Пиръавунну къатыны, бийкебиз Асияны хабары

Пиръавунну къатыны, бийкебиз Асияны хабары

Пиръавунну къатыны, бийкебиз Асияны хабары

Пиръавунну олжасы, Мисрини пача къатыны Асия тамаша тиштайпа болгъан. Дюнья тарихинде ону ери ва яшап гетген кюю даимге ажайып уьлгю гьисапда къалажакъ.

 

Яшавда ёлугъагъан къйынлыкълагъа Асия бирт де баш иймеген, сынавлагъа бюдюремеген, некъадар – ичинде гьакъ иманны сакълама болгъан ва менлигине дамгъа тийдирмей таза юрютген, дини саялы оьлме гьазир тургъан. Муна шо саялы Мугьаммат Пайхаммар ﷺ ер юзюнде яшагъан лап гёрмекли тиштайпаланы арасында ону эсгергени.

Асияны хабары Мисриде башлана, ол онда эри пиръавун булан яшагъан. Пиръавун инсан тарихинде лап уллу зулмучулардан болгъан. Бу пачагъа Израил къавумлу адамны къолундан оьлежек деп билдиргенде, пиръавун бу адамланы бары да гиччи яшларын оьлтюрмеге буйрукъ берген. Шо себепден Муса пайхаммар тувгъанда, ону анасы баласы саялы къоркъгъан. Амма Есибиз огъар баласы сав къалажакъ, эгер ол яшын челтирге де салып, Нил оьзен булан йиберсе деп юрегине салгъан.

Яратгъаныбыз ана юрекге салгъан кюйде бола, яш эсен-аман ягъагъа етише. Онда ону Асия таба ва нарыстаны къалада къоймакъны гьакъында пиръавунгъа тилей, ол да рази бола.

Муна шолай, Асияны къараву булан Муса пиръавунну къаласында оьсе ва гележекде уллу пайхаммар бола. Муса пайхаммарны даъватына инанып, Асия къатты иманлы бола. Къатыны имангъа гелгенни пиръавун билгенде, ону бек къыйнама башлай. Бай ва эркин яшав сайлама бола туруп, бу къатын оьзю учун гьакъ уьй сайлай.

Ол бу дюньягъа авмай болгъан. Зулмучу эрини яманлыгъы да Асиягъа таъсир этмеген. Ону жаны ва гьакъылы эринден гьасил болмагъан, юреги де пиръавунну къулу болмагъан, эркин кюйде къалгъан. Бу къатын эрини зулмусуна баш иймеген ва шолайлыкъны орнунда жанын ва оьмюрюн бютюнлей Есибизге багъышлагъан.

Биз, гьалиги бусурманлар, бийкебиз Асияны хабарындан не уьлгю алмагъа болабыз? Ону яшавунда не девюрде де къыйматлы къатынны уьлгюсюн гёребиз. Асия бу пана дюньяны яхшылыкъларындан эсе, Яратгъаныбызны разилигин къазанмакъны ва герти дюньяны сайлагъан. Есибизге бакъгъан сююв огъар ер юзюндеги лап оьжетли зулмучугъа къаршы турмагъа ва башына тюшген бары да къыйынлыкълагъа чыдамагъа гюч берген.

Муса пайхаммар учун бийкебиз Асия экинчи ана болгъан. Ол ону тапмаса да, лап гиччи заманындан тутуп сакълагъан ва тийишли кюйде тарбиялама бажаргъан – Муса адилли, асил ва оьр къылыкълы адам болгъан.

Пиръавунну къаласында бийкебиз Асия, Мисрини пача къатыны, сакълагъан уланын аявлап оьсдюрген, огъар ругь тарбия берген, гьакъыл даражасын оьсдюрген. Гьакимлер иннемей турса, бир зат да этмесе, зулму бирден-бир артажакъны Асия бек яхшы англай болгъан. Дюнья тарихинде лап уллу адамланы бириси – Мусаны Асия тарбиялагъан. Асия йимик къатынлар Муса йимиклени оьсдюре.

Асияны къылыгъындан ва ол оьзюню тутагъан кююнден гьалигилер дарс алмагъа герек. Айланадагъы адилсизликни билип болардай, ата-аналар яшларын тийишли кюйде тарбиялама герек. Къолубуздагъы яхшылыкълар дюньяны яхшы якъгъа багъып алышдырмакъ учун берилген деп къабул этмеге тарыкъбыз ва яшларыбызгъа да шону англатмагъа борчлубуз.

 

Сайида Ибрагьимова

2026-05-01 (Зуль-къаида 1447 г.) №5.


Бусурман гиши билмеге тарыкъ аслу илму

(Давамы. Башы алдагъы номерлерде).   Пайхаммарлагъа бакъгъан якъда не сифатлар борчлу?   Пайхаммарлагъа борчлу дёрт сифат бар, олар: Ас-сиддикъ – гертилик Ал-аманат – аманатчылыкъ Ат-таблигъ – етишдирмек Ал-фатанат – англавлу, итти гьакъыллыкъ. Гьали оланы...


Сыйлы адамлар: Абу Зейд

Оьлюню эсге кёп алыгъыз     (Давамы. Башы алдагъы номерлерде)   «Гьей Абу Зейд, эгер Пайхаммар ﷺ сени гёрген эди буса, ол сени сююп къалар эди» (Абдуллагь ибн Масъуд ).   Хилял ибн Исаф оьзюню къонагъы Мунзир ас-Савриге: – Гьей Мунзир, юрю, иманыбызгъа...


Уллу шаирни эсделигине

Къумукъ поэзияны ярыкъ юлдузу Шарип Албериев тувгъанлы 100 йыл бите. Уллу шаирибизни яратывчулугъун адабият ахтарывчулар ва эсли чагъындагъы адамлар яхшы билсе де, жагьил наслу ону билмей, танымай деп айтма ярай. Шо гьалны къолайлашдырмакъ ва шаирни атын эсге алмакъ мурат булан гьали-гьалилерде...


Нерваланы …гюллер булан къолай этебиз

Бавчулукъ (садоводство) – юрек ушатагъан иш де дюр, шону булан бирче психика гьалыбызгъа арив таъсир де эте, айрокъда, бизге, къатынгишилеге. Ахтарывлар гёрсетеген кюйде, бавда ишлемек, оьсюмлюклеге къарамакъ къаркарагъа пайдалы йимик гьалекликни де басылта экен.   Алимлер...


Костекли батыр

Бозигит Исламгереев тутушуп ябушувдан Европа оьлчевдеги ярышларда гёрсетген гьюнери бары да адамны бек тамашагъа къалдырды. Кёплер шогъар болма ярайгъан иш тюгюл деп къарады. Гьатта биревлер шону адам этмегендир, «искусственный интеллект» яда монтаж этилип кюйленгендир деп...