бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Зубейда бинту ЖягIфар

Зубейда бинту ЖягIфар

Зубейда бинту ЖягIфар

Исламла чебяхIти хьунул адамти

 

Ил Аббасидунала халифатла манзилла машгьурси хьунул адам сарри. Зубейда Гьарун ар-Рашидла хьунул рирусири. Ил адабчебси Гьашимхъала кьамлизирадси, Кьурайшунала наслулизирадси сари. Зубейда сунела акIниличирли ахIенрину машгьурси, гIяхIти баркьудлумачирли сарри. Ил дебали Аллагьлизирад ﷻ урухкIуси, чекаризурси, адуцалачерси, Кьуръан дигуси ва балуси сарри.

 

Илала кIялгIялизиб 100 къуллукъчи хьунул адам бири дурхъаси Кьуръан уркIиличиб балути, ва даим ил бучIути. Кьуръан бучIухIели, тIакьализирти мирхъила тIамаличи мешулири.

Зубейда бинту ЖягIфарли халаси пикри бяхIчииусири искусстволичи, гIилмуличи ва юриспруденцияличи. Сунесра поэзия дигахъусири, сунела манзилла пасихIси, устадешличилси лукIан сарри. Зубейдани гIялимти гIеббурцутири, илкьяйдали Багъдадла культура ва гIилму гьаладяхI ардукес кумекбирусири.

Илини гIяхIбаркьла баркьудлумас дахъал арц харждирутири. Муруйчил хIяжлизи рякьунхIели, илини Маккала хIяжликьянабас чедуркъубти къияндешуни чедаибтири. Илди держес шин агарли цIакьагарбиубли, бамсурлири. Зубейдани итмадан хъарбариб дурхъаси Маккализи шин дукес виэсти гьундури дяркъяхъес. Инженертани буриб ил дебали къиянси хIянчи биъниличила ва дахъал харжани гIягIнидиркниличила. Амма Зубейдани хIянчи дехIдихьахъес хъарбариб, ца бардала бяхълис ца динар харжбираллира.

Шин дукес багьандан, гIеркъаси ва халаси къанав абитIунсири, шурмазирадра тIярхъуби дарибтири, халаси замана харжбарили, цIакьани ибкьаибтири. Илис «Зубейдала урунж» ибси у бедибсири. Ил итхIелла манзилла цаибил шинна проектлизи халбируси саби ва урхIмешуахIенси исламла инженертала гIибратли биубсири. Илини халаси пайда ва разидеш хибсири хIяжликьянабас ва лебтасалра кумекли биубсири. Зубейдала хъарбаркь хIясибли, Багъдадлизибад Маккализи аркьуси гьунчир архIяликьянаби тIашбилзахъес ва бамсриихъахъес мерани тIашдатуртири. Зубейда ребкIили гIергъира исламла тарихлизир сунела асилти баркьудлумачирли мурхьти къел датурси хьунул адам сари.

 

Лаюса Юсуфова

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Вайтира лер, гIяхIтира...

- АхIерси редакция, адамти лебси ва цархIилтира мераначир дирути жиндрачила ва шайтIунтачила бурили дигахъира, илдала уми лертив?   - БегI гьалаб бурес чебиркур илдачила гIягIниагаршал гьанбуршес хIейгесилизи халбируси саби. Илдала уми дурес, илдала санигIятуначила ва журабачила гъайикIес -...


Пачас савгъатуни

Гьалабла замана левли уили сай ца пача. Илала биштIати аги, ил багьандан илини кьасбариб ятим урши варгили кIялгIялизив халаваахъес ва сунела мас-мулкла ва лебдешла букьур ветаахъес. Илини аргъиб ца биштIаси шагьарлизиб шел ятим урши хIербирули биъниличила ва илдазивад чи-биалра сунела букьур варес...


Адамдешлизиб ахъти

Дунъяличиб вайтачибра гIяхIти адамти дебали имцIали саби. Сен илдигъунти пикруми дакIиба?   СенахIенну алавчарли кадиркути, гьарилла уркIиличи кьакьадешла ва децIла хIялани дихути анцIбукьуначи хIерхIеили, къияйзи бикибтас кумекла някъ гьабатес къалабати адамти чебиухIели. Тяп илкьяйда биъни...


Дагъистайзиб сагаси хъали баргибти

Палестинализир кадикибти анцIбукьунала манзил 2023 ибил дуслизиб Гъазализибад гечбарибти 200-личибра имцIали адам Дагъистайзи бакIибтири. Илдазибад байхъала биштIати саби.   Илди МяхIячкълала мякьлабси санаторийлизиб мерлабариб, палтар-кьяшличил, хурегличил, техникаличил ва телефонтачил...


Таяммум

Таяммум – шин агархIели яра илди чедетаахъили, гIягIниси тяхIярли дарес биркIантас зарал бетарухIели, шинна мерлар гIянжи дузахъни саби. Таяммум дарес хIяжатбиркур (чеббирар):   1.Дазала дарес шин агархIели (алав-гьалав сунени вявъибхIели тIама бакьеси мерлаб, 200 метрла радиусличир...