Яла чири гьарзамур даву

Яла чири гьарзамур даву

Яла чири гьарзамур даву

Кулпат – жяматрал гьанури, чара бакъасса бутIари. Кулпатраву дулайссар тарбия оьрчIан, ялун нанисса никиран. Исламраву хъуннасса агьамшиву дуллуну дур кулпатравусса, гъанминнащалсса арарду цIакь баврин. Буцинну му иширан хас бувсса цаппара хIадисру.

 

  1. Абу Гьурайрал бувсун бур Идавсил ﷺ увкусса махъру: «Инсан дунияллия лавгукун, мунал хъинсса аьмаллу къуртал шайссар, шанма личIаннин:
  • садакьа-джария (бухкъалагайсса садакьа, масала, бувгьусса мурхь, бувсса ххуллу, ламу, мизит ва м.ц. халкьуннан мюнпат бусса садакьа);
  • инсантуран мюнпат буллалисса, хайр бусса элму;
  • нитти-буттаха дуаь дувайсса оьрчI-душ». (Муслим)
  1. Абу Аюб аль-Ансарил бувсун бур ца инсан ИдавсичIан ﷺ увкIун миннат бувшиву: «Бусикьай на Алжаннавун уххан увантIисса аьмаллая». Расулуллагьнал ﷺ увкуну бур: «Заннайн ﷻ мютIийну икIу, так ца Аллагьнайн ﷻ эбадат дуллалу, чак бува, закат була, гъан-маччашиврул арарду цIакь бува». (аль-Бухари).

 

  1. «ХIакьну, муъминтураву яла цIакьмур иман дуссар хъинсса хасият думанал ва цала кулпатран хъиншиву, цIими бувайманал». (ат-Тирмизи)

 

  1. «Аллагьнал ﷻ зун хIарам дурссар зула нинухълуннайн мютIий къашаву, хIурмат бакъашиву ва чалухъшиву». (аль-Бухари, Муслим)

 

  1. «Хъунив хьусса нину-ппу аяькьа дакъа кьабивтминнан баябуршиву хьуннав. Мукунсса инсан Алжаннавун къауххантIиссар». (аль-Бухари)

 

  1. «Гъанминнащал дахIаву так нач-ламусрал цIаний дувайманал цайвасса бурж биттур къабуллалиссар. Маччаминнал диялдакъашивуртту хъама диртун, гайннал хатIарду багъишла бивтун, дахIаву цIакь дуваншивул гайнначIан лагайманал цайвасса бурж щаллу бувссар». (аль-Бухари)

 

  1. «ХIакьну, яла чири лаваймур тIул – вила кулпатрал аьркиншивурттай арцу харж давури».

 

  1. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуну бур: «Маччаминнащал дахIаву дулувара ссалам булаврийнувагу». (ТIабарани)

 

  1. «Гъанчунащал дахIаву дуруччайма – му цащала хъинминнащал хъинма акъарча, му дахIаву кьукьин дурманащал хъинмари». (аль-Бухари)

 

  1. «Ца динар Аллагьнал ﷻ ххуллий, ца динар лагъ тархъан уван, ца динар садакьалун ва ца динар вила кулпатран харж дуварча, яла хъунмамур чири хьунтIиссар кулпатран харж дурсса динарданух». (Муслим)

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...