Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ аякъгийимин гиегенде онг аякъдан гиймеге башлай, чечегенде – сол аягъындан чече болгъан. Межитге Пайхаммар ﷺ онг аягъындан гире болгъан. Ол бары да ишлерде онг якъны артыкъ гёре болгъан: берегенде, алагъанда онг къолу булан бере, ала (ат-Табарани).

 

Абу Гьурайра байлай айтгъаны белгили: «Пайхаммардан ﷺ арив биревню де гёрмегенмен. Гюнешни нюрю йимик эди ону бети. Кюлейгенде авзундан чыгъагъан нюр айлана якъны ярыкъ эте эди. Пайхаммардан ﷺ чалт юрюйген биревню де гёрмегенмен. Ону алдында ер жыйылып къалагъанда йимик эди. Ону артына етишмек учун бизге гьаракат этме тюше эди, ол буса сан да гёрмей юрюй эди» (ат-Тирмизи).

«Расулуллагь ﷺ нюр эди. Гюнню яда айны тюбюнде юрюйгенде ону гёлентгиси болмай эди, неге десе нюрню гёлентгиси болмай» (ат-Тирмизи).

«Ону бети гюнешге ва айгъа ошай эди. Ону бети узунсув дёгерек (овальный) эди» (Муслим).

Умму Маабад (бу къатынны уьюнде Пайхаммар ﷺ Маккадан Мадинагъа гёчегенде токътагъан болгъан) булай хабарлай: «Йыракъдан къарагъанда Пайхаммар ﷺ лап гёзел эди (тыш гёрюнюшю, юрюйген кюю булан) ва ювукъда буса, арив ва татли эди (йымышакълыгъы, исбайлыгъы ва дилбарлыгъы булан)» (аль-Байгьакъи).

Есибиз Аллагь ﷻ  Иса пайхаммаргъа юрегине булай салгъан болгъан: «Гьей гюнагьсыз таза къатынны уланы, тынгла Магъа ва ирия бол (подчиняйся). Мен сени атасыз яратгъанман ва бары да дюньялагъа белги (знамение) этгенмен, Магъа сужда эт, янгыз Магъа умут эт ва Суранны (Ассирия деген бырынгъы пачалыкъ, гьалиги Иракъны, Иранны ва Тюркияны топурагъы) халкъына Мен – Аллагьман ﷻ , Даим Сав, яратылгъанланы яшавуна башчылыкъ этеген, Ахырсыз деп айт. Айт олагъа (арапланы арасындан) язып да, охуп да болмайгъан, тюени есине ва юнден этилген опуракъны еси Пайхаммарны ﷺ къабул этсин (ону артына тюшсюн), ону башында чалма болажакъ, къолунда буса – асатаякъ» (Муслим).

Пайхаммар ﷺ гюзгюге къарайгъанда булай айта болгъан: «Мени тыш гёрюнюшюмню лап исбайы кюйде яратгъан Аллагьгъа ﷻ  макътав болсун, олай да юзюмню арив этген саялы да, бусурманлардан (гьакъ инангъанлардан) этген саялы да». Башгъа гьадисде айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ гюзгюге къарайгъанда: «Мени тыш гёрюнюшюмню лап исбайы кюйде ва яхшы къылыкълы этип яратгъаны саялы, олай да, эсгик этеген ишлени менден тайдыргъан саялы, Аллагьгъа ﷻ  макътав болсун», – деп айта болгъан (ат-Табарани). Шо саялы, гюзгюге къарайгъанда, тыш гёрюнюшюбюзге ва къылыкъ якъдан берген ниъматлар саялы, Есибизге шюкюрлюк билдирме яхшы болур.

Расулуллагь ﷺ: «Сизден барыгъыздан да мен Адам пайхаммаргъа бек ошагъанман, Ибрагьим пайхаммар буса, къаркъара ва къылыкъ якъдан адамланы арасында магъа бек ошагъан», – деп кёп айта болгъан (аль-Байгьакъи).

Жабир бин Абдулла етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Магъа пайхаммарлар гёрсетилген эди (кёкге гётерилген заманда) ва Муса пайхаммар Йеменде яшайгъан адамлагъа ошай эди. Ва мен Иса пайхаммарны гёрдюм, ол Урват ибну Масъудгъа (Пайхаммарны ﷺ асгьабасы) ошай эди. Ва мен Ибрагьим пайхаммарны гёрдюм, ол буса сизин къурдашыгъызгъа ошай эди (оьзюне гёрсетип айта). Олай да, мен Жабрайыл малайикни де гёрдюм, ол Дихьятгъа (аль-Къалбийю – Пайхаммарны ﷺ асгьабасы) ошай эди».

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

 

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Хатирин къалдырыв – авур юк

Къайсы тиштайпаны да яшавунда ювукъ адамына, къурдашына хатири къалагъан гезиклер бола. Хатири къалгъанлыкъдан заманында арчылмаса, – къатынгишини авур хасиятына гёре, шо, озокъда, тынч иш тюгюл, – булар йыллар булан жыйыла туруп, аралыкъланы агъулай, оьсмекге пуршав эте, муратлагъа...


Пайхаммарны ﷺ яшав ёлу

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Пайхаммарны ﷺ Мадинагъа къайтыву   Къазаватдагъы дав битген сонг да Пайхаммар ﷺ Бадрда дагъы да уьч гюн тургъан. Сонг ол асгери булан Мадинагъа къайтмагъа тербене. Ас-Сафра деген къакъадан чыкъгъанда, Расулуллагь ﷺ уллу хум тёбени къырыйында токътай...


АНА СЮЮНЧДЕН ТОЙСА...

Пагьмулу адам гьар бир якъдан пагьмулу бола. Муну этип бажарагъан, ону да кютме бола. Биревлеге бажарывлукъ, гьюнер эркин берилген ва оланы яратывчулугъу бир тармакъ булан дазуланмай. Арсен Ягьияевни охувчуларыбыз таныйдыр деп эсиме геле. Шаир гьисапда таныйдыр. Амма ол арив кюйде сурат да эте....


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Расулуллагьны ﷺ савуту   (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Мугьаммат ибну Сиринден булай етишген: «Мен оьзюме Сумрат бин Жундубнуки йимик къылыч этдирмеге сюйдюм. Ол буса, оьзюню къылычы Расулуллагьныкине ﷺ ошатып этилген деди» (ат-Тирмизи).   Пайхаммарны ﷺ...


Эсги кагъызлар

Къырда сувукъ эди, шо саялы Марат шарфын тап гёзлерине ерли тартып байлагъан. Яшлар бавундан уьюне ерли ол бир сёз де айтмай иннемей юрюй.   – Не арыдым яяв юрюме! Уьстюмде кёп опурагъым да бар! – деп ол уьюне гирип аякъгийимлерин чечегенде кант эте. – Къыш гелген чи, шо...