Мавлудрал барз

Мавлудрал барз

Гьашину октябрьданул 7-нний байбихьлахьиссар жула ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн увсса рабиоьлаввал барз. Ва зуруй чIяруну мавлудру даву ва салават дутаву диндалул аьлимтурал ххуй чулий ккаккан бувну бур. Халкь диндалучIан кIункIу бавриву мавлудрал хъунмасса кIану бугьлагьиссар. Дин-чак дуван хIукуматрал чулуха къадагъа дусса чIумалгума, мавлуд дуккаврия хъунмасса пайда хьуссар дин-исламрал гьанурду лахьхьин бавриву, Идавсил ﷺ оьрму кIул бавриву.

ЦIанасса чIумалгу Кьуръан буккин, Идавсил ﷺ оьрмулия бусан бавтIсса кIанттаву, гиккусса барачатрахлуну халкь диндалувун кIункIу хъанан бикIай. Цанчирча, мизитравун ягу диндалул мажлисрайн учIан нач хъанахъисса, ягу цалва пикри бакъашиврул цIаний къаучIайсса инсаннайн мавлудрайн оьвчирча, га къаувкIун къаикIай. Мунин бувну мавлуд дуккаву хIакьинусса кьинигу хъинну агьамсса давури. Мавлуд дуккаврил ккаккан буллалиссар бусурманнан цала Идавс ﷺ ххирашиву.

Имам Муслимлул ва имам Бухаринал бувсъсса хIадисраву увкуну бур: «МухIаммад Идавс ﷺ Мадиналив увкIсса чIумал ганан ккавккун бур Аьшурдул кьини Аллагьнайн щукрулун зума дугьлагьисса жугьутI, га кьини Муса идавс ﷺ Фиръавннуя ххассал хьуну тIий. МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Муса ﷺ идавсичIан зунияр жу гъанссару», – куну, ганияр махъ Аьшурдул кьини зума дугьлан ивкIссар. Мукунма, хIадисирттаву бувсун бур Идавсил ﷺ итни кьини зума дугьайсса диркIшиву. Циван дугьара куну цIувххусса чIумал, Расулуллагьнал ﷺ увкуссар: «Итни кьини на увссара», – куну. Вай хIадисирттайн бувну бувчIлай бур Идавс ﷺ увсса кьини хъун дурну, ххаришиву дурну хъиншиву. Оьрмулухун Расулуллагьнал ﷺ душманну ивкIсса Абу Лагьаблун цала уссил арс МухIаммад ﷺ увсса бавукун, ганал ххаришиву дурну цалва лагъсса душ тархъан бувссар. Му ххаришиврухлуну Аллагь Тааьланал ганан гьарца итни кьини гьаттавусса аьзав бигьа дувайссар.

Идавс ﷺ ххирану икIаншиврул ганал хасиятирттая, оьрмулия, Аллагьнал ﷻ ганан дуллусса хьхьичIуннайшивурдая кIулну бикIан аьркинссар. Муниятури жува мавлудру дувайсса, микку Идавсил ﷺ оьрмулия ва уздансса тIул-тIабиаьтрая бусланшиврул. Мавлуд дуван ччисса инсаннан аьркиншиву дакъассар чара бакъа чIявусса хъамал батIлан, жура-журасса дукрарду ва гьарзасса цадакьа буллан. Гьарцаннал цала кашилух бурувгун дувайссар. Цалва ичIувмий, оьрчIрукулпатгу щябивтун Идавсил ﷺ оьрмулия буслалисса лу буккирчагу, мугу мавлудри. Аллагьнал жулла дакIурдиву Идавсихсса ﷺ ччаву ххи дуваннав, Кьиямасса Кьини ганал шафааьтгу жуйнма бияннав. Амин!

АХIМАД МАХIАММАДОВ

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Чак зия буваймур

Кьасттирай чаклил рукну, шартI кьадитарча чак зия шайссар. Ягу кьасттирай ххишала рукнурду дуварча: сужда-рукуъ куннасса, зия шайссар.   Кьуръан, зикри, дуаь дакъасса цамур гъалгъа кьасттирай барча зия шайссар. Кьасттирай хъян ивкIун, аьтIун ивкIун, цIуру-кIуру бувну, уф-агь увкуну, кIира...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


НеъматирттацIа къахьун дуккайсса дуаь

Оьмардул арснал Аьбдуллагьлул бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ укунсса дуаь дайва куну:   اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ «Алла́гьумма инни́ ао́ьзу бика мин зава́ли ниъматика ва тахIаввали...


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...