, мунияту, ихтияр дакъассар цIукъавххуну сурат рищун ва га чун-дунугу гьан дуван ягу интернетраву дишин. Мукун баву – бугьтан бавриха лавхьхьуссар.

ХIадисраву увкуну бур: «Аллагьнал ﷻ танмихI бувантIиссар бусурманчунан зарал бувайманан ягу ганащал муттаэшиву дуллалиманан» (Абу Давуд, Тирмизи)

Цамур хIадисраву тIий бур: «Нааьна хьуннав бусурманчунан зарал бувманайн ва га хъяврин увманайн» (Абу Давуд).

 

 

 

Каний мусил ягу арцул ссят дархIуну занан бучIиссарив?

Мусил ссят дахIаву хIарамссар арамтуннангу, хъаннингу.

«Танвируль-Кьулуб»

 

 

 

Цаманал хьхьичI хъус-арцуйнусса бурж ливчIун инсан дунияллия гьарча ци буван аьркинссар?

Дунияллия гьаннин лахъан къавхьуну ливчIсса бурж лахъан аьркинссар ганая махъ лирчIсса хъуслия, ягу буржирай дуллуманая хIалалшиву ласун аьркинссар.

(«МахIалли»)

 

 

Хавар бусласисса кIанай инсаннал аьнч учирча, бусласимур тIайлассар тIун бикIай. Буссарив мукунсса зад Исламраву?

Мунил хIакъираву Идавсиясса ﷺ хIадис бур. Абу Яълал «Муснад» тIисса луттираву чивчуну бур: «Зуватусса цаннал ци-бунугу бусласисса чIумал, ганал чIаравманал аьнч учирча, му хъанахъиссар бусласимур тIайлашиврул лишан».

Имам ТIабаранил луттираву кIицI лавгсса хIадисравугу увкуну бур: «Хавар бусласиманал чIаравманал аьнч учирча, мири яла тIайламий махъру».

(«Фатава Навави»)

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


8 агьамсса калима

Вай мукъурттия байбишайссар ва къуртал шайссар инсаннал оьрму. Вайннул агьамшивугу хъинну хъуннассар. Вай калимартту бусурманнал гьарца кьини зумух ласай, цавайннал чIяруну, вайминнал чанну.   Шагьадат أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...