Анагъа бирт де айтмагъа ярамайгъан сёзлер

Анагъа бирт де айтмагъа ярамайгъан сёзлер

Анагъа бирт де айтмагъа ярамайгъан сёзлер

Алдыгъызда арыгъан-талгъан къатын: ол гюнню узагъында яшыны къуллугъун этип айлангъан, ашатгъан, юхлатгъан, ойнатгъан, артындан тайдыргъан ва гечелер уьч-дёрт сагьат юхлап, юхудан тоймагъан ва бош турмагъан, неге тюгюл ол – АНА.

Аявлу тиштайпалар, сизин бирлеригиз аналар болуп битген, башгъалар болажакъ. Амма арыгъанлыгъындан гёзлери юмулма тура буса да, тек насипли бу къатынгъа не айтмагъа герекни кёплер билмей. Тёбенде шогъар бир заманда да айтмагъа герекмейген сёз тагъымланы эсгерейик, неге десе олардан бир пайда да ёкъ, некъадар ачувун чыгъартса тюгюл.

1. «Энни бары да халкъгъа къыйын!» Бу сёзлерде бир маъна да ёкъ. Озокъда, кёплеге къыйын болмакъ бар, тек шо гьакъда айтгъан булан арыгъан къатынгъа не енгиллик болсун? Ондан къайры, гьар кимни авурлугъу башгъа-башгъа бола ва бу къатын буса, янгыз ял алмагъа, тойгъанча юхламагъа сюе.

2. «Бизин улланаларыбыз буса…» Авлакъларда еттишер яш таба эди ва оланы опуракъ жувагъан машини, памперслери болмагъан. Гертиден де, бизин улланаларыбыз машгьур тиштайпалар болгъан. Амма шо гьакъда билдиргенлик арыгъанлыгъындан аякъ уьстде турмайгъан ва гьалы битген къатынгъа енгиллик бармы? Булай айтагъанлыкъ ону ачувун чыгъартса тюгюл, пайда этмес. Заманлар алышына, яхшылыкъ къала. Шо саялы, тенглешдирмеге тарыкъ тюгюл, кёмек этмеге тарыкъ.

3. «Къызынг оьсгенде сагъа кёмек болажакъ». Гертиден де, масхарасызмы? Дюрдюр, уьч (яда алты) йыллыкъ къызьяш анасына къачан кёмек этмеге башларман деп гьасиретдир. Озокъда, яшлар – бизин сююнчюбюз ва кёмекчилерибиз. Оланы уьй къуллукъгъа гиччиден тутуп уьйретмеге де герек. Амма оланы тазалыкъгъа уьйретмек, опуракъ жувмагъа сюйдюртмек, аш биширмекден баш къачырмас этмек – айрыча иш ва шо да ананы инбашларына тюше.

4. «Уьчюнчюден сонг… таяжакъ». Къыйывсузну оьр даражасы – кимге буса да нече яш тапмакъны гьакъында ёрав бермек. Къылыкълы, эдепли адам гьисапда белгили болмагъа сюе бусагъыз: «Экинчиси къачан болажакъ?», «Уьчюнчюсюн тапсагъыз тынч болажакъ», «Дагъы яш тапмагъа хыял этмегиз», – деген насигьатлар бермекден сакъланыгъыз.

5. «Чыдап тур». Бу ёравну бир маънасы да ёкъ, тек буса да генг яйылгъан ва герти кёмек этмекни орнунда юрек басылтмакъ учун айтылагъан сёз тагъым чы дюр. Кюйге къарагъанда, бу ананы «чыдамлыгъы» битмеге гьап-гьазир. Кёмек нечик этмеге билмей бусагъыз, шону яшлары булан туругъуз, ону ял алмагъа къоюгъуз.

6. «Ахыратда ял аларсан». Янгыз бир Аллагь ﷻ биле герти дюньяда бизге не болажакъны. Булай айтмакъ бек эрши болур, айрокъда юхудан тоймайгъан яш аналагъа. Шолай айтмакъ оланы къарывун соруп алагъанда йимик, гьатта баш майына да таъсир эте. Узакъ заман юхудан тоймагъан гьалда болмакъ авур гьаллагъа гелтирмеге бола, гьатта психика аврувлагъа тарытмагъа да. Мунда оьрдеги ёравну такрарлама ярар: анагъа ял бермеге сюе бусагъыз, ону авлети булан болугъуз, огъар къарагъыз.

Сафия Фокина

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Тутгъан оразаларыбызны Аллагь ﷻ къабул этсин!

Ассаламу алейкум ва рагьматуллагьи ва баракатугьу!   Аявлу къардашлар ва къызардашлар! Етишип гелеген Ораза байрам булан гьакъ юрекден къутлайман сизин. Бу байрам ораза тутув, дуа этив, товбагъа тюшюв ва ругь оьсюв булан толгъан рамазан айны жамын чыгъара. Уллу байрамыбыз рагьмулукъну,...


Сорав – жавап

– Намаз къылагъанда «Аль-Фатигьа» сурада «аляйгьим» деген сёзню «е» гьарп булан «алейгьим» деп охуса намаз саналамы? – «Шарх ибн Касим» деген китапгъа язгъан баянлыгъында Ибрагьим аль-Байжури булай эсгере: «Янгылыш,...


Къапуста булан тавукъ этден этилген шорпа

Сувукъ вакътиде ичин исиндиреген ашлар айрокъда агьамиятлы. Шогъар гёре, къапуста булан тавукъ этден биширеген шорпаны таклиф этебиз.   Тарыкълылар: тавукъ эт – ярым килогъа ювукъ; орта оьлчевдеги картоп – 3 тарыкъ; сувгъа салынгъан къапуста – 400 грам; чита (морковь)...


Ораза байрам ва ону булан байлавлу ишлер

Хадир гече (Ляйлят уль-Къадр)   Хадир гече (Ляйлят уль-къадр) – йылны ичинде лап абурлу гече. Ону маънасы гележекни белгилевю ва къудратлыкъны гечеси деп таржума этиле. Шу гече Лавгьуль Махфуздан (Хранимая скрижаль) Ер юзюню тюпдеги кёклерине сыйлы Къуръан китап тюшюрюлген болгъан ва ондан таба...


Гьиллалыкъ: шо яхшымы яда яманмы?

Гьиллалыкъ – эки янсынлы иш. Бир якъдан, биз барыбыз да билеген кюйде, намуслу (честный) болмакъ бек яхшы ва тюзевлю аралыкъланы кюрчюсю санала. Башгъа якъдан буса… гертисин айтайыкъ: багъыйсыз гьалдан чыкъмакъ яда масъала чечмек учун, гьар ким де яшавунда бир керен сама да гиччирек...