Арулва махъ

Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.

 

Вай махъру лавхьхьуманан кIул хьунтIиссар Заннайн ﷻ мютIийшиврул нахIушивугу. Ми махъругу:

  • Ци-дунугу дуллай айивхьусса чIумал «Бисмиллагьи-р-рахIмани-р-рахIим» учаву.
  • Дуллалимур къуртал дувайхту хъирив «АльхIамдулиллагь» учаву.
  • Аьркин бакъасса махъ мазрайн бучIайхту «Астагъфируллагь» учаву.
  • Ци-дунугу дуван дакIнин багьсса чIумал «Иншааллагь» учаву.
  • Хъин бакъасса заращал хьуна акьирча «Ла хIавла ва ла кьуввата илла биллагьил аьлийил аьзим» учаву.
  • Цала ялун бала бучIарча «Инна лиллагьи ва инна илайгьи ражиоьн» учаву.
  • Хьхьувай бикIу, дяхтта бикIу цалва маз «Ла илагь илла Ллагь, МухIаммад расулуллагь» тIий вардиш баву.

Ялагу аьлимтурал увкуну бур: «Арулва аьмал буссар инсаннал гьав чанна лахъан дувайсса:

  • Эбадатраву дакI марцIшиву;
  • Нитти-буттайн мютIийну, вичIи дирхьуну икIаву.
  • Мачча-гъаннащал авкьуну икIаву, миннал хьхьичIсса буржру биттур баву.
  • Бунагьру буллай цала оьрму зия къабаву.
  • Цала гьавасрал хъирив къаачаву.
  • Дуллалисса тIааьт-эбадат хъинну ялув авцIуну даву.
  • ЧIявуну Аллагьнал ﷻ цIа кIицI лагаву».

 

Инсаннал хъус-маэшатраву барачат чан байсса тIуллу:

Бунагьру баву, щялмахъ бусаву, кIюрххил баргъ букканнин шанашаву, кIачIану шанан утту ишаву, кIачIану хIажатханттувун уххаву, щин ялув хьуну унува дукра дукаву, щяв багьсса ччатIул касакирттах баччибакъашиву даву, лаччул ва чимусрал ккиртту ччуччаву, аццух цIинцI дахьлахьаву, хьхьувай цIуши буклакаву, хъунив хьуминал хьхьичI хIурмат-адав дакъа ачаву, нитти-буттайн цIанийну оьвчаву, дархьусса цIинцI къатлувура кьадитаву, дири-дирирмуних ягу кьяртрах ккарччив марцI дуллалаву, бухкIуллуву щяикIаву, аьрщарай кару шюшлашаву, бухкIуллуйн чул бивщуну ацIаву, чурххай дунура янна дуруххаву, чурххайсса янналух лажин лишаву, къатлуву ххялцул чухъри кьадитаву, чаклил хIакъираву баччибакъашиву даву, хIажатханттуву чаклин иссаву, кIюрххил чаклил хъирив ччяни мизитрава увккун лагаву, кIюрхил ччяни базаллувун лагаву ва махъ чIалну базаллува зана икIаву, цала оьрчIан къаххуйсса дуаь даву, уф увкуну чирахъ лещан баву, дукра дусса тахIни-кIичIу ялун зад диян къадурну кьадитаву, нитти-буттаха ххуйсса дуаь къадаву, гъавгъсса кьаламрах чичлачаву, лялуя ларайсса янна щяивкIун лаххаву, лялуя яларайсса янна авцIуну лаххаву.

 

«Тяълимул мутааьлим» тIисса луттирава

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Шанугу - неъмат

Шанашаву – Аллагьу Тааьланал жунма буллусса хъунмасса неъмат хъанай бур. Шанашисса чIумал инсаннал чурх ва къюкI дигьа лаглай дур, инсан игьалаглай ур. Гьарца затираву кунна, шанан утту ишавривугу дуссар цилла адабру:   1) ХъатIан чак бувну махъ аьркин бакъасса гъалгъарду къабуллай,...


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...