Аллагьнал ﷻ хъун увма щилчIав кьюкьин къаувайссар

Аллагьнал ﷻ хъун увма щилчIав кьюкьин къаувайссар

Бухкъалагайсса сий ччарча, ччяни лагайсса цIаничIан кIункIу машаванна. Абадлийсса сий инсаннан дулайссар Аллагьу Тааьланал. Мукунсса узданшиврун лайкь шайссар Заннайн мютIину, эбадатрай, щукрулий, зикрилий, Аллагьнахсса ﷻ ччаврий даин шайма.

 

Цува мяйжаннугу лагъ ушиву кIулну Заннайн мютIи хьума абадлийсса узданшиврун лайкьмари. Дунияллул сий чIумуйссар, гъарал щинал кунна ларсун, лиххан дурну лагайссар.

Аьли ибн Абу ТIалиблул увкуссар: «Хъус дакъанура авадан хьун ва чIявусса оьрчIру бакъанува наслу гьарза буван ччима – бунагьирттал кьюкьалашивруя Аллагьнайн ﷻ мютIишиврул лахъшиврийн зана икIан аьркинссар».

 

Бусала

Ца адиминал Халиф Гьарун Рашидлун сси бизансса тIул дурну дур. Халифнал буюр бувну бур га махь къабувсса вилцIундалуцIун ахIин, ганил ивчIансса пикрилий. Амма вилцIундалул га инсаннан цукунчIавсса зарал къабувну бур.

Яла халифнал амру бувну бур та адимина лухччинул лувсса дуснакьравун увтун, ялун аьрщи дирчуну ахьлаган уван. Гьарун Рашидлул увкумур биттур бувну бур нукартурал.

Амма чансса хIаллава га адимина ца багъраву лявкъуну ур. Увгьуну цIунилгу халифначIан увцуну ур.

– Ина дуснакьрава щил уккан увра? – цIувххуну бур Гьаруннул.

– На багъравун увцуманал уккан увунна! – дуллуну дур жаваб.

– Багъравун щил увцура? – буллуну бур суал.

– Дуснакьрава уккан увманал увцунна!

Халифнан бувчIуну бур га Аллагьнан ﷻ ххирасса, Заннайн мютIисса, хIакьсса лагъ ушиву ва цащава ганан цукунчIавсса зарал буван къабюхъантIишиву.

Гьарун Рашидлул ганайн буюр бувну бур шагьрулувух буртти авчуну, лахъсса чIуний укунсса махъру тIун: «Гьаруннун ччай бия Аллагьнал ﷻ хъун увсса инсан кьюкьин уван, амма ганал гуж биял къавхьунни!»

 

Муса Аьлиев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Эбадат ва мяърипат

ХIакьсса бусурманчунал загьир дувайссар цала диндалун лайкьсса инсаншиву. Диндалул, имандалул хIасул дуллалиссар жула тIуллу дарцIусса ттарцIруну хъанахъисса хасиятгу. Эбадатрайну цIакь хьусса хасиятрал хIасул дувайссар инсаннал оьрмулул тагьар, мукунсса инсан мяърипат, инсап, адав дусса...


Хъинсса хасият – диндалул аслу

Хъинсса хасият думанан муния хайр бияйссар дунияллий ва ахиратраву, муния бувсун бур хIадисраву. Ца чIумал Аьббаслул Идавсихь ﷺ цIувххуссар: «Я Расулуллагь, вий аякьа дуллай ивкIунтIий АбутIалиблун ахиратраву мюнпат биянтIиссарив?» «БиянтIиссар, ттуй аякьа къадурссания, га...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Сафар барз

Сафар барз – бусурманнал календарьданул кIилчинмур барзри, му байбишайссар мухIаррам зурул хъирив. «Сафар» тIисса мукъул мяънагу – «хъахъи лагаву» ягу «бачIва шаву» тIиссар. Литературалул чулуха ва махъ аьрабрая таржума буллай бур «щютI тIисса...