Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ аякъгийимин гиегенде онг аякъдан гиймеге башлай, чечегенде – сол аягъындан чече болгъан. Межитге Пайхаммар ﷺ онг аягъындан гире болгъан. Ол бары да ишлерде онг якъны артыкъ гёре болгъан: берегенде, алагъанда онг къолу булан бере, ала (ат-Табарани).

 

Абу Гьурайра байлай айтгъаны белгили: «Пайхаммардан ﷺ арив биревню де гёрмегенмен. Гюнешни нюрю йимик эди ону бети. Кюлейгенде авзундан чыгъагъан нюр айлана якъны ярыкъ эте эди. Пайхаммардан ﷺ чалт юрюйген биревню де гёрмегенмен. Ону алдында ер жыйылып къалагъанда йимик эди. Ону артына етишмек учун бизге гьаракат этме тюше эди, ол буса сан да гёрмей юрюй эди» (ат-Тирмизи).

«Расулуллагь ﷺ нюр эди. Гюнню яда айны тюбюнде юрюйгенде ону гёлентгиси болмай эди, неге десе нюрню гёлентгиси болмай» (ат-Тирмизи).

«Ону бети гюнешге ва айгъа ошай эди. Ону бети узунсув дёгерек (овальный) эди» (Муслим).

Умму Маабад (бу къатынны уьюнде Пайхаммар ﷺ Маккадан Мадинагъа гёчегенде токътагъан болгъан) булай хабарлай: «Йыракъдан къарагъанда Пайхаммар ﷺ лап гёзел эди (тыш гёрюнюшю, юрюйген кюю булан) ва ювукъда буса, арив ва татли эди (йымышакълыгъы, исбайлыгъы ва дилбарлыгъы булан)» (аль-Байгьакъи).

Есибиз Аллагь ﷻ  Иса пайхаммаргъа юрегине булай салгъан болгъан: «Гьей гюнагьсыз таза къатынны уланы, тынгла Магъа ва ирия бол (подчиняйся). Мен сени атасыз яратгъанман ва бары да дюньялагъа белги (знамение) этгенмен, Магъа сужда эт, янгыз Магъа умут эт ва Суранны (Ассирия деген бырынгъы пачалыкъ, гьалиги Иракъны, Иранны ва Тюркияны топурагъы) халкъына Мен – Аллагьман ﷻ , Даим Сав, яратылгъанланы яшавуна башчылыкъ этеген, Ахырсыз деп айт. Айт олагъа (арапланы арасындан) язып да, охуп да болмайгъан, тюени есине ва юнден этилген опуракъны еси Пайхаммарны ﷺ къабул этсин (ону артына тюшсюн), ону башында чалма болажакъ, къолунда буса – асатаякъ» (Муслим).

Пайхаммар ﷺ гюзгюге къарайгъанда булай айта болгъан: «Мени тыш гёрюнюшюмню лап исбайы кюйде яратгъан Аллагьгъа ﷻ  макътав болсун, олай да юзюмню арив этген саялы да, бусурманлардан (гьакъ инангъанлардан) этген саялы да». Башгъа гьадисде айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ гюзгюге къарайгъанда: «Мени тыш гёрюнюшюмню лап исбайы кюйде ва яхшы къылыкълы этип яратгъаны саялы, олай да, эсгик этеген ишлени менден тайдыргъан саялы, Аллагьгъа ﷻ  макътав болсун», – деп айта болгъан (ат-Табарани). Шо саялы, гюзгюге къарайгъанда, тыш гёрюнюшюбюзге ва къылыкъ якъдан берген ниъматлар саялы, Есибизге шюкюрлюк билдирме яхшы болур.

Расулуллагь ﷺ: «Сизден барыгъыздан да мен Адам пайхаммаргъа бек ошагъанман, Ибрагьим пайхаммар буса, къаркъара ва къылыкъ якъдан адамланы арасында магъа бек ошагъан», – деп кёп айта болгъан (аль-Байгьакъи).

Жабир бин Абдулла етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Магъа пайхаммарлар гёрсетилген эди (кёкге гётерилген заманда) ва Муса пайхаммар Йеменде яшайгъан адамлагъа ошай эди. Ва мен Иса пайхаммарны гёрдюм, ол Урват ибну Масъудгъа (Пайхаммарны ﷺ асгьабасы) ошай эди. Ва мен Ибрагьим пайхаммарны гёрдюм, ол буса сизин къурдашыгъызгъа ошай эди (оьзюне гёрсетип айта). Олай да, мен Жабрайыл малайикни де гёрдюм, ол Дихьятгъа (аль-Къалбийю – Пайхаммарны ﷺ асгьабасы) ошай эди».

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

 

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Элине гьашыкъ юрек

Гьар-тюрлю себеплеге гёре бизин якълы адамлар ят ерлеге гете, гёче, онда ишлей, яшавлукъ эте. Биревлер алышына ва тамурларын унута, амма башгъалар алай арив сакъала, къайда болса да, къумукъ экенин унутмай, яшларын да халкъыбызны сюеген кюйде тарбиялай.   Хасавюрт районлу Аида Акавова къысматына...


Тишлени гьар гюн тазалама тарыкъ

Марат къурдашыны тувгъан гюнюнден геле. Бу гюн арив оьтдю, айрокъда татли торт ва хыйлы оьзге татлиликлер ону кепине гелди. Марат кампетлер, зефирлер, мармелад, шоколад къангъанча ашап тойду. Ондан къайры, яшлар уьйлерине къайтагъанда къурдашы гьарисине оьзю булан алып гетмеге дагъы да кампетлер...


Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   Расулуллагьны ﷺ савуту   Расулуллагьны ﷺ айлана якъдагъы гьар-тюрлю затлагъа, савутгъа, байракъгъа, оьзге малгъа ва гьатта миник (верховое) гьайванлагъа ат береген хасияты болгъан.   Пайхаммарны байрагъыны аты «Аль-Укаб»...


Соцсетлер ва яшлар

Соцсетлер жамиятны тюрлю къатлары булан таныш болмагъа генг ёллар ачды. Шолайлыкъ бир-бир пайдалы натижалар да берди. Шоланы ичинде маданият оьсювге, илму ахтарывгъа ва билимге ёл ачыв. Ондан къайры, соцсетлер къоллавчуланы о-бу тарыкъ-гереклерин де кюте: гьис булан байлавлу ишлени, психология ва...


Дагъыстан адабиятны терен билеген тамазасы

Гьалиги девюрде китап охуйгъанлар бек аз, кёбюсю халкъ интернетден пайдалана. Бу гьал девюрюбюзню аламатыдыр. Амма китап охумакъ не заманда да инсанны билимине, тарбиясына тувра таъсир этип гелгени белгили. Ана тилни яхшы билме сюегенлер учун, китап ва маълумат къураллар уллу пайда гелтирегени...