«Бисмиллагь»

«Бисмиллагь»

Ца ппурттуву даврия увкIсса буттал Салимлухьхьун буллуну бур «ОьрчIан исламрал диндалия» тIисса лу. Ислам тIурчан му чIумал ивкIун ур хъунама уссил телефондалий тIуркIурдай уклай.

– Цахъис хIаллайсса дукьача телефон, ургу на ци лавсун увкIун урив, – увкуну бур буттал Салимлухь. Арсналгу къачча-къаччайнма луттирах ягу бивтуну, цIунилгу телефонналувун увххун ур. Буттал, ялагу СалимлучIан гъан хьуну увкуну бур:

– Салим, на лавсун увкIмур цIанакул вил канихьмунияр агьамссар. ТIитIача, ххал бува цукунсса ци лу лавсун бурив на винма. Буттал кьянкьа-кьурчIину бувсса амрулия нигьа увсун, Салимлул телефонгу тиннай дирхьуну, лу канил бувгьуну бур.

«Бисмиллагь» – ва мукъуя байбивхьуну бур лу. Гихунмай ккалаккини чивчуну бивкIун бур гьарца даврил дайдихьу дувайни, хаснува дукралух щяикIайхту чара бакъа «Бисмиллагь» учин аьркинссар тIий. Микку Салимлун дакIнин багьну бур, цанма «Бисмиллагь» учин ччя-ччяни хъама битлай бивкIшиву. Луттираву чивчуну бивкIун бур, «Бисмиллагь» къакуну канакисса дукралувух щяйтIан хIала буххайшиву. Луттираву ккарксса, къусух ккурч канакисса оьрчIал кIичIулувун щяйтIаннул урисса кару ликIлай дукра канакисса суратрая Салимлул дакI оьзлай диркIун дур. Му чIумал къатлувун увххусса буттал, цIувххуну бур луттираву бувккумуния. Асрнал буттан ккаккан дурну дур луттираву цанма тIааьн бакъасса асар биян бувсса сурат. Буттал увкуну бур:

– Жунма дукра дукан щябикIайни «Бисмиллагь» учин хъама бивтутари щяйтIан буссар лултту рургьуну буруглай. ЩяйтIан буссар супралул лагма гьанай, цуманан «Бисмиллагь» учин хъама бивтун бурив ххал бувну, мунал дукралувун хIала буххан яру ливчуну. ЩяйтIаннул дукрагу мури. ЩяйтIан буччин буллан къаччиманан «Бисмиллагь» учин хъама битан къабучIиссар.

– Буттай, ттун ца-цал нава дукра канакини «Бисмиллагь» увкурвав, къаувкурвав тIий дакIнийн багьлан къабикIай. Ца-цалгу дукра дукан гъирарай щяивкIун уна ттувува нава пикрилийну «Бисмиллагь» учара.

– Ттул арс, пикрилийну учаву къагьассар. Улуча винмагу, щяйтIаннунгу баянну. Агана дукра канай айишиннин «Бисмиллагь» учин хъама бивтун бухьурчан, бусанна Идавсил ﷺ заманнай хьусса иширая: «МухIаммад Идавс ﷺ хIаласса супралух щяивкIсса ца инсаннал дукра дуканцIа «Бисмиллагь» къаувкуну бур. Махъва-махъ ливчIусса ца хъис зумув лавсун махъ мунал увкуну бур: «Бисмиллагьи аввалягьи ва ахирагьи» («Аллагьнал цIания байбихьулийгу, байлитIулийгу») куну. Му чIумал, Идавсил ﷺ пишгу куну, увкуну бур: «БакIрая ччаннайн бияннин щайтIан вищал буссия дукра канай, ина Аллагьнал ﷻ цIа зумух ласайхту, мунил цила лякьлувун ларгмур махъуннай руртIунни». (Абу Давуд, Ан-Насаи)

– Ттул арс, дакIний бити гьарица даврил дайдихьулий «Бисмиллагь» учин аьркиншиву. ХIасил, инава дукра канай айишайни хIарачат булува Аллагь ﷻ хъама къаитан ва мунал цIа кIицI лаган. Утти тIурчан, Салим, ачу жунма ниттил тIивтIусса супралухун. Салим буттащал лавгун ур супралухун.

– Уттирив ттун тачIав хъама къабитанссар щяйтIант лихъан бувайсса, дукра канан айишайни учайсса, яла агьаммур махъ учаван, – пикрирдай ивкIун ур Салим.

АЬЙШАТ ЮСУПОВА

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


Мюнпатсса дуаьрду

Мудан заралунния бурувччуну бикIаншиврул   КIюрххил ва гьанттайннай шамилла дуккайссар ва дуаь: باسْمِ اللَّهِ الَّذي لاَ يَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ شَيْءٌ فِي الأرْضِ وَلا في السَّماءِ، وَهُوَ السَّمِيعُ العَلِيمٌ «БисмиЛля́гьи ллязи́ ля́ язурру мааьсмигьи́ шай’ун филь-арзи ва ля́...


Аллагьнайн ﷻ таваккул бутаву

Таваккулданул мяъна КIулну бикIияра, таваккул – му паракьатшиву дакъасса гьалакшивур ва гьалакшиву дакъанурасса паракьатшивур. Мунил мяънагу – ина буллугъшиврухгу, мискиншиврухгу ца куццуй уругавур. Щаллуну Аллагьнайн ﷻ вихшала диша, вила оьрму Заннайн тапшур бува щак къаувкуну, му...


Аьдатрайсса Исламрал ххуллур цанмагу, чингу мюнпатмур

Цалчинмур ЦIувкIратусса ХIажикьурбаннул ва Лайлил душ Эльмира (Ххадижат) Нуруттинова республикалий машгьурну бур Исламрал журналист ва динийсса жяматийсса ишккакку хIисаврай. Исламрал хъаннил мероприятияртту дачин дувангу чIярумур чIумал ванийн вихшала дувай. Дагъусттаннал Муфтиятрал просвещениялул...


ХIалал-хIараммунил баян

Аллагь Тааьланал дунияллий халкьуннан, дуллусса хъусру ризкьи-маэшат хIалалссагу дуссар, хIарамссагу дуссар. КIинниллагу дянивсса щак буссагу дуссар, мунийн «шубгьа» учайссар.   Шубгьа хъанахъиссар я хIалалшиву, я хIарамшиву чIявуминнаща личIий дуван къашайсса, цукунссарив кIул...


СсахI бичаву

Хъус марцI дуван хъуслий закат ялув бувсса кунма, чурх марцI буван, зумалувусса диялдакъашивуртту кIучI дуван, зума АллагьначIа ﷻ кьамулну лякъин, зумаритавал ссахIгу ялув бувссар. Инсаннал дургьусса зума лухччи-ссавнил дянив дарцIуну дикIайссар, ссахI букканнин ссавруннайн...