бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЛямцIла манзил

ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.

 

(бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)

 

— Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив?

— Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир хIябал дус калунра. ХIеручIули, балусира хIебурули, дурсрачирад гьаррулхъули. Школа белчIунси итхIели гьаннаван акьули хIелти. Игъбарбиуб. Ца базла хIянчира дарили, шилизи чаррухъунра. Белики, итхIели хъарахъуназирти шуртIри гIяхIдухъи дииши? Лебри бурули, диркьала шинни саби адамти улхахъути или. Нушала унраличирси ГIяшурааба бикIуси гамъали (итала мурул дявтазив ветахъибсири) лерси ца рурсила жаназа хибхIели белчIунси чIиллай гьанбикалли, чарх зер-зербулхъан. Дигалли, хIед нунира белчIес рирус.

 

Аба рибкI, дила рурси,

Дила уркIила хIали,

Диркьала капарайкир

ХIу рубкIан хабар либрив?

ХIу рархьибил хIякимла

ХIябалра уцци алхваб,

ХIаргъибну дила бусрав

ХIу ратихъис даркьибти.

Хъарахъла арши–мура

ХIинтIинна цIали диккваб,

Аба рибкI, дила Хажи

Дичу чархIараркьибну.

Урхьу дублид юртани

Урхьула рамчли дуаб,

Аба рибкI, гIязиз рурси,

Вай, дила хIарихябну.

Ва дила игъбаракквар,

Атта хIагьурил ятим,

ХIариргьус гIи раркара

Рулкасра рибкIараке.

Вай гьуя, дила Хажи,

Дила жан, дила маржан,

ХIу аккварли иш дуне

Наб цIуттарли, наб цIябли.

Агьи, хIала аба рибкI,

Дила чинила хIулбар,

ХIу аккварли бац–бархIи

Шантас шалахIадикIвар.

Диригьла дагI цIяб дукки

Наб гIи шалахIадиркур.

ГIанручIла цIуба ури

ХIу аккварли хIадулхъан.

Вай, дила гIязиз рурси,

Аба рибкI, дила Хажи,

ХIу аркьяни цIяб хяри

Ну сен архIарукибра?

ХIабикки дунела мас,

ХIатт бутIали хIаккибил.

ХIадикки бархIи–дукки,

ХIу аккварли луканти.

Агьи хIала аба рибкI,

Ва дила гъариб рурси!

 

— Ил чIиллай хIуни гьаннара хъумхIертни?..

— Хъумартес бирару, гъари, уркIилизи буребаван атIунси секIал. ЧIиллуйти лебтанилра далути сари. Гьаннала чехьертани сари хIедалути. Гьалаб цIахдешлизи халбири, гъамси адамла муръаличир делчIести хIедалули, хьунул адам гьявкайзалри.

— ХIечи лехIихъухIели, неш, гьанбикесли саби гьар–ур адамтала ихтилатуни бекIлил хIедурги или.

— Вари, майкIуд. Ихтилатуни кьалли гьатIира дахъал дири. Буркьунзалис чичи–биалра цалабикалри, масхурти, хабурти, далай–гьалай думжахъи. Аллагь чевверхаб, илдикIун бунагьла авара сарри.

— Далуйти–хIябкубти хIед бекIлил гьанхIедиркулив?

— Диркур, амма илди дила хIедири. Далай се сабил хIебагьурра, хIятта дудеш, чугурра къимбирули, абзур бархIи гьачам белчIунси кIинайс тикрархIебарили, хIябкубта учIи виалра. Ца ишгъуна далай набра белчIунсири:

 

ХIебла макьамти дучIан

Ва дила булбул чатIа,

ХIабучIатту ца далай

ХIу риккан хIала аттас?

XIала цIакла хIулбали

Ццубрира шаладиркьу,

Дахъ далдикибти гъайли

Шишимти шулумдиркьу.

Агь, дила риштIа Булбул,

Абас мургьила мачи,

Аттас дурхъал духури,

Ритааби духучан!

Бархьбатурли дехIиба кьалтинра, неш аризур, тахла удибси кьямлабад хIунтIена ляжубар цацун гIинц касиб. Наб гьабуциб:

— Ма, беркен, алжанали тIембикIуси саби.

ГьархIели — илкьяйда: тяп дахъал дусмас гьалабван, илини камхIебиру гьабуцеси бибгIян–хъяш. Нуни иргъулра, сенахIенну нешла гIякьлулизив нукIун мурталра илис виштIаси уршили кавлулра. Агь, сепайда, хIедирулра кьадин нушани, дурхIнани, нешанасра уркIила ванадеш бутIацугли чарбирес. ПасихIси адамла дугьби кали сари, бегIтас дурхIниван, дурхIнас бегIти дигахъес хIебирар ибти.

Кьудратла ВегIлизи рулгули, неш сагадан сунела гIямзилар сари. Ил балга селичила сабил, нуни багьес хIейрус. Ил сягIятлизив нешли чилра чехIейу, чилалра хIергъу, сенахIенну илала пикрумазиб иш дунъя агарси саби...

ХIера, ну гIурра нешла хъулив. БяргIибси лехIдеш. Дусмадли лерти кам–гьамти хъа ваяхI чула мерличир сари. ГIямзилаб — дехIибала дируси кьалтин. Лацла бяхIличиб — гIябуйчиб жибжирбухъи субхIян. Кьасиличир — Кьуръан ва тулкнала табтурти.

Неш шилизир агара. Ил Каспийск шагьарлизибти уршби–рурсбачи гIяхIлад аррякьи сари. Дуббуцарла дурхъаси Рабазан базличи илдала уркIбазира гIяхI хьурабарес.

Нешлис лебилра цаван ахIерти саби.

 

КIиша, 2007-ибилдус.

 

Ибрагьим Ибрагьимов

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...