Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

Кёп сюеген Пайхаммарыбызны ﷺ гьакъында бек билейик

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде)

 

Мугьаммат Пайхаммар ﷺ аякъгийимин гиегенде онг аякъдан гиймеге башлай, чечегенде – сол аягъындан чече болгъан. Межитге Пайхаммар ﷺ онг аягъындан гире болгъан. Ол бары да ишлерде онг якъны артыкъ гёре болгъан: берегенде, алагъанда онг къолу булан бере, ала (ат-Табарани).

 

Абу Гьурайра байлай айтгъаны белгили: «Пайхаммардан ﷺ арив биревню де гёрмегенмен. Гюнешни нюрю йимик эди ону бети. Кюлейгенде авзундан чыгъагъан нюр айлана якъны ярыкъ эте эди. Пайхаммардан ﷺ чалт юрюйген биревню де гёрмегенмен. Ону алдында ер жыйылып къалагъанда йимик эди. Ону артына етишмек учун бизге гьаракат этме тюше эди, ол буса сан да гёрмей юрюй эди» (ат-Тирмизи).

«Расулуллагь ﷺ нюр эди. Гюнню яда айны тюбюнде юрюйгенде ону гёлентгиси болмай эди, неге десе нюрню гёлентгиси болмай» (ат-Тирмизи).

«Ону бети гюнешге ва айгъа ошай эди. Ону бети узунсув дёгерек (овальный) эди» (Муслим).

Умму Маабад (бу къатынны уьюнде Пайхаммар ﷺ Маккадан Мадинагъа гёчегенде токътагъан болгъан) булай хабарлай: «Йыракъдан къарагъанда Пайхаммар ﷺ лап гёзел эди (тыш гёрюнюшю, юрюйген кюю булан) ва ювукъда буса, арив ва татли эди (йымышакълыгъы, исбайлыгъы ва дилбарлыгъы булан)» (аль-Байгьакъи).

Есибиз Аллагь ﷻ  Иса пайхаммаргъа юрегине булай салгъан болгъан: «Гьей гюнагьсыз таза къатынны уланы, тынгла Магъа ва ирия бол (подчиняйся). Мен сени атасыз яратгъанман ва бары да дюньялагъа белги (знамение) этгенмен, Магъа сужда эт, янгыз Магъа умут эт ва Суранны (Ассирия деген бырынгъы пачалыкъ, гьалиги Иракъны, Иранны ва Тюркияны топурагъы) халкъына Мен – Аллагьман ﷻ , Даим Сав, яратылгъанланы яшавуна башчылыкъ этеген, Ахырсыз деп айт. Айт олагъа (арапланы арасындан) язып да, охуп да болмайгъан, тюени есине ва юнден этилген опуракъны еси Пайхаммарны ﷺ къабул этсин (ону артына тюшсюн), ону башында чалма болажакъ, къолунда буса – асатаякъ» (Муслим).

Пайхаммар ﷺ гюзгюге къарайгъанда булай айта болгъан: «Мени тыш гёрюнюшюмню лап исбайы кюйде яратгъан Аллагьгъа ﷻ  макътав болсун, олай да юзюмню арив этген саялы да, бусурманлардан (гьакъ инангъанлардан) этген саялы да». Башгъа гьадисде айтылагъан кюйде, Пайхаммар ﷺ гюзгюге къарайгъанда: «Мени тыш гёрюнюшюмню лап исбайы кюйде ва яхшы къылыкълы этип яратгъаны саялы, олай да, эсгик этеген ишлени менден тайдыргъан саялы, Аллагьгъа ﷻ  макътав болсун», – деп айта болгъан (ат-Табарани). Шо саялы, гюзгюге къарайгъанда, тыш гёрюнюшюбюзге ва къылыкъ якъдан берген ниъматлар саялы, Есибизге шюкюрлюк билдирме яхшы болур.

Расулуллагь ﷺ: «Сизден барыгъыздан да мен Адам пайхаммаргъа бек ошагъанман, Ибрагьим пайхаммар буса, къаркъара ва къылыкъ якъдан адамланы арасында магъа бек ошагъан», – деп кёп айта болгъан (аль-Байгьакъи).

Жабир бин Абдулла етишдирген кюйде, Пайхаммар ﷺ булай айтгъан болгъан: «Магъа пайхаммарлар гёрсетилген эди (кёкге гётерилген заманда) ва Муса пайхаммар Йеменде яшайгъан адамлагъа ошай эди. Ва мен Иса пайхаммарны гёрдюм, ол Урват ибну Масъудгъа (Пайхаммарны ﷺ асгьабасы) ошай эди. Ва мен Ибрагьим пайхаммарны гёрдюм, ол буса сизин къурдашыгъызгъа ошай эди (оьзюне гёрсетип айта). Олай да, мен Жабрайыл малайикни де гёрдюм, ол Дихьятгъа (аль-Къалбийю – Пайхаммарны ﷺ асгьабасы) ошай эди».

 

(Давамы гелеген номерде)

 

Рашид Камалов

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Сорав – жавап

– Гебин къыйып, уьйленмек учун айрыча арив вакъти боламы? – Шаввал ва сафар айларда гебин къыйып, уьйленмек этмеге яхшы деп санала (желательно). Неге десе Расулуллагь ﷺ Айша булан шаввал айда уьйленген, къызын Фатиманы буса Алиге сафар айда берген. Гебин къыйывну дыгъарын (никягь)...


Яшыртгъын сырлар ачылмай къалмас

Адам улланасыны уьюню къырыйындан оьтюп бара. Уллу ажай торунларын (внуки) гёрмек учун булагъа бир-нече гюнге къонакълай гелген. Уллана телефондан булан сёйлей ва улан ону бу сёзлерин эшите: «Яшыртгъын сырлар къачан буса да ачылмай къалмас». Эртенги ашны заманында ол...


Бир-бирибизни айыплайгъаныкъны къояйыкъ

Бугюнлерде психология модагъа гирген ва «алгъа барывлу» болмакъ, китап охумакъ гьалиги дюньяда болмаса болмайгъан ишлерден санала. Булай оьсмек инсанны ич масъалаларын чечмеге ёл бере деп ёрала. Амма шогъар да къарамайлы, кёплерибиз ачувлангъанда айтмаса яхшы сёзлени айтып къоябыз,...


Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында…

Газетибизни уьчюнчю бетинде пагьмусу арагъа чыкъмагъа башлагъан шаирибиз Умар Биймурзаев булан баянлыкъ этип, охувчуларыбызгъа, халкъыбызгъа ону таныш этме тийишли гёрдюк. Бу бетде буса, Умар яратгъан шиъруланы тергевюгюзге беребиз.   Гюнагьлыбыз биз Аллагьны ﷻ алдында… Къара кюлге...


Ана тилине гьашыкъ шаир

Баянлыкъны башын охугъанда, шаирлер барысы да ана тилин сюе, шогъар гьашыкъ, ят тилде яратмай чы деп эсге гелме бола. Шолай, озокъда, дюр, тек биревлер сюювню, ватанны, намусну ва шолай оьзгени артыкъ гёрюп, алгъа салып юрюте. Чагъына гёре жагьил буса да, тек ачыкъдан гёрюнеген пагьмусу булангъы...