Мавлудрал барз

Мавлудрал барз

Гьашину октябрьданул 7-нний байбихьлахьиссар жула ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн увсса рабиоьлаввал барз. Ва зуруй чIяруну мавлудру даву ва салават дутаву диндалул аьлимтурал ххуй чулий ккаккан бувну бур. Халкь диндалучIан кIункIу бавриву мавлудрал хъунмасса кIану бугьлагьиссар. Дин-чак дуван хIукуматрал чулуха къадагъа дусса чIумалгума, мавлуд дуккаврия хъунмасса пайда хьуссар дин-исламрал гьанурду лахьхьин бавриву, Идавсил ﷺ оьрму кIул бавриву.

ЦIанасса чIумалгу Кьуръан буккин, Идавсил ﷺ оьрмулия бусан бавтIсса кIанттаву, гиккусса барачатрахлуну халкь диндалувун кIункIу хъанан бикIай. Цанчирча, мизитравун ягу диндалул мажлисрайн учIан нач хъанахъисса, ягу цалва пикри бакъашиврул цIаний къаучIайсса инсаннайн мавлудрайн оьвчирча, га къаувкIун къаикIай. Мунин бувну мавлуд дуккаву хIакьинусса кьинигу хъинну агьамсса давури. Мавлуд дуккаврил ккаккан буллалиссар бусурманнан цала Идавс ﷺ ххирашиву.

Имам Муслимлул ва имам Бухаринал бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «МухIаммад Идавс ﷺ Мадиналив увкIсса чIумал ганан ккавккун бур Аьшурдул кьини Аллагьнайн щукрулун зума дугьлагьисса жугьутI, га кьини Муса идавс ﷺ Фиръавннуя ххассал хьуну тIий. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Муса ﷺ идавсичIан зунияр жу гъанссару», – куну, ганияр махъ Аьшурдул кьини зума дугьлан ивкIссар. Мукунма, хIадисирттаву бувсун бур Идавсил ﷺ итни кьини зума дугьайсса диркIшиву. Циван дугьара куну цIувххусса чIумал, Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Итни кьини на увссара», – куну. Вай хIадисирттайн бувну бувчIлай бур Идавс ﷺ увсса кьини хъун дурну, ххаришиву дурну хъиншиву. Оьрмулухун Расулуллагьнал ﷺ душманну ивкIсса Абу Лагьаблун цала уссил арс МухIаммад ﷺ увсса бавукун, ганал ххаришиву дурну цалва лагъсса душ тархъан бувссар. Му ххаришиврухлуну Аллагь Тааьланал ганан гьарца итни кьини гьаттавусса аьзав бигьа дувайссар.

Идавс ﷺ ххирану икIаншиврул ганал хасиятирттая, оьрмулия, Аллагьнал ﷻ ганан дуллусса хьхьичIуннайшивурдая кIулну бикIан аьркинссар. Муниятури жува мавлудру дувайсса, микку Идавсил ﷺ оьрмулия ва уздансса тIул-тIабиаьтрая бусланшиврул. Мавлуд дуван ччисса инсаннан аьркиншиву дакъассар чара бакъа чIявусса хъамал батIлан, жура-журасса дукрарду ва гьарзасса цадакьа буллан. Гьарцаннал цала кашилух бурувгун дувайссар. Цалва ичIувмий, оьрчIрукулпатгу щябивтун Идавсил ﷺ оьрмулия буслалисса лу буккирчагу, мугу мавлудри. Аллагьнал жулла дакIурдиву Идавсихсса ﷺ ччаву ххи дуваннав, Кьиямасса Кьини ганал шафааьтгу жуйнма бияннав. Амин!

АХIМАД МАХIАММАДОВ

2026-03-01 (Рамазан 1447 ш.) №3.


“Хайр бакъасса инсантал...”

Инсаннал дакIнил азардавасса ца азар – дакIхъуншивури. Му чIалан дикIайссар, инсантурал тIимур сан къабаврийну. ДакIхъуншиврул дайдихьу – цува цайминнаяр лахъну чIалачIаву. Му иширайн Идавсил ﷺ увкуссар: «КъауххантIиссар Алжаннавун чанссарагу дакI хъун дувайма». Му...


Зумаритавал кьини

Аллагь Тааьланал Зумаритавал кьини даврин савав – ахиратлул кьини дакIнин дагьаншиврулли. Мунингу учайссар Эдрал кьини, куну. Гьарца Эдрал кьини дуркIукун, дунияллий халкь кув ххарину, кув пашманну, кув ххуйсса канай, ххуйсса ларххун, кув оьккисса канай, оьккисса ларххун, кув бахьтта, кув...


Танмалшиву – щяйтIаннуя

Ххирасса дустал, къааьйкьинссара хIакьинусса кьини жува цинявппагу курчIил ясир бувну буру учирчагу.   Байбихьулий цIуххин ччива, цири му цурда карчI куну? ХъунмурчIин карчI тIун бикIай ци дунугу даву дуван къаччисса, ягу гъира бакъасса чIумал. Мукунсса чIумал инсан уссар лагма-ялттуминнахь...


Ряхра зума

Шавваль – Рамазан зурул хъиривмур барзри. Му зурул цалчинмур кьини – Зума ритавал байрамрал кьини хъанахъиссар. Байрандалул кьини зума дугьангу къабучIиссар, хIарамссар. Мунил хъиривсса ряхва гьантлий дугьаву хъинссар, суннатссар.   Фаризасса зума дугьайсса Рамазан зурул хъирив...


Аллагьнайн ﷻ таваккул бутаву

Таваккулданул мяъна КIулну бикIияра, таваккул – му паракьатшиву дакъасса гьалакшивур ва гьалакшиву дакъанурасса паракьатшивур. Мунил мяънагу – ина буллугъшиврухгу, мискиншиврухгу ца куццуй уругавур. Щаллуну Аллагьнайн ﷻ вихшала диша, вила оьрму Заннайн тапшур бува щак къаувкуну, му...