Анагъа бирт де айтмагъа ярамайгъан сёзлер

Анагъа бирт де айтмагъа ярамайгъан сёзлер

Анагъа бирт де айтмагъа ярамайгъан сёзлер

Алдыгъызда арыгъан-талгъан къатын: ол гюнню узагъында яшыны къуллугъун этип айлангъан, ашатгъан, юхлатгъан, ойнатгъан, артындан тайдыргъан ва гечелер уьч-дёрт сагьат юхлап, юхудан тоймагъан ва бош турмагъан, неге тюгюл ол – АНА.

Аявлу тиштайпалар, сизин бирлеригиз аналар болуп битген, башгъалар болажакъ. Амма арыгъанлыгъындан гёзлери юмулма тура буса да, тек насипли бу къатынгъа не айтмагъа герекни кёплер билмей. Тёбенде шогъар бир заманда да айтмагъа герекмейген сёз тагъымланы эсгерейик, неге десе олардан бир пайда да ёкъ, некъадар ачувун чыгъартса тюгюл.

1. «Энни бары да халкъгъа къыйын!» Бу сёзлерде бир маъна да ёкъ. Озокъда, кёплеге къыйын болмакъ бар, тек шо гьакъда айтгъан булан арыгъан къатынгъа не енгиллик болсун? Ондан къайры, гьар кимни авурлугъу башгъа-башгъа бола ва бу къатын буса, янгыз ял алмагъа, тойгъанча юхламагъа сюе.

2. «Бизин улланаларыбыз буса…» Авлакъларда еттишер яш таба эди ва оланы опуракъ жувагъан машини, памперслери болмагъан. Гертиден де, бизин улланаларыбыз машгьур тиштайпалар болгъан. Амма шо гьакъда билдиргенлик арыгъанлыгъындан аякъ уьстде турмайгъан ва гьалы битген къатынгъа енгиллик бармы? Булай айтагъанлыкъ ону ачувун чыгъартса тюгюл, пайда этмес. Заманлар алышына, яхшылыкъ къала. Шо саялы, тенглешдирмеге тарыкъ тюгюл, кёмек этмеге тарыкъ.

3. «Къызынг оьсгенде сагъа кёмек болажакъ». Гертиден де, масхарасызмы? Дюрдюр, уьч (яда алты) йыллыкъ къызьяш анасына къачан кёмек этмеге башларман деп гьасиретдир. Озокъда, яшлар – бизин сююнчюбюз ва кёмекчилерибиз. Оланы уьй къуллукъгъа гиччиден тутуп уьйретмеге де герек. Амма оланы тазалыкъгъа уьйретмек, опуракъ жувмагъа сюйдюртмек, аш биширмекден баш къачырмас этмек – айрыча иш ва шо да ананы инбашларына тюше.

4. «Уьчюнчюден сонг… таяжакъ». Къыйывсузну оьр даражасы – кимге буса да нече яш тапмакъны гьакъында ёрав бермек. Къылыкълы, эдепли адам гьисапда белгили болмагъа сюе бусагъыз: «Экинчиси къачан болажакъ?», «Уьчюнчюсюн тапсагъыз тынч болажакъ», «Дагъы яш тапмагъа хыял этмегиз», – деген насигьатлар бермекден сакъланыгъыз.

5. «Чыдап тур». Бу ёравну бир маънасы да ёкъ, тек буса да генг яйылгъан ва герти кёмек этмекни орнунда юрек басылтмакъ учун айтылагъан сёз тагъым чы дюр. Кюйге къарагъанда, бу ананы «чыдамлыгъы» битмеге гьап-гьазир. Кёмек нечик этмеге билмей бусагъыз, шону яшлары булан туругъуз, ону ял алмагъа къоюгъуз.

6. «Ахыратда ял аларсан». Янгыз бир Аллагь ﷻ биле герти дюньяда бизге не болажакъны. Булай айтмакъ бек эрши болур, айрокъда юхудан тоймайгъан яш аналагъа. Шолай айтмакъ оланы къарывун соруп алагъанда йимик, гьатта баш майына да таъсир эте. Узакъ заман юхудан тоймагъан гьалда болмакъ авур гьаллагъа гелтирмеге бола, гьатта психика аврувлагъа тарытмагъа да. Мунда оьрдеги ёравну такрарлама ярар: анагъа ял бермеге сюе бусагъыз, ону авлети булан болугъуз, огъар къарагъыз.

Сафия Фокина

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...


Яшланы уьюн онгарабыз: гиччипавланы турагъан ери онгайлы болма герек

Яшланы уьюн нечик онгарма бола? Бизин кёплерибиз, аналар ва улланалар, шону оьзлер ушатагъан кюйде эте, гьатта бир-бирде башын авуртдурма да сюймей: аслусу – ятагъан ер, шанжал булан стол, оюнчакълар ва низам болмакъ. Амма касбучулар яшланы уьюн онгарывгъа яхшы агьамият бермеге герек деп...