бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Тарих

Тарих

Ца машрикьла пачас дигиаур лебил дунъяла инсаниятла тарих багьес. Илини сунела пачалихълизивси бегIлара гIякьлукар ва пасихIкар адам живарили, тарих бучахъес хъарбариб. ПасихIкарли жузала 500 том хиб. Пачалихъла зугIлуми бекIдирули вархибси пачали, замана агни иргъахъули, илизи тарих къантIбарили белкIахъес буйрухъ бедиб.

20 дус дикили гIергъи, пасихIкар дунъяла тарих белкIунти 50 жузла томличил пачачи чарухъун. Амма пача ухънакаилри ва «илди дабза жузи делчIес хIейрусну, къантIбара» или вархьиб. Ардякьун гIурра гъал дус, ва ухънакаили, хIянкайубси ухъна пасихIкарли 1 жуз хили вакIиб.

Илизиб итцад пачас багьес дигуси лебил дунъяла инсаниятла пасихIдеш белкIири. Амма пача бебкIала иза кьялшубази викили, бурушлав сайри ва илала замана аги ил ца жуз белчIесалра. ИлхIели ухъна гIякьлукарли лебил инсаниятла тарих ца тугъличил белкIун: «Адам алкIуси сай, къияндешуназив хIерируси сай, гIур биалли, убкIуси сай».

ХIЯДУРБАРИБСИ - Н.ИСМЯГIИЛОВА

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...