Чакру хъирив лахъан аьркинссарив?

Чакру хъирив лахъан аьркинссарив?

ЦIанасса чIумал интернетраву хьунадакьай личIи-личIисса кьатIаллил билаятирттаясса вяъзачитурал роликру, инсаннал къабувну ливчIсса чакру бухьурча, гай хъирив лахъан аьркиншиву дакъассар тIисса. Бачияра ГьунчIукьатIатусса машгьурсса аьлимчу Кьурбан-Аьлил луттираву ва иширал хIакъираву чивчумур ххал банну.

 

Кьасттирай чак чIумувату буккан битан цукунчIав ихтияр дакъассар. Шариаьтрал кьамул бувайсса багьана бакъана буккан битарча, му чак мугьлат бакъа хъирив лахъан аьркинссар. Шанан ивкIун, хъама бивтун ягу цамур оьзрулину ливчIмурдив гацIана хъирив къалавхъун, махъ лахъан битан бучIиссар, амма цалва бурж ччяни щаллу буваншиврул анаварну хъирив лахъарча хъинссар. Идавсил ﷺ увкуссар: «Хъама бивтун ягу шанай ливчIун чак ливчIманал дакIнин багьувкун бувача», –куну.

ЧIявусса чакру ливчIун бухьурча, хьхьичI-хъирив лахъавугу суннатссар: цал кIюрххил чак, яла ахттайн чак, яла махъмигу мукунма. Ахттакьунмай, ахттайн чак хъирив лахълай ухьурча, хьхьичI ахттайнмур хъирив лавхъун хъинссар, ахттакьунмунил чIун дуккавай дакъахьурча. ЧIун дуккавай духьурча, цал цила чIумалсса чак буван аьркинссар. Жяматрай буллай ухьурчарив, ахттакьун чак имамнал хъирив бувну, яла ахттайн чак хъирив лахъанссар, мукунма гаймигу.

ЛивчIсса чак хъирив лахъаврил личIийсса чIунгу дакъассар, бюхъайссаксса ччяни лахъан аьркинссар, та бухьурчагу. ЧIявусса цал аьрхIал хъирив лахъангу бучIиссар. Цащава циксса чакру ливчIривав тIий ухьурча, тти къаливчIхьунссар куну кьянкьану дакI дацIаннин хъирив лахъанссар. ХIатта фаризасса чакру хъирив къалавхъун бунува суннат чакру буллан къабучиссар тIисса аьлимталгу бур.

ХIадисраву увкуну бур: «Лахъисса хIаллай чакру кьабитлай, пикри бакъашиву дурну ивкIун, яла пашман хьуну хIакьсса тавбагу дурну, хъирив лахълай, циксса ливчIссарив къакIулну хъирив къалаявай ухьурча, ххамис хьхьуну ххюцIалла ракааьт чаклил дуванссар, гьарца АлхIамрал хъирив Кьулгьугу буклай. Яла му бувну къуртал хьувкун ттуршилва «асттагъфируллагь» учинссар. ИвчIаннин хъирив лахълай ивкIун, хъирив къалавхъна ливчIсса чакурдияту каффаратну бикIантIиссар му чак». ЛивчIсса чак хъирив къалавхъун ивчIарчарив, мунахлу цаманал буван къабучIиссар, мунай аьчIагу ялув дакъассар. Амма Аллагь Тааьланал багъишла къаитарча, мунил бунагьрава къауккайссар. Мукунманал гьарца чаклих ца-ца кIияма ягу бачIи ссахI къалмул булунссар тIиссагу бур мискинтуран, муная лирчIсса хъуслил шанма бутIул ца бутIуяту.

Ца савав дакъасса ссуннат чак личIарча, масала чаклил хьхьичI-хъирив бувайсса ратибат кунмасса, эдрал чак кунмасса, зухIалул чак кунмасса, мигу хъирив лахъан суннатссар. Савав дусса суннат чакру тIурча хъирив къалахъайссар, масала баргъ-барз бугьаврил чак кунмасса, мизит хъун баврил суннат чак кунмасса.

 

«НасихIатуль-аьвам»

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Неъматрал кьимат

Ца билаятрай къурагъсса шин хьуну, щин чан хьуну диркIун дур. Гиккусса ца мискинсса адиминан пикри хьуну бур, щин дукканхьуви тIий, аьрщараву къуй дуккан. Дуклай чансса куртI шайхту лявкъуну бур ссаллив бувцIусса хъунмасса буттукьа.   Га тIивтIусса адимина хIайран хьуну ливчIун ур гиву думур...