Къурбан байрам къутлу болсун!

Къурбан байрам къутлу болсун!

Сыйлы болгъан шу гюнлер булан ва берекетли Къурбан байрам булан сизин барыгъызны да къутламагъа сюемен. Аллагьу таала бизге булай сыйлы гюнлени берген биз гюнагьлардан тазаланып, Оьзюне ювукъ болсун деп ва дюньяда да, ахыратда да гьар бир тюрлю даражалагъа етишсин деп.

 

Бу – бек сыйлы гюнлер. Бу гюнлени гьакъында Пайхаммарыбыз ﷺ айтгъан гьадислер бар. Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Бир гюн де ёкъдур Аллагь оьзюнде ибадат этгенни сюеген зуль-гьижжа айны биринчи он гюню йимик. Бир гюнню оразасы бир йылны оразасына тенг геле, бир гюн гече ибадат этмек буса, Лайлатуль Къадр гечени ибадатына тенг геле» (Тирмизи, Ибн Мажагь). Пайхаммарыбыз ﷺ оьзю де зуль-гьижжа айны биринчи тогъуз гюнюнде ораза тута болгъан, шолай сыйлылыгъы бар саялы.

Абу Дарда деген асгьаба булай айта болгъан: «Сиз шо тогъуз гюнню оразасын тутугъуз, кёп дуалар да этигиз, этген гюнагьлагъа товба да этигиз, садагъалар да беригиз, неге тюгюл де мен Пайхаммарыбыз ﷺ айтгъан шу сёзлени эшитгенмен: «Аллагьны рагьмусундан арек болажакъ шу гюнлени яхшылыкъларындан, сыйлылыкъларындан магьрюм къалгъан адам. Ва сиз Арафа гюнню оразасын да тутугъуз, неге тюгюл де о гюнню ичинде кёп яхшылыкълар бар, санап башласа, ахырына чыгъып болмас кюйде».

Пайхаммарыбыз ﷺ дагъы да булай айтгъан: «Гьакъ кюйде, шу гюнлени ичинде этген гьар бир яхшы амалны зувабы етти юзге ерли артыкъ бола» (Байгьакъи). Зуль-гьижжаны тогъузунчу гюню Арафа гюн бола. Арафа гюнню гьакъында Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Гертиден де, Арафа гюн ораза тутмакъ – эки йылны гюнагьларын чаядыр, гетген йылны да ва гележек йылны да» (Муслим). Къарагъыз, къардашларым, нечик биз эки йылны ичинде этилген гюнагьлардан тазаланып болабыз, эгер де таза кюйде Аллагь ﷻ учун ораза тутсакъ. Англайгъан адамгъа кёп уллу зат о. Озокъда, уллу гюнагьлардан айрыча товба этмеге тюше, бирёвню хатирин къалдыргъан бусакъ, гечмекни тилеме тюше, бирёвню малын алгъан бусакъ, къайтарма тарыкъ.

Арафа гюнню гьакъында Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Бир гюн де ёкъдур Аллагь оьзюнде кёп къулланы жагьаннемден къутгъарагъан Арафа гюн йимик» (Муслим). Аллагьу таала барыбызгъа да гюч берсин шу Арафа гюнню оразасын да тутуп, жагьаннемден къутулмагъа. Арафа гюн бир минг «Къулгьуну» охусакъ дагъы да яхшы болар.

Зуль-гьижжа айны онунчу гюню буса – Къурбан байрам бола. Берекетли болгъан, сыйлы болгъан, Аллагьу таала айрыча берекетин береген, рагьмусун береген, дуалагъа жавап береген, гьар бир яхшылыкълар береген гюндюр. Къурбан байрам гюнню гьакъында Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Къурбан гюн къурбанлыкъ соймакъдан Аллагь кёп сюеген амалны гиши этмес. Къыямат гюн къурбанлыкъ гелир оьзюню мююзлери, тюклери, туякълары да булан, къаны да булан, шо кюйде мизангъа салыныр. Аллагьны янында шону къаныны савабы тюшер, къурбанлыкъны сойгъанда къаны ерге тюшгюнче алдын» (Ибн Мажагь, Тирмизи, Гьаким). Бу гьадисден биз англайбыз, Къурбан гюн Аллагь ﷻ лап да бек сюеген амал – къурбанлыкъ соймакъдыр. Аллагь ﷻ берген ниъматлагъа шюкюр этип, Аллагь ﷻ берген малыбыздан таза кюйде къурбанлыкъ сойсакъ, ондан сыйлы амал болуп болмай Къурбан гюн. О саялы къаст этмеге герекбиз. Къурбанлыкъ соймакъ булан биз кёп уллу даражалагъа етишип болабыз, ожакъларыбызда берекет бола, гьар бир тюрлю балагьлардан, аврувлардан да Аллагь ﷻ сакълай.

Асгьабалар Пайхаммарыбызгъа ﷺ къурбанлыкъны гьакъында сорагъан заманда, ол: «Къурбанлыкъ соймакъ сизин атагъыз Ибрагьим пайхаммарны сюннети», – деген. «Ону сойгъанда бизге не болур?» – дегенде, Пайхаммарыбыз ﷺ: «Гьар тюгюне (къурбан гьайванны уьстюндеги) бир зувап язылар», – деп жавап берген (Ибн Мажагь, Гьаким).

Къурбан байрам йылда бир керен геле, о саялы къурбанлыкъ соймагъа къаст этме герекбиз, къурбанлыкъгъа береген акъчаны да къызгъанмагъа герекмейбиз. Пайхаммарыбыз ﷺ булай айтгъан: «Байрам гюн акъча харжланмас бир затгъа да Аллагь бек сюеген къурбанлыкъгъа йимик» (Табарани). Бу гьадисден англайбыз, байрам гюн Есибиз Аллагь ﷻ лап да бек сюеген амал – къурбанлыкъ соймакъдыр. Дагъы да, Пайхаммарыбыз ﷺ булай айта: «Ким таза малындан таза негет булан Аллагь учун къурбанлыкъ сойса, о жагьаннемни отундан пердев болуп токътар» (Табарани). Барыбыз да жагьаннемни отундан къутулма сюебиз. Шолай къурбанлыкълардан болсун биз соягъан къурбанлар ва этеген садагъалар да.

Аллагьу таала барыбызгъа да кёмек этсин къурбанлыкълар соймагъа, шу сыйлы гюнлени оразаларын тутмагъа, бирёв-бирёвню гёнгюн алып сююндюрмеге ва башгъа тюрлю яхшы амалланы да этмеге. Аллагь ﷻ бизин барыбызны да дюньяда да, ахыратда да насипли ва талайлы къулларындан этсин. Амин.

 

Арсланали-гьажи Моллаев, Яхсай юртну имамы

 

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...


Адамлагъа ювукълар, женнетге де ювукълар

Чомартлыкъ – Ислам дин уьйретеген агьамиятлы хасиятлардан. Бу къылыкъ – иманны белгиси ва Аллагьны ﷻ разилигин къазанмагъа, адамлагъа кёмек этмеге чалышагъан бусурман гишини гёрмекли хасияты. Къуръанда ва сюннетде чомартлыкъны гьакъында, бу хасият Яратгъаныбызгъа ювукъ болма ва адам...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Сорав – жавап

– Гьарам ёлда гелген акъчагъа гьаж яда умра къылмагъа яраймы? – Гьаж ва умра Ислам динни аслу кюрчюлеринден санала, шо саялы оланы гьалал акъча булан къылмагъа бек агьамиятлы. Абу Хурайрадан етишген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай деп айтгъан болгъан: «Эгер кимесе бирев гьажгъа таза...